- Nie każdy kredyt na fotowoltaikę lub pompę ciepła jest kredytem wiązanym.
- Znaczenie ma m.in. to, kto zaproponował finansowanie i pomagał przy zawieraniu umowy.
- Skuteczne odstąpienie od finansowanego zakupu może objąć również kredyt wiązany.
- Gdy sprzedawca nie wykonuje umowy, w określonych sytuacjach roszczenie można skierować także do kredytodawcy.
- Spór ze sprzedawcą nie oznacza, że można po prostu przestać płacić raty.
Kredyt pojawił się razem z ofertą? [To warto sprawdzić]
Schemat jest prosty. Handlowiec przedstawia fotowoltaikę albo pompę ciepła. Cena jest wysoka, więc od razu proponuje finansowanie w konkretnym banku, pomaga przy wniosku, a pieniądze mogą trafić bezpośrednio do firmy wykonującej instalację.
W takiej sytuacji warto sprawdzić, czy to kredyt wiązany. Nazwa brzmi urzędowo, ale zasada jest prosta: kredyt finansuje konkretny zakup, a sprzedaż i finansowanie są ze sobą powiązane w sposób określony w ustawie. Może tak być m.in. wtedy, gdy kredytodawca współpracuje ze sprzedawcą przy przygotowaniu lub zawieraniu kredytu albo gdy konkretny towar lub usługa są szczegółowo wskazane w umowie kredytowej.
Tak właśnie definiuje kredyt wiązany ustawa o kredycie konsumenckim. Nie każdy kredyt wydany na pompę ciepła czy fotowoltaikę automatycznie jest jednak kredytem wiązanym.
Przykład: pompa ciepła za 35 tys. zł
Przykład
Klient zamawia pompę ciepła za 35 tys. zł. Przedstawiciel firmy proponuje kredyt w konkretnym banku, pomaga przygotować wniosek, a finansowanie służy właśnie zakupowi tej pompy i montażowi.
Klient podpisuje umowę ze sprzedawcą oraz umowę z bankiem. To dwa dokumenty, ale jedna transakcja może być ściśle połączona z drugą. Taki model może spełniać warunki kredytu wiązanego.
Inaczej może wyglądać sytuacja, gdy klient sam bierze zwykły kredyt gotówkowy, a dopiero później wybiera wykonawcę. Sam fakt wydania pieniędzy na pompę ciepła nie przesądza wtedy o kredycie wiązanym.
Jak sprawdzić swoją umowę? Pięć prostych pytań
- Kto zaproponował kredyt? Bank znalazłeś sam czy finansowanie przedstawił sprzedawca?
- Kto załatwiał formalności? Czy handlowiec wypełniał wniosek, zbierał dane lub przekazywał dokumenty?
- Co finansuje kredyt? Sprawdź, czy wskazano konkretną instalację, usługę albo sprzedawcę.
- Gdzie trafiły pieniądze? Na twoje konto czy bezpośrednio do wykonawcy?
- Masz ślady całego procesu? Zachowaj ofertę, e-maile, SMS-y i formularze.
Nie oceniaj sytuacji wyłącznie po nazwie kredytu. Liczą się warunki zapisane w ustawie i rzeczywisty przebieg transakcji. UOKiK również zwraca uwagę, że sama nazwa nadana kredytowi nie przesądza o jego charakterze.
Odstępujesz od zakupu? Kredyt może być z nim połączony
Jeżeli konsument ma prawo odstąpić od umowy sprzedaży lub usługi i skutecznie z niego korzysta, przy kredycie wiązanym odstąpienie działa również wobec umowy kredytowej. Wynika to wprost z art. 57 ustawy o kredycie konsumenckim.
Jest jednak pułapka. Odstąpienie od kredytu i odstąpienie od zakupu to nie to samo. Samo zrezygnowanie z finansowania nie musi automatycznie anulować zakupu. Jeśli towar został już wydany albo usługa rozpoczęta, mogą pojawić się osobne rozliczenia ze sprzedawcą.
Dlatego przed wysłaniem pisma sprawdź, od której umowy odstępujesz i na jakiej podstawie.
Firma nie montuje urządzenia albo źle wykonuje umowę. Co wtedy?
Załóżmy, że pieniądze zostały wypłacone, ale instalacja nie powstała albo wykonawca nie realizuje umowy prawidłowo.
Przy kredycie wiązanym pojawia się dodatkowa ochrona. Najpierw konsument powinien skierować żądanie wykonania zobowiązania do sprzedawcy lub usługodawcy. Jeżeli okaże się ono nieskuteczne, art. 59 ustawy pozwala dochodzić roszczenia o wykonanie tego zobowiązania również od kredytodawcy. Jego odpowiedzialność jest ograniczona do wysokości udzielonego kredytu.
Ważne
Dlatego reklamacji nie załatwiaj wyłącznie telefonicznie. Wyślij ją tak, aby pozostał dowód, i zachowaj odpowiedź oraz potwierdzenie doręczenia.
Tego nie rób. Spór z firmą nie zatrzymuje rat automatycznie
Jeżeli sprzedawca przestał odpowiadać albo instalacja nie działa, nie oznacza to automatycznie, że można przestać spłacać kredyt. Takie działanie może doprowadzić do powstania zaległości.
Najpierw ustal charakter finansowania, złóż odpowiednie żądanie i poinformuj kredytodawcę o sporze.
