Projekt zakłada w 2023 r., podobnie jak w poprzednich latach, modyfikację obecnie obowiązujących zasad waloryzacji, polegającą na podwyższeniu najniższych świadczeń odpowiednio do 1588,44zł w przypadku najniższej emerytury, renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renty rodzinnej i renty socjalnej oraz do 1191,33 zł w przypadku najniższej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Zaproponowano też zastosowanie ustawowego wskaźnika waloryzacji, przy zapewnieniu minimalnej gwarantowanej podwyżki świadczenia na poziomie 250 zł. Zgodnie z projektowaną regulacją wszystkie emerytury i renty zostaną podwyższone wskaźnikiem waloryzacji, z gwarantowaną kwotą podwyżki 250 zł.
Waloryzacji podlegać będzie również podstawa wymiaru świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Waloryzacja podstawy wymiaru świadczenia polegać będzie na jej pomnożeniu przez wskaźnik odpowiadający wyrażonej w procentach kwotowej podwyżce emerytury lub renty.
W przypadku świadczeń niepodlegających ustawowemu podwyższeniu do kwoty świadczeń najniższych i świadczeń niższych od najniższej emerytury waloryzacja będzie polegała na podwyższeniu kwoty świadczenia wskaźnikiem waloryzacji.
W przypadku renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i renty inwalidzkiej III grupy kwota waloryzacji wyniesie nie mniej niż 187,50 zł. W przypadku osób pobierających emeryturę częściową kwota z tytułu waloryzacji nie będzie mogła być niższa niż połowa kwoty waloryzacji, tj. 125 zł. W przypadku kobiet pobierających okresowe emerytury kapitałowe regulacje projektowanej ustawy przewidują proporcjonalny podział minimalnej gwarantowanej podwyżki świadczenia w stosunku do wysokości emerytury z FUS i wysokości okresowej emerytury kapitałowej w łącznej kwocie tych emerytur.
Proponowana modyfikacja zasad waloryzacji będzie zastosowana również do emerytur i rent rolników indywidualnych, służb mundurowych, emerytur pomostowych, nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych i rodzicielskich świadczeń uzupełniających.
Emerytura podstawowa, stanowiąca podstawę obliczania emerytur i rent z ubezpieczenia społecznego rolników, będzie podwyższona o gwarantowaną kwotę 250 zł. Również kwota podwyżki świadczenia z systemu ubezpieczeniowego rolników nie będzie mogła być niższa niż gwarantowana w wysokości 250 zł.
W projekcie określono nową wysokość podstawy wymiaru renty inwalidzkiej, podwyższoną w wyniku waloryzacji przeprowadzonej od 1 marca 2023 r.
Regulacje zawarte w projektowanej ustawie obejmują też waloryzację świadczeń przedemerytalnych. Podwyższenie tych świadczeń polegać będzie na dodaniu do kwoty świadczenia przedemerytalnego kwoty 250 zł. Kwota świadczenia przedemerytalnego gwarantowana do wypłaty, w przypadku gdy osoba uprawniona osiąga przychód w wysokości skutkującej zmniejszeniem wysokości świadczenia, została podwyższona do 800,35 zł.
Do kwoty 3046,29 zł podwyższa się też miesięczną kwotę graniczną uprawniającą do przyznania świadczenia wyrównawczego, o którym mowa w ustawie z 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.
Projekt przewiduje też podwyższenie do 2157,80 zł miesięcznie progu wysokości otrzymywanych świadczeń, uprawniającego do świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
Dodatki do emerytur i rent będą podwyższane przy zastosowaniu ustawowego wskaźnika waloryzacji.
Ustawa ma wejść w życie 1 marca 2023 r., z wyjątkiem art. 8 ust. 2 i art. 10, które – jak zaproponowano – mają wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Autorka: Agata Zbieg
