Od 1 stycznia 2026 r. zaczną obowiązywać przepisy, które zobligują Zakład Ubezpieczeń Społecznych do automatycznego przeliczenia tzw. emerytur czerwcowych. Chodzi o świadczenia przyznane lub przeliczone w czerwcu w latach 2009–2019. Nowe regulacje obejmą także renty rodzinne po osobach, których emerytury były w tym czasie ustalane lub przeliczane w czerwcu.
ZUS przeliczy świadczenia bez wniosku. Co to oznacza?
Świadczeniobiorcy nie muszą podejmować żadnych działań. ZUS samodzielnie przeprowadzi cały proces i wyda nową decyzję. Jeżeli okaże się, że po przeliczeniu emerytura wyszłaby niższa niż dotychczas – świadczenie pozostanie na obecnym poziomie. Nowe przepisy nie niosą więc ryzyka obniżki.
Kogo obejmie automatyczne przeliczenie emerytur czerwcowych?
ZUS obejmie nowymi zasadami osoby, które:
- w latach 2009–2019 przeszły na emeryturę w czerwcu lub miały świadczenie przeliczone właśnie od czerwca,
- pobierają rentę rodzinną po zmarłym, któremu ustalono lub przeliczono emeryturę od czerwca w latach 2009–2019,
- pobierają rentę rodzinną po osobie, która:
- osiągnęła wiek emerytalny (60 lat kobieta, 65 lat mężczyzna),
- zmarła w czerwcu w latach 2009–2019,
- nie zdążyła złożyć wniosku o emeryturę lub nie miała ustalonego prawa do świadczenia.
ZUS ponownie wyliczy tylko wysokość emerytur przyznanych lub przeliczonych w czerwcu w latach 2009–2019 na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Jak ZUS ponownie wyliczy emeryturę w 2026 r.?
Przeliczenie będzie odbywać się tak, jakby świadczenie zostało przyznane w innym miesiącu niż czerwiec. ZUS zastosuje zasady obowiązujące w dniu pierwotnego ustalenia emerytury, a następnie zwaloryzuje kapitał i obliczoną kwotę do dzisiejszych realiów.
Emerytury czerwcowe: Postępowania w toku a nowe przepisy. Co zrobi ZUS?
Jeżeli wniosek o ponowne przeliczenie emerytury lub renty rodzinnej został złożony przed 1 stycznia 2026 r. i postępowanie nadal trwa – w ZUS lub przed sądem – Zakład zawiesi nowe, „automatyczne” postępowanie wynikające z ustawy. ZUS wznowi je dopiero po zakończeniu wcześniejszej sprawy. Nie ma potrzeby składania dodatkowych wniosków.
Dlaczego emerytury czerwcowe były niższe?
Przez wiele lat sposób waloryzacji składek działał na niekorzyść osób przechodzących na emeryturę w czerwcu. Mechanizm sprawiał, że ich świadczenia były często niższe niż u osób składających wniosek w innych miesiącach. Nowe przepisy mają zlikwidować tę dysproporcję i wyrównać zasady dla wszystkich emerytów.
Emerytury czerwcowe. Kiedy pierwsze wypłaty po przeliczeniu?
Członek Zarządu ZUS ds. świadczeń Dorota Bieniasz poinformowała, że 2 stycznia 2026 r. ruszy wydawanie decyzji. ZUS będzie wydawać decyzje przez cały pierwszy kwartał. Dodała, że nowe zasady dotyczą 264,8 tys. osób.
Zakładamy, że już w styczniu będą pierwsze wypłaty - poinformowała Bieniasz. Zaznaczyła, że wypłaty świadczeń mogą się przeciągnąć poza pierwszy kwartał. Jako przykład podała, że w przypadku, gdy w marcu zostanie wydana decyzja, ZUS może nie zdążyć na dany termin świadczeniobiorcy z wypłatą i będzie ona na początku kwietnia. Podkreśliła jednak, że Zakład zakłada pracę i wypłaty związane z przeliczeniem emerytur czerwcowych na cały pierwszy kwartał. Dodała, że z wyliczeń ZUS wynika, że najbardziej obciążony będzie oddział w Gdańsku, a najmniej w Pile.
