Przepisy nakładają obowiązek wymiany niektórych liczników i urządzeń pomiarowych w budynkach wielorodzinnych - terminy kończą się w 2026 roku. Dotyczy to m.in. wodomierzy ciepłej wody i ciepłomierzy, które muszą mieć funkcję zdalnego odczytu. Zarządcy i właściciele mają ograniczony czas na modernizację - a za zwłokę przewidziane są sankcje finansowe.

Co konkretnie trzeba wymienić?

  • Wodomierze ciepłej wody oraz ciepłomierze - nowe urządzenia powinny umożliwiać zdalny odczyt.
  • Przepisy obejmują instalacje, które wpływają na efektywne i przejrzyste rozliczanie zużycia ciepła i wody w budynkach wielorodzinnych.

Kogo dotyczy obowiązek?

Obowiązek dotyczy właścicieli i zarządców budynków takich jak spółdzielnie mieszkaniowe i wspólnoty - to oni odpowiadają za montaż nowych urządzeń i dostosowanie systemów rozliczeń. W praktyce decyzje o zakupie i montażu podejmuje zarząd wspólnoty lub spółdzielnia, choć koszty finalnie ponoszą właściciele lokali.

Czy obowiązek dotyczy wszystkich budynków?

Nie wszystkie budynki są objęte obowiązkiem w takim samym zakresie. Wymiana liczników nie jest konieczna, jeśli:

  • budynek nie jest technicznie przystosowany do montażu urządzeń ze zdalnym odczytem,
  • koszty modernizacji byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do potencjalnych oszczędności,
  • instalacja ciepłej wody lub ogrzewania nie pozwala na indywidualne opomiarowanie.

W takich przypadkach możliwe jest zastosowanie wyjątku, ale wymaga to dokumentacji technicznej.

Kara i konsekwencje za zwłokę

Właściciel lub zarządca, który nie doprowadzi do wymiany w terminie, może zostać ukarany karą administracyjną. Wysokość grzywny może sięgnąć 10 000 zł - w skrajnych przypadkach w prawie administracyjnym przewidziane są też inne sankcje proceduralne.

Ile to może kosztować i jak finansować?

Koszty wymiany liczników zależą od typu urządzeń i skali budynku - w przypadku większych bloków wymiana całego osprzętu i instalacja systemu zdalnego odczytu może być jednorazowym wydatkiem rzędu kilku do kilkunastu tysięcy złotych na budynek. Istnieją możliwości dofinansowania lub rozłożenia wydatku na raty (np. z funduszu remontowego, dotacji lokalnych lub programów termomodernizacyjnych) - warto sprawdzić lokalne programy wsparcia.

Kto faktycznie zapłaci za wymianę?

Choć formalny obowiązek spoczywa na wspólnocie lub spółdzielni, koszty wymiany są zazwyczaj pokrywane przez mieszkańców - najczęściej z funduszu remontowego lub poprzez jednorazową dopłatę. W niektórych budynkach wydatki rozkładane są na raty doliczane do miesięcznych opłat eksploatacyjnych. Zarządy coraz częściej informują lokatorów o konieczności przygotowania się na dodatkowe obciążenia finansowe jeszcze przed końcem roku.

Jakie liczniki spełniają nowe wymogi?

Nowe przepisy wymagają, aby wodomierze i ciepłomierze:

  • umożliwiały zdalny odczyt danych,
  • były kompatybilne z systemami rozliczeniowymi stosowanymi przez zarządcę,
  • spełniały aktualne normy metrologiczne i były legalizowane.

Eksperci radzą, aby przy zakupie zwracać uwagę nie tylko na cenę urządzenia, ale także na koszty obsługi systemu w kolejnych latach.

Co robić teraz - praktyczny plan działania dla zarządców i właścicieli

  1. Inventaryzacja - sprawdź, które urządzenia w budynku wymagają wymiany i czy obecne liczniki obsługują zdalny odczyt.
  2. Budżet i harmonogram - przygotuj kosztorys i zaplanuj prace tak, aby zdążyć przed końcem roku 2026.
  3. Oferty i przetarg - porównaj oferty firm instalacyjnych i systemowych; zwróć uwagę na gwarancje i możliwość integracji z systemem odczytu danych.
  4. Komunikacja z mieszkańcami - poinformuj właścicieli lokali o planie, kosztach i terminach - transparentność zmniejsza konflikty.
  5. Źródła finansowania - sprawdź możliwość użycia funduszu remontowego, dotacji lokalnych lub rozłożenia kosztów na raty.

FAQ - często zadawane pytania

Do kiedy trzeba wymienić liczniki?

Do końca 2026 r. - to ostateczny termin na dostosowanie urządzeń pomiarowych.

Czy kara 10 000 zł może zostać nałożona na właściciela mieszkania?

Kara jest sankcją administracyjną wobec właściciela lub zarządcy, jeśli obowiązek nie zostanie wykonany. W praktyce odpowiedzialność organizacyjna spoczywa na zarządzie wspólnoty/spółdzielni.

Czy modernizacja poprawi koszty ogrzewania?

Nowe liczniki i systemy zdalnego odczytu poprawiają precyzję rozliczeń i mogą ułatwić oszczędności energetyczne, ale same w sobie nie obniżają bezpośrednio rachunków bez dodatkowych działań (termomodernizacja, regulacja systemu).

Ważna informacja praktyczna

Zarządcy nieruchomości ostrzegają, że im bliżej końca terminu, tym trudniej będzie znaleźć wykonawców i utrzymać koszty na obecnym poziomie. Branża spodziewa się wzrostu cen usług montażowych w ostatnich miesiącach obowiązywania przepisów.