Wojna o Trybunał Konstytucyjny a gospodarka. Jak polityczny spór może wpłynąć na aktywa Polaków

Spór wokół TK to wizerunkowy "strzał w kolano" dla Polski

Kiedy w 30 i 31 października najpierw polskie, a potem światowe media obiegły informacje o zawieszeniu w obowiązkach Bogdana Święczkowskiego, a po nich pojawiły się nagrania z demonstracji, wiadome było, że cała ta sytuacja zaszkodzi wizerunkowi Polski na arenie międzynarodowej. Zagraniczne media rozpisywały się na temat tego wydarzenia, a politycy z krajów takich jak Holandia czy Wielka Brytania wyrażali swoją dezaprobatę wobec działań aktualnego rządu.

Z drugiej strony była też bardziej stonowana i ostrożna reakcja Komisji Europejskiej. Jej przedstawiciele przypomnieli, że to od polskich władz zależna jest kwestia zapewnienia Trybunałowi funkcjonowania zgodnie z konstytucją oraz orzeczeniami TSUE.

Można więc powiedzieć, że Polska kolejny raz znalazła się na ustach świata i kolejny raz w kontekście "łamania zasad demokracji". Tym razem jednak jedynym, co się zmieniło, była partia, która za to pogorszenie wizerunku odpowiada. Nawet jeśli w niektórych krajach redakcje myliły Trybunał Konstytucyjny z Sądem Najwyższym, tak przekaz, który poszedł w świat jest jeden - policja kolejny raz stała przed jedną z najważniejszych instytucji w Polsce. Niestety, straty wizerunkowe to nie jedyny aspekt, na którym nasz kraj może stracić.

Jak rynki mogą zareagować na spór wokół Trybunału Konstytucyjnego

Oczywistym jest, że wiele ekspertów zaczęło analizować, jak zaogniony spór wokół TK wpłynie na polski rynek oraz walutę. Choć tutaj pewnym szczęśliwym zbiegiem okoliczności jest fakt, że rynki miały weekend, aby ochłonąć, tak trudno spodziewać się, aby, czego świadkami byliśmy w piątek oraz sobotę pomogło umacniać pozycję złotego czy WIG20.

Paweł Borys, były prezes Polskiego Funduszu Rozwoju, a obecnie partner w MCI Capital stwierdza, że tak trudna sytuacja polityczna oraz wiele innych czynników, takich jak trudna sytuacja geopolityczna może wpłynąć na rentowność polskich papierów skarbowych. W jego prognozach mowa o wzroście do 7% rentowności, ale także osłabienie złotego w stosunku do euro. Ostatecznie wszystko to sprawia, że polska gospodarka w 2027 i 2028 roku może stać na krawędzi sporych problemów.

Z drugiej strony słabe otwarcie w nowym tygodniu nie musi być ściśle powiązane z tym, czego świadkami byliśmy pod koniec ubiegłego miesiąca. Michał Stajniak, Szef Działu Analiz XTB, zwraca uwagę, że bardziej istotne dla stabilności polskiej gospodarki mogą być czynniki globalne.

Zwraca on także uwagę, że piątkowe spadki banków na GPW nastąpiły jeszcze przed wybuchem konfliktu i powiązane były właśnie z globalną wyprzedażą aktywów. Poza tym spór o TK trwa w Polsce od lat, co sprawia, że inwestorzy i tak traktują go jako instytucję, która ma ograniczone funkcje.

Analitycy BM BNP Paribas w porannym komentarzu stwierdzili, że po piątkowej wyprzedaży poniedziałek na warszawskim parkiecie może przynieść próbę odreagowania wcześniejszych spadków. Nie oznacza to jednak, że kryzys wokół TK nie odbije się na polskiej gospodarce.

Czynnikiem ograniczającym odbicie może jednak pozostawać wzrost niepewności politycznej związany z weekendową eskalacją sporu wokół Trybunału Konstytucyjnego pomiędzy rządem, opozycją a prezydentem, a to może negatywnie wpływać na nastroje inwestorów oraz wyceny krajowych aktywów, w tym polskiej waluty

- Analitycy BM BNP Paribas

Trudno też spodziewać się, aby Polska powtórzyła scenariusz krajów takich jak Pakistan czy Peru, gdzie konflikty o Sądy i Trybunały doprowadziły do niestabilności politycznej oraz gospodarczej. Nasz kraj jest w zupełnie innym miejscu, a sam spór, choć nieszczególnie krzepiący, rozgrywa się w obrębie struktur demokratycznych. Czynnikiem łagodzącym jest także NBP, który odpowiada za stabilizację gospodarki i złotego.

Dla gospodarki najgorszym scenariuszem byłby ten, w którym rząd sięgnąłby właśnie po NBP. Dopiero spór wokół tej instytucji może definitywnie zniechęcać inwestorów do tego, aby interesować się Polską, jako rynkiem inwestycyjnym. Ten oczywiście może niebawem nastąpić, bo dokładnie 4 listopada kończy się kadencja Adama Lipińskiego, wiceprezesa NBP.

Ważniejsza jest sytuacja globalna?

Choć spór wokół TK faktycznie uderza w złotego i giełdę, tak z całościowo znacznie ważniejsze może być, to co dzieje się za oceanem. Dokładnie we wtorek, 3 listopada w USA rozstrzygną się wybory połówkowe, czyli tzw. midterms. Analitycy wprost podkreślają, że polskie aktywa są mocno zależne właśnie od czynników takich, jak sytuacja na Wall Street czy polityka FED.

Jeśli tam dojdzie do sporu o wyniki lub czegokolwiek, co mogłoby negatywnie wpłynąć właśnie na Wall Street, to polska giełda na pewno to odczuje. Z drugiej strony, jeśli oczy całego świata zwrócone będą właśnie na Waszyngton, to większa szansa na to, że polski spór o Trybunał straci na uwadze mediów oraz inwestorów.