Jeżeli nie wiesz, jak ocenić dokumenty, można skorzystać z pomocy miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów. UOKiK wskazuje również bezpłatne kanały pomocy konsumenckiej.
Jak to załatwić w praktyce?
Przygotuj w jednym miejscu: umowę sprzedaży, umowę kredytu, formularz informacyjny, ofertę, potwierdzenie wypłaty pieniędzy i korespondencję z wykonawcą.
Jeżeli odstępujesz od umowy, zrób to w formie pozwalającej później wykazać, co i kiedy wysłałeś. UOKiK wskazuje, że przy wątpliwościach dotyczących charakteru kredytu bezpieczniej jest złożyć oświadczenie zarówno sprzedawcy, jak i kredytodawcy.
Jeżeli problemem jest niewykonanie umowy, najpierw skieruj konkretne żądanie do sprzedawcy. Jego nieskuteczność może mieć znaczenie dla późniejszego skorzystania z uprawnień wobec kredytodawcy.
UOKiK nałożył prawie 4,7 mln zł kary. Chodziło właśnie o takie kredyty
Temat stał się aktualny za sprawą decyzji Prezesa UOKiK z 30 września 2026 r. Urząd zakwestionował praktyki AS Inbank związane z kredytami finansującymi m.in. instalacje fotowoltaiczne i pompy ciepła.
Według UOKiK sprzedawcy współpracowali z bankiem przy przygotowaniu i zawieraniu umów: przedstawiali możliwość finansowania, sporządzali wnioski i wykonywali czynności potrzebne do uzyskania kredytu. Prezes UOKiK uznał, że w badanym modelu umowy spełniały warunki kredytu wiązanego, choć bank traktował je jako niewiązane.
Za trzy zakwestionowane praktyki nałożono łącznie 4 mln 692 tys. zł kar. Decyzja nie jest prawomocna. AS Inbank może odwołać się do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie miesiąca od doręczenia decyzji.
Nie oznacza to, że każdy kredyt na fotowoltaikę lub pompę ciepła jest kredytem wiązanym. To jednak dobry powód, aby osoby, które otrzymały finansowanie razem z ofertą instalacji, ponownie zajrzały do swoich dokumentów.
Najważniejsze pytania i odpowiedzi FAQ
Czy każdy kredyt na fotowoltaikę lub pompę ciepła jest kredytem wiązanym?
Sam fakt przeznaczenia pieniędzy na instalację nie wystarcza. Liczy się sposób zorganizowania sprzedaży i finansowania oraz spełnienie warunków określonych w ustawie.
Czy nazwa kredytu wpisana do dokumentów przesądza sprawę?
Znaczenie ma również rzeczywisty przebieg transakcji, w tym sposób współpracy sprzedawcy z kredytodawcą.
Czy odstąpienie od zakupu może zakończyć także kredyt?
Tak, jeśli jest to kredyt wiązany i konsument skutecznie korzysta z przysługującego mu prawa do odstąpienia od finansowanej umowy sprzedaży lub usługi.
Co zrobić, jeśli wykonawca nie zrealizował umowy?
Najpierw skieruj do niego konkretne żądanie i zachowaj dowód. Jeżeli okaże się nieskuteczne, przy kredycie wiązanym przepisy przewidują możliwość dochodzenia roszczenia o wykonanie zobowiązania także od kredytodawcy.
Czy mogę przestać płacić raty, jeśli mam spór ze sprzedawcą?
Nie należy robić tego samodzielnie tylko z powodu sporu z wykonawcą. Najpierw trzeba ustalić charakter kredytu i podjąć odpowiednie działania wobec sprzedawcy oraz kredytodawcy.
Czy decyzja UOKiK wobec AS Inbank jest ostateczna?
Decyzja z 30 września 2026 r. nie jest prawomocna i może zostać zaskarżona do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Źródła i podstawa prawna
Ustawa z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim – aktualny tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1362. Dla tego tematu najważniejsze są art. 5 pkt 14 dotyczący definicji kredytu wiązanego, art. 56–57 dotyczące odstąpienia oraz art. 59 dotyczący roszczeń wobec kredytodawcy. Ustawa o kredycie konsumenckim – ELI
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, 30 września 2026 r. – komunikat „Co prawo związało, niech bank nie rozdziela. Blisko 5 mln zł kar dla AS Inbanku w sprawie kredytów wiązanych”. UOKiK opisuje w nim zarówno zakwestionowany mechanizm, jak i praktyczne prawa konsumentów. Komunikat UOKiK w sprawie kredytów wiązanych
Anna Zdrowiecka jest dziennikarką i redaktorką specjalizującą się w szeroko rozumianej tematyce konsumenckiej. Pisze o zmianach, usługach, nowych rozwiązaniach oraz codziennych problemach, które mogą wpływać na decyzje i wydatki czytelników. Publikuje w serwisach Infor.pl, Dziennik.pl, Forsal.pl i Zdrowiego.pl.
W swoich artykułach porusza między innymi tematykę domowych poradników, zakupów, usług, technologii użytkowej, telekomunikacji oraz praw konsumenta. Skupia się przede wszystkim na praktycznym znaczeniu opisywanych zmian, wyjaśnia, kogo dotyczą, co oznaczają w codziennym życiu i na co warto zwrócić uwagę.
Stawia na prosty, zrozumiały język, rzetelne źródła oraz informacje, które pomagają czytelnikom podejmować świadome decyzje.