Zbieg prawa do renty wdowiej z innymi świadczeniami
Zbieg prawa do renty wdowiej powoduje, że każdy z organów rentowych tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Wojskowe Biuro Emerytalne, Biuro Emerytalne Służby Więziennej, a także zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, odrębnie realizuje wypłatę świadczenia pozostającego w zakresie jego właściwości w wysokości 100 % albo 15 % należnej kwoty. W tym celu ZUS utworzył, udostępnił i prowadzi system informatyczny do wymiany danych.
Organ rentowy ma obowiązek wydać decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w ciągu 30 dni od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Jeśli w wyniku decyzji organu rentowego zostało ustalone prawo do świadczenia i jego wysokość, wypłata powinna również w powyższym terminie. Wypłata rodzi obowiązek zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie.
Stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich
Rzecznik Praw Obywatelskich w swoim piśmie wskazał powołując się na rozbudowane przykłady, iż przedłużająca się wymiana informacji między organami rentowymi trwała nawet po kilkanaście miesięcy od dnia złożenia wniosku. Nie było jednocześnie podstaw do wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie choć za część tego okresu. Wskazano, że odsetki stanowią co do zasady minimalną rekompensatę za niemożność korzystania z przysługujących uprawnionemu środków pieniężnych. Trudno jest zaakceptować, iż skutki przedłużającego się postępowania prowadzonego przez organy rentowe obciążają jedynie uprawnionego. Przeciągające się postępowania powinno pozostać bez wpływu na sytuację prawną i faktyczną osoby która ma uzyskać świadczenie.
Konkludując swoje stanowisko Rzecznik Praw Obywatelskich wskazuje na potrzebę modyfikacji sposobu procedowania wniosków o rentę wdowią przez organy rentowe w których dochodzi do znacznego wydłużenia czasu prowadzenia postępowania. Jednocześnie poddaje pod wątpliwość czy odsetki ustawowe za opóźnienie w przyznaniu i wypłacie świadczenia w sposób adekwatny kompensują brak środków finansowych należnych uprawnionym, a tym samym niemożność dysponowania nimi.
