Przeciwnicy demokracji używają jej mechanizmów, aby osłabiać państwa od wewnątrz
Minister spraw zagranicznych Norwegii ostrzegł, że przeciwnicy demokracji używają jej mechanizmów, by osłabiać państwa od wewnątrz. Według niego „Rosja wykorzystuje swobody demokratyczne, by nas skłócić”.
– Przestaliśmy bronić wyłącznie terytorium. Bronimy także sposobu życia i systemu społecznego. Nasi przeciwnicy atakują na wszystkich tych frontach – powiedział minister.
Jak podkreślił Eide, przeciwnicy państw europejskich przestali prowadzić konflikt wyłącznie w przestrzeni militarnej i gospodarczej. Wykorzystują wolność wypowiedzi i spory między obywatelami, by osłabiać spójność społeczną i podważać instytucje.
Szef norweskiej dyplomacji zwrócił uwagę na trudność obrony demokracji przed działaniami, które nie naruszają wprost wolności wypowiedzi, lecz wykorzystują ją przeciwko społeczeństwu. Mają stać za nimi takie kraje jak Rosja.
– Różnice opinii są istotą demokracji. Nie chcemy jednak, by używano ich do oddalania nas od siebie i niszczenia tego, co nas łączy. Przeciwnicy demokracji wykorzystują ją, by nas skłócić i osłabić – ocenił.
Ryzyko ekstremizmu
Innym z wewnętrznych zagrożeń, które wykorzystują zewnętrzni przeciwnicy, jest według Eidego ekstremizm. Minister podkreślił jednak, że nie chodzi wyłącznie o ekstremizm o podłożu islamistycznym.
– To wyzwanie również wtedy, gdy przybiera formę prawicowego populizmu. Stawianie mu oporu jest tym trudniejsze, że naszym celem powinna być obrona demokracji, w której wolność słowa jest podstawową zasadą – wyjaśnił szef norweskiej dyplomacji.
Dodał, że poddana atakom radykalizmów demokracja, aby przetrwać, wymaga także obrony praworządności, praw człowieka i praw mniejszości. – Zasady te były kwestionowane w wielu państwach. Również Polska doświadczyła tego procesu – zauważył.
Europa znajduje się "gdzieś pomiędzy pokojem a wojną"
Eide ocenił, że Europa nie żyje już w okresie „głębokiego pokoju”, który rozpoczął się po zakończeniu zimnej wojny.
– Ten czas się skończył. Znajdujemy się gdzieś pomiędzy pokojem a wojną i każdego dnia jesteśmy wystawiani na próby. Możemy otwarcie powiedzieć – stoi za nimi Rosja – ocenił.
Moskwa nie jest jednak jedynym powodem, dla którego, według Eidego, Europa musi zmienić podejście do własnego bezpieczeństwa. Minister przyznał, że aby zrozumieć skalę zmian w sytuacji geopolitycznej, „należy patrzeć nie tylko na wschód, ale i na zachód”.
"Mamy dziś inną Amerykę"
– Mamy dziś inną Amerykę. USA nadal pozostają przyjacielem i sojusznikiem Europy, choć nie wykazują już takiego zaangażowania jak dawniej. Wzmacnianie europejskiej części NATO jest właśnie sposobem na utrzymanie zainteresowania Amerykanów sojuszem – stwierdził minister.
Dla Eidego bezpieczeństwo europejskie może być w dużej mierze zapewnione dzięki Norwegii, szczególnie w zakresie dostaw energii i dostępu do surowców.
"Jesteśmy oczami i uszami NATO w Arktyce"
– Staliśmy się największym dostawcą energii do Europy. Dzięki Baltic Pipe również dla Polski. Jesteśmy oczami i uszami NATO w Arktyce. Jest to doskonale rozumiane zarówno w NATO, jak i w UE. Ale nie będziemy naszej pozycji wykorzystywać w relacjach z Brukselą. Nie byłoby to eleganckie ze strony bliskiego przyjaciela – zapewnił Eide.
Eide do Polaków: Jesteście jednym z naszych ulubionych partnerów
Szef norweskiej dyplomacji szczególnie wysoko ocenił Polskę w budowaniu odporności Europy.
– Jesteście jednym z naszych ulubionych partnerów i szczególnie istotnym krajem. Wasza historia pokazuje, że sprawy nie zawsze układają się pomyślnie. Co do relacji z Rosją my też – jako jej sąsiad – mamy swoją wiedzę, ale Polska ma doświadczenie. Przyznam, że Norwegowie bywają pod tym względem trochę naiwni – przyznał.
Norwegia jest państwem partnerskim tegorocznej edycji Warsaw Security Forum. W konferencji uczestniczą premier Norwegii Jonas Gahr Stoere, któremu towarzyszyć mają ministrowie: obrony Tore O. Sandvik i spraw zagranicznych Espen Barth Eide.
Z Oslo Mieszko Czarnecki
Redaktor i wydawca strony głównej, z redakcjami Grupy Infor (Forsal.pl, Dziennik.pl, GazetaPrawna.pl, Infor.pl, ZdrowieGO.pl) związany od 2010 roku. Zajmuje się tematyką stosunków międzynarodowych, polityki gospodarczej i technologicznej, bezpieczeństwa, a także psychologią, zarządzaniem i pracą. Wcześniej zajmował się naukowo teoriami społeczeństwa sieci.