- Wielka przepaść statystyczna: Główny wskaźnik sugeruje spokój na rynku pracy, ale różnica między skrajnymi zakątkami Polski jest niemal 16 krotna.
- Średnia krajowa myli większość Polaków: Aż w dwóch trzecich polskich powiatów stopa bezrobocia jest wyższa niż oficjalny wynik dla całego kraju.
- Paradoks bogatego regionu: W tym samym województwie leży zarówno biznesowa stolica kraju, jak i powiat z absolutnie najgorszym wynikiem w Polsce.
- Statystyczna niespodzianka: W jednym z dużych miast rejestry bezrobotnych obejmują więcej osób niż w pięciu „najgorszych” powiatach razem wziętych.
- Zaskakujący lider stabilizacji: Jeden z regionów ze średniej półki okazał się jedynym (obok Wielkopolski), gdzie ani jeden powiat nie przekroczył progu 10% bezrobocia.
- Twarde dane na dole: Pełne rankingi powiatów i województw zamieszczamy w drugiej części tekstu.
Ukryty obraz rynku pracy: Dwie trzecie Polski powyżej średniej!
Dlaczego krajowe 5,8% mówi o lokalnym rynku pracy mniej, niż mogłoby się wydawać? Po przeliczeniu pełnej tabeli GUS pojawia się mocno dający do myślenia wniosek: aż 255 z 380 powiatów i miast na prawach powiatu ma stopę bezrobocia wyższą od wskaźnika krajowego.
Oznacza to, że trudniejsza sytuacja niż wskazuje na to "ogólnopolski spokój" występuje w 67,1% powiatów, czyli w ponad dwóch trzecich kraju!
Co więcej, gdy spojrzymy na środek powiatowego zestawienia, mediana wynosi aż 7,3%. To oznacza, że połowa polskich powiatów boryka się z bezrobociem na tym poziomie lub jeszcze wyższym.
Skąd taka przepaść? Krajowej stopy bezrobocia nie wyciąga się ze zwykłej średniej procentów dla każdego powiatu. Największy wpływ na wynik mają gigantyczne rynki pracy, wielkie metropolie z bardzo niskim bezrobociem „podciągają” statystykę w górę, skutecznie maskując trudniejszą sytuację w mniejszych miejscowościach.
Niemal 16-krotna przepaść i wielki paradoks Mazowsza
Z jednej strony mamy okolice Poznania, gdzie o pracę jest wyjątkowo łatwo, a wskaźnik bezrobocia wynosi zaledwie 1,4%. Z drugiej strony leży region z wynikiem 22,2%. Przejście od jednego końca zestawienia do drugiego to aż 20,8 punktu procentowego różnicy.
Największym zaskoczeniem w zestawieniu jest jednak sytuacja na Mazowszu. Województwo mazowieckie jako całość wypada świetnie, z wynikiem 4,5% zajmuje drugie miejsce w kraju, ustępując jedynie Wielkopolsce. Czy to oznacza, że w całym regionie żyje się dobrze? Nic bardziej mylnego. W granicach tego samego województwa leżą:
- Warszawa z wynikiem 1,7%,
- Powiat szydłowiecki, gdzie wskaźnik sięga 22,2%.
To oznacza, że w rejonie Szydłowca stopa bezrobocia jest trzynastokrotnie wyższa niż w oddalonej o kilkadziesiąt minut jazdy stolicy. Dlaczego tak się dzieje? Ogromny warszawski rynek pracy dosłownie "przykrywa" w statystykach wojewódzkich trudną sytuację mniejszych, lokalnych miejscowości.
Warszawa ma więcej bezrobotnych niż 5 najgorszych powiatów razem
Z analizy danych wyłania się jeszcze jedna ciekawa zależność, która pokazuje, jak łatwo pomylić liczbę osób bez pracy z samą stopą bezrobocia.
W samej Warszawie zarejestrowanych jest około 22,6 tys. bezrobotnych. Tymczasem gdy zsumujemy wszystkich bezrobotnych z pięciu powiatów o najwyższym wskaźniku w Polsce (szydłowieckiego, brzozowskiego, bartoszyckiego, przysuskiego i leskiego), otrzymamy łącznie zaledwie 12,5 tys. osób.
W stolicy jest więc o ponad 10 tysięcy więcej osób bez pracy niż w całej tej "piątce". Dlaczego zatem Warszawa ma jeden z najniższych wskaźników w kraju? Stopa bezrobocia odnosi liczbę zarejestrowanych osób do ogółu mieszkańców aktywnych zawodowo. W wielkiej metropolii osób pracujących jest na tyle dużo, że tysiące bezrobotnych stanowią ułamek procenta.
Spore zaskoczenie w Łódzkiem
W skali całego kraju dwucyfrową stopę bezrobocia (10% lub więcej) odnotowano w 100 z 380 powiatów i miast na prawach powiatu. Oznacza to, że trudniejsza sytuacja występuje w ponad 26% jednostek w Polsce.
Co ciekawe, w całym kraju są tylko dwa województwa, w których ani jeden powiat nie przekroczył progu 10%:
- Wielkopolska (gdzie najwyższy wynik miał powiat koniński: 9,9%),
- Województwo łódzkie (najwyższy wynik w powiecie łaskim: 9,6%).
