Do 2022 r. ranking krajowych przedsiębiorstw, w których brane pod uwagę były przychody, bez problemu wygrywał PKN Orlen. W ostatnim zestawieniu, obejmującym wyniki finansowe za 2021 r., kontrolowany przez państwo Orlen miał 97 mld zł przychodów i o 25 mld zł wyprzedził firmę Jeronimo Martins, zarządzającą siecią sklepów Biedronka. Łącznie w pierwszej „10” największych krajowych przedsiębiorstw pod względem przychodów w 2021 r. znajdowało się siedem firm kontrolowanych przez państwo.
W kolejnym rankingu, który powstanie na podstawie danych za 2022 r., przewaga Orlenu nad konkurentami zdecydowanie wzrośnie. Spółka znajduje się w trakcie przejmowania kontroli nad inną państwową firmą - PGNiG. Specjalizująca się w wydobyciu i sprzedaży gazu spółka miała w 2021 r. niemal 40 mld zł przychodów, co dawało jej czwarte miejsce w rankingu największych przedsiębiorstw. W czerwcu Orlen sfinalizował trwające dwa lata starania o przejęcie kontroli nad konkurencyjnym Lotosem, również kontrolowanym przez państwo. Lotos także był, według danych za 2021 r., w pierwszej „10” największych krajowych firm. Konsolidacja państwowej własności pod skrzydłami Orlenu, wsparta wzrostem notowań surowców energetycznych i cen paliw, sprawią, że roczne przychody nowej firmy przekroczą 300 mld zł.
Nie tylko w Polsce
Powstanie paliwowo-energetycznego giganta ma wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne Polski i zapewnić odpowiednie środki na inwestycje w transformację energetyczną. Państwowa własność tego rodzaju przedsiębiorstw nie jest w Europie niczym niezwykłym. We Włoszech państwo kontroluje dystrybuujący energię elektryczną i gaz Enel czy też wydobywający i przetwarzający ropę koncern ENI. W Finlandii państwo zarządza paliwowym Neste i energetycznym Fortum, w Norwegii działającym w sektorze paliwowym Equinorem (dawniej Statoil), a we Francji jest głównym udziałowcem EDF, największego wytwórcy energii. W raporcie z 2016 r. Komisja Europejska sytuuje Polskę w gronie krajów, w których państwowa własność ma duże znaczenie. Wartość rynkowa państwowych firm (raport uznaje za takie firmy te działające w sektorach niefinansowych, nad którymi państwo sprawuje kontrolę, bez względu na odsetek posiadanych udziałów) odpowiadała za niemal jedną czwartą krajowego PKB. Pod tym względem Polska ustępowała jedynie Finlandii, Słowenii i Belgii.
