Można już mówić o prawdziwej rewolucji w kwestii zwolnień lekarskich. Zmiany, które weszły w życie w 2026 roku to w porównaniu z tymi, które zaczną obowiązywać 1 stycznia 2027 r. jedynie kosmetyka. Teraz szykuje się prawdziwe trzęsienie ziemi: osoby zatrudnione w kilku miejscach będą mogły otrzymać L4 obowiązujące tylko w jednej pracy, nadal wykonując swoje obowiązki w drugiej.
Praca na L4 - co wolno od stycznia 2027?
Zwolnienia lekarskie czekają duże zmiany. Do tej pory uporządkowano kwestie dotyczące tego co wolno robić na zwolnieniu lekarskim, by nie narazić się na utratę zasiłku chorobowego. "Przyłapanie" na pracy (np. w ramach własnej działalności) zwykle oznacza utratę zasiłku za cały okres zwolnienia. Jednocześnie spokojni mogą być rodzice, którzy biorą zwolnienie na opiekę nad chorym dzieckiem i w czasie zwolnienia drugie dziecko odprowadzają do przedszkola lub robią podstawowe zakupy. O ile tylko nikt inny nie może tego zrobić, nie narażają się na utratę zasiłku opiekuńczego.
Od 1 stycznia 2027 roku zwolnienie lekarskie obejmie tylko jeden tytuł ubezpieczenia. Co to oznacza? Przede wszystkim to, że lekarz będzie mógł wystawić L4 na jeden tytuł ubezpieczenia, a więc w przypadku osób zatrudnionych u dwóch różnych pracodawców i wykonujących odmienny rodzaj obowiązków, zwolnienie może dotyczyć np. tylko pracy fizycznej. Praca biurowa świadczona u innego pracodawcy nadal będzie możliwa.
Czy jednak odpisanie na służbowego maila w pracy, której dotyczy L4 będzie automatycznie oznaczać utratę zasiłku? Nie, możliwe są tzw. sporadyczne czynności jak np. podpisanie pilnego dokumentu.
Trzeba pamiętać, że głównym celem zwolnienia lekarskiego jest rekonwalescencja, zatem nie należy wykonywać czynności, które mogą ją wydłużać i opóźniać powrót do zdrowia. Krótki spacer i podstawowe zakupy z pewnością nie przeszkadzają w powrocie do formy, ale remont czy praca zarobkowa - już tak.
Ważne
Warto przy tym pamiętać o tym, że lekarz - biorąc pod uwagę charakter wykonywanej pracy - będzie mógł odmówić wystawienia zwolnienia ubezpieczonemu, jeśli rodzaj dolegliwości i stan jego zdrowia nie wyklucza pełnienia określonych obowiązków. Uraz nogi nie będzie więc musiał skutkować wystawieniem L4, jeśli chodzi o prace biurowe.
Od 1 stycznia 2027 roku nadal obowiązywać będzie limit dni zwolnienia lekarskiego w ciągu roku:
- 182 dni na zwolnieniu chorobowym,
- 270 dni w przypadku ciąży i niezdolności do pracy spowodowanej gruźlicą.
Zwolnienia wystawione z kilku tytułów do ubezpieczenia będą jednak sumowane (w rozliczeniu zostaną uwzględnione tylko raz, jeśli dotyczą tych samych dni).
Kto będzie mógł dokonać kontroli L4?
Tym, co szczególnie interesuje ubezpieczonych jest również kwestia samej kontroli zwolnienia ze strony ZUS lub pracodawcy. Warto wiedzieć, że ZUS ma prawo skontrolować każdego ubezpieczonego, w przypadku pracodawcy jest to możliwe tylko wtedy, gdy zgłasza on do ubezpieczenia chorobowego co najmniej 20 osób.
Przykład
Warto wiedzieć, że do kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy pracodawca może upoważnić np. innego pracownika. Podmiot zatrudniający mniejszą liczbę pracowników może jednak o taką kontrolę zwrócić się do ZUS-u.
ZUS może kontrolować nie tylko klasyczne zwolnienia lekarskie, lecz także te wystawione na opiekę nad chorym dzieckiem czy innym członkiem rodziny. Kontroler może odwiedzić ubezpieczonego w jego miejscu zamieszkania, miejscu pobytu wskazanym jako adres, pod którym przebywa na L4, pracy czy prowadzenia działalności.
ZUS może skontrolować nie tylko stan zdrowia, lecz także zweryfikować zasadność wystawienia zwolnienia i jego długość.