Obecność Łódzkiego w tym wąskim gronie może zaskakiwać, bo w rankingu ogólnym region zajmuje dopiero 9. miejsce (6,4%). Okazuje się jednak wyjątkowo wyrównany i pozbawiony głębokich, lokalnych kryzysów.
Co to oznacza w praktyce?
- 22,2% nie oznacza, że co piąty przechodzień (Polak) nie ma pracy. Wskaźnik dotyczy wyłącznie osób zarejestrowanych w urzędach i aktywnych zawodowo (nie obejmuje m.in. dzieci, emerytów czy osób pracujących w szarej strefie).
- Warto szukać pracy poza własną miejscowością. Czasem wyjazd do sąsiedniego powiatu oddalonego o kilkanaście kilometrów diametralnie zmienia szanse na zatrudnienie.
- Niska stopa bezrobocia to nie wszystko. Niski wskaźnik nie gwarantuje wysokich zarobków ani ofert w konkretnej branży, dlatego przed przeprowadzką lub decyzją o dojazdach zawsze warto przeliczyć realne koszty transportu.
Twarde dane: Pełne rankingi i zestawienia
Oto jak dokładnie wyglądają najnowsze dane GUS (stan na koniec września):
Powiaty z najniższym bezrobociem w Polsce
Powiat lub miasto na prawach powiatu | Stopa bezrobocia |
|---|---|
Powiat poznański | 1,4 proc. |
Poznań | 1,6 proc. |
Warszawa | 1,7 proc. |
Katowice | 1,9 proc. |
Powiat kępiński | 1,9 proc. |
Źródło: GUS.
Powiaty z najwyższym bezrobociem w Polsce
Powiat | Województwo | Stopa bezrobocia |
|---|---|---|
Szydłowiecki | mazowieckie | 22,2 proc. |
Brzozowski | podkarpackie | 19,0 proc. |
Bartoszycki | warmińsko-mazurskie | 17,6 proc. |
Przysuski | mazowieckie | 17,5 proc. |
Leski | podkarpackie | 17,4 proc. |
Źródło: GUS
Ranking 16 województw (od najniższego bezrobocia)
Województwo | Stopa bezrobocia |
|---|---|
Wielkopolskie | 3,8 proc. |
Mazowieckie | 4,5 proc. |
Śląskie | 4,8 proc. |
Małopolskie | 5,0 proc. |
Pomorskie | 5,3 proc. |
Dolnośląskie | 5,5 proc. |
Lubuskie | 6,0 proc. |
Opolskie | 6,3 proc. |
Łódzkie | 6,4 proc. |
Podlaskie | 7,5 proc. |
Kujawsko-pomorskie | 7,7 proc. |
Zachodniopomorskie | 7,7 proc. |
Lubelskie | 8,0 proc. |
Świętokrzyskie | 8,5 proc. |
Podkarpackie | 9,1 proc. |
Warmińsko-mazurskie | 9,3 proc. |
Źródło: GUS
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jakiego okresu dotyczą opublikowane dane bezrobocia?
Raport opublikowany przez GUS 23 października przedstawia oficjalne dane o rynku pracy na koniec września.
Gdzie w Polsce odnotowano najniższe bezrobocie?
Liderem zestawienia jest powiat poznański ze wskaźnikiem 1,4%. Tuż za nim plasuje się miasto Poznań z wynikiem 1,6% oraz Warszawa (1,7%).
Który powiat ma najwyższą stopę bezrobocia?
Najwyższy wskaźnik odnotowano w powiecie szydłowieckim w województwie mazowieckim, gdzie wynosi on 22,2%.
Czy stopa 22,2% oznacza, że co piąty mieszkaniec powiatu nie ma pracy?
Stopa bezrobocia rejestrowanego odnosi liczbę zarejestrowanych osób bezrobotnych wyłącznie do cywilnej ludności aktywnej zawodowo. Mianownikiem tej relacji nie jest ogólna liczba mieszkańców (nie wlicza się m.in. dzieci, uczniów, emerytów czy osób biernych zawodowo).
Ile osób bez pracy rejestrują urzędy w całej Polsce?
Na koniec września w powiatowych urzędach pracy zarejestrowanych było łącznie około 907 tysięcy bezrobotnych.
Ile naprawdę wynosi bezrobocie w większości polskich powiatów?
Choć średnia krajowa wynosi 5,8%, aż 255 z 380 powiatów (67,1%) przekracza ten wskaźnik. Środkowa wartość (mediana) dla polskich powiatów wynosi 7,3%.
Źródła: GUS.
Anna Zdrowiecka jest dziennikarką i redaktorką specjalizującą się w szeroko rozumianej tematyce konsumenckiej. Pisze o zmianach, usługach, nowych rozwiązaniach oraz codziennych problemach, które mogą wpływać na decyzje i wydatki czytelników. Publikuje w serwisach Infor.pl, Dziennik.pl, Forsal.pl i Zdrowiego.pl.
W swoich artykułach porusza między innymi tematykę domowych poradników, zakupów, usług, technologii użytkowej, telekomunikacji oraz praw konsumenta. Skupia się przede wszystkim na praktycznym znaczeniu opisywanych zmian, wyjaśnia, kogo dotyczą, co oznaczają w codziennym życiu i na co warto zwrócić uwagę.
Stawia na prosty, zrozumiały język, rzetelne źródła oraz informacje, które pomagają czytelnikom podejmować świadome decyzje.
