Niewidzialni kierowcy na drogach
System kontroli kierowców w Polsce był nieszczelny. Tylko w ubiegłym roku fotoradary odnotowały około 120 tys. wykroczeń popełnionych przez kierowców pojazdów zarejestrowanych poza UE. To około 10 proc. wszystkich odnotowanych wykroczeń. Wystawiono jednak tylko nieco ponad 3 tys. mandatów. Okazało się, że GITD miała problem z ustaleniem właściciela pojazdu, do którego należało wysłać mandat. W związku z tym mandat nie był wysyłany.
Luka w przepisach dotyczyła głównie pojazdów z Ukrainy. W systemie odnotowano aż 77 tys. wykroczeń, a kierowcom – po ustaleniu ich tożsamości – wystawiono jedynie około 2,5 tys. mandatów.
Kiedy zmiana prawa?
Grupa posłów PiS zapytała MSWiA, kiedy prawo zostanie w tej kwestii uszczelnione. Jak wyjaśniają, skala zjawiska rośnie. W ciągu trzech lat liczba wykroczeń popełnionych przez kierowców pojazdów zarejestrowanych poza UE zwiększyła się z 88,5 tys. do 120 tys.
„W przypadku pojazdów zarejestrowanych w państwach UE transgraniczna egzekucja mandatów wykazuje wysoką skuteczność dzięki unijnym przepisom o wymianie informacji o wykroczeniach drogowych. W odniesieniu do pojazdów spoza UE jedyną możliwością nałożenia mandatu pozostają bezpośrednie kontrole drogowe z zastosowaniem mandatu gotówkowego” – piszą posłowie.
Koniec luki w przepisach
Problem doskonale zna Komenda Główna Policji. Jak informuje Czesław Mroczek, wiceminister MSWiA, w grudniu 2025 roku podpisano umowę z rządem Ukrainy, która reguluje m.in. tę kwestię.
„Obejmuje ona m.in. (…) współpracę w zapobieganiu, wykrywaniu i zwalczaniu czynów zabronionych, które uznawane są za następujące wykroczenia według prawa wewnętrznego obu Państw Stron lub uznawane są za następujące wykroczenia według prawa wewnętrznego jednego Państwa Strony, a zarazem jakiekolwiek przestępstwo według prawa wewnętrznego drugiego Państwa Strony, stanowiących: (…) 3) spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym; 4) prowadzenie pojazdu bez uprawnień; 5) prowadzenie pojazdu przez osoby będące w stanie po użyciu alkoholu, narkotyków lub podobnie działających środków; (…)” – informuje wiceminister.
W umowie określono, że współpraca jest nieodpłatna, a odpowiednie organy na Ukrainie będą przekazywać dane dotyczące tożsamości właścicieli pojazdów, których wykroczenia zostały zarejestrowane przez fotoradary w Polsce.
Ile mandatów dla osób spoza UE?
Umowa została ratyfikowana i weszła w życie w czerwcu 2026 roku. To oznacza, że liczba wystawianych mandatów powinna się zwiększyć. Przede wszystkim jest to zmiana, która ma poprawić bezpieczeństwo na polskich drogach.
Jak informuje MSWiA, w okresie od 1 stycznia do 31 maja 2026 roku na kierujących pojazdami zarejestrowanymi poza Unią Europejską nałożono 17 777 mandatów. Ministerstwo nie gromadzi danych dotyczących skuteczności egzekucji grzywien.
Redaktor Forsal.pl, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w tematach związanych z inwestycjami oraz transportem. Od lat obserwuje wielkie budowy, opisuje rynek nieruchomości, a także zawiłości systemu transportowego.
Autor reportażu "Żarnowiec. Sen o polskiej elektrowni jądrowej" nagrodzony Grand Press 2023 w kategorii książka reporterska roku. Finalista m.in. Pomorskiej Nagrody Literackiej oraz konkursu dziennikarskiego "Biały Kruk".