Wprost niemożliwe jest, aby np. straż gminna (to przecież pracownicy samorządowi) była traktowana jako wojsko i policja - nie ma tam tej bezwzględnej podległości (z wyjątkami) służbowej. Więc zbliżanie się różnych formacji co do przywilejów emerytalnych i świadczeń dla wojska i policji odbywa się w sposób zbliżony. Jest to najczęściej niższy wiek emerytalny (zależny od lat służby a nie wieku 65+, emerytury pomostowe, przywileje jak za trudne warunki pracy). W artykule omawiam najnowszą propozycję ze strony ratowników. Ale wcześniej np. próbowali to osiągnąć strażnicy gminni.
Dużo zainteresowanie wcześniejszymi emeryturami niż 65+. Jak u żołnierzy. Teraz ratownicy medyczni. Wcześniej strażnicy gminni [Petycja]
Ratownicy medyczni pracujący w karetkach pogotowia powinni zostać objęci systemem emerytalnym służb mundurowych. Takie żądanie znalazło się w petycji skierowanej do Sejmu.
Poniżej analiza petycji:
Jej autor domaga się nie tylko prawa do wcześniejszej emerytury, ale również dodatków do wynagrodzenia na zasadach obowiązujących strażaków i żołnierzy. Sejmowi eksperci wskazują, że wprowadzenie takich rozwiązań jest prawnie możliwe, a Komisja do Spraw Petycji może wystąpić do odpowiednich ministrów o zajęcie stanowiska.
Ratownicy medyczni chcą takich samych emerytur jak strażacy
Petycja dotyczy ratowników medycznych pracujących w wyjazdowych zespołach ratownictwa medycznego, czyli w karetkach pogotowia. Jej autor postuluje objęcie tej grupy zawodowej zaopatrzeniowym systemem emerytalnym służb mundurowych. Oznaczałoby to odejście od powszechnych zasad emerytalnych na rzecz szczególnego systemu, z którego korzystają m.in. funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej.
Drugim postulatem jest przyznanie ratownikom dodatków do wynagrodzenia na zasadach równych strażakom i żołnierzom. Chodzi między innymi o dodatki stażowe, funkcyjne oraz za pracę w warunkach uciążliwych.
Autor petycji argumentuje, że ratownicy medyczni wykonują obowiązki w warunkach porównywalnych z pracą funkcjonariuszy służb mundurowych. Uczestniczą w akcjach ratowniczych, udzielają pomocy ofiarom wypadków drogowych i katastrof, a także podejmują interwencje wobec agresywnych pacjentów. Nierzadko współpracują ze strażakami i żołnierzami podczas tych samych zdarzeń.
W uzasadnieniu wskazano, że praca ratowników wiąże się z ogromną odpowiedzialnością, stresem oraz ryzykiem utraty zdrowia i życia. Wymaga również wysokiej sprawności fizycznej, którą trudno utrzymać przez cały okres aktywności zawodowej przewidziany w powszechnym systemie emerytalnym.
Zdaniem autora petycji konieczność wykonywania tak wymagającej pracy aż do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego może zagrażać zarówno ratownikom, jak i pacjentom.
Przyznanie ratownikom medycznym przywilejów emerytalnych i płacowych analogicznych do obowiązujących w służbach mundurowych miałoby również znaczