Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) przedstawił analizę dotyczącą odporności polskich miast na różnego rodzaju sytuacje kryzysowe. Z opracowania wynika, które miasta i gminy są najlepiej przygotowane na potencjalne zagrożenia związane z konfliktem zbrojnym. Autorzy raportu zwracają uwagę, że o poziomie bezpieczeństwa poszczególnych regionów decyduje nie tylko ich lokalizacja. Znaczenie mają również stan i rozwój infrastruktury, kondycja gospodarcza oraz dostępność i jakość usług publicznych.
Polska w obliczu wojny i katastrof. Nowy raport BGK pokazuje skalę zagrożeń
W raporcie BGK odporność została określona jako zdolność danego obszaru do przygotowania się na sytuację kryzysową, odpowiedniego reagowania na zagrożenie oraz sprawnego powrotu do normalnego funkcjonowania po jego ustąpieniu. Eksperci przeanalizowali cztery podstawowe rodzaje zagrożeń:
- zagrożenia naturalne, w tym powodzie, susze oraz ekstremalne upały;
- epidemie i zagrożenia zdrowotne, związane m.in. z pojawieniem się ognisk chorób zakaźnych;
- kryzysy humanitarne, do których może dojść np. w wyniku masowego napływu uchodźców;
- zagrożenia militarne, obejmujące m.in. działania hybrydowe, cyberataki oraz konflikt zbrojny.
Na odporność poszczególnych samorządów oddziałują również elementy, na które lokalne władze i mieszkańcy mają ograniczony wpływ. Wśród nich znajdują się przede wszystkim położenie geograficzne, charakterystyka terenu oraz struktura ludności.
Te polskie miasta są najlepiej przygotowane na wojnę. Raport BGK wskazuje liderów
Najbardziej odporne na sytuacje kryzysowe samorządy wyróżniają się m.in. dobrze rozwiniętą infrastrukturą, sprawnie funkcjonującymi usługami publicznymi oraz możliwością korzystania ze wsparcia na poziomie regionalnym i centralnym. Takie zaplecze może ułatwiać ograniczanie skutków konfliktów zbrojnych, ale również innych zagrożeń - od klęsk żywiołowych po kryzysy zdrowotne i humanitarne.
Ważne
W gronie miast charakteryzujących się wysokim poziomem odporności znalazły się m.in.: Kraków, Poznań, Wrocław, Katowice, Rzeszów.
Istotnym elementem przygotowania miast na sytuacje kryzysowe jest dostęp do odpowiedniej infrastruktury. Mowa przede wszystkim o obiektach ochronnych, zapleczu medycznym, a także sprawnie działających systemach energetycznych i transportowych. Ich funkcjonowanie może mieć duże znaczenie dla zapewnienia ciągłości podstawowych usług oraz bezpieczeństwa mieszkańców w przypadku wystąpienia poważnego zagrożenia.
Te miasta mogą być najbardziej zagrożone w razie wojny. Warszawa i Gdańsk na liście
Z danych przedstawionych przez BGK wynika, że miasta zaliczane do grupy relatywnie zagrożonych zamieszkuje 72,9 proc. mieszkańców wszystkich miast posiadających prawa powiatu. Jednocześnie znaczna część ludności żyje w samorządach, które mimo występujących zagrożeń zachowują stosunkowo wysoki poziom odporności.
"Ponad połowa mieszkańców miast na prawach powiatu (54,3 proc.) mieszka jednak w 22 samorządach ocenionych nie tylko jako zagrożone, ale też względnie odporne. Są to zarówno największe metropolie, takie jak Warszawa, Gdańsk, Kraków, Poznań i Wrocław, jak i kilkudziesięciotysięczne miasteczka, jak chociażby Krosno, Ostrołęka i Jaworzno" – czytamy w raporcie.
Eksperci BGK wskazują, że szczególnie wysoki poziom zagrożenia dotyczy Warszawy i Gdańska. Jednym z czynników jest ich stosunkowo niewielka odległość od granicy. W przypadku Warszawy dystans w linii prostej do Brześcia wynosi około 180 km, natomiast między Gdańskiem a Królewcem jest około 130 km.
Oba miasta mają również istotne znaczenie dla funkcjonowania polskiej gospodarki. Jak podkreśla BGK, w Gdańsku znajdują się m.in. rafineria, port oraz lotnisko. Warszawa natomiast, poza infrastrukturą lotniczą, jest siedzibą najważniejszych instytucji państwowych i innych obiektów mających strategiczne znaczenie.
Które województwa są najbezpieczniejsze w razie wojny? Raport BGK pokazuje różnice
Z analizy BGK wynika, że wysoką odpornością na różnego rodzaju zagrożenia charakteryzują się samorządy z województwa mazowieckiego. W przypadku 66,6 proc. gmin i miast z tego regionu poziom odporności był wyższy od średniej dla całego kraju.
Odmienną sytuację zaobserwowano w województwie warmińsko-mazurskim. W tym przypadku aż 77,6 proc. gmin i miast uzyskało wynik niższy niż średnia ogólnopolska. Podobne tendencje widoczne są w województwach zachodniopomorskim i kujawsko-pomorskim. Odpowiednio 68,1 proc. oraz 66,7 proc. znajdujących się tam gmin i miast zakwalifikowano jako względnie nieodporne jednocześnie w każdym z czterech analizowanych obszarów zagrożeń.
Miliony Polaków mieszkają w zagrożonych samorządach. Ujawniono dane
Z opracowania BGK wynika, że niemal 1,3 mln mieszkańców Polski żyje w samorządach, w których poziom zagrożenia we wszystkich czterech kategoriach przekracza krajową średnią.
"Taki status ma 169 jednostek, w tym tylko trzy miasta na prawach powiatu. Zdecydowana większość z nich znajduje się w województwach lubelskim, podlaskim i mazowieckim. W najmniej zagrożonych samorządach mieszka z kolei 3,9 mln Polaków […] Jest ich najwięcej w województwie wielkopolskim (41,6 proc. wszystkich gmin i miast), śląskim i małopolskim" – czytamy.
Absolwent Uniwersytetu w Białymstoku. W swojej pracy analizuje globalną geopolitykę, modernizację armii oraz rozwój przemysłu zbrojeniowego.
Bogate doświadczenie w mediach zdobywał krok po kroku. Pracę w zawodzie rozpoczynał w Polska Press, a następnie rozwijał warsztat jako copywriter, dziennikarz i wydawca w ogólnopolskich portalach Interia oraz Wirtualna Polska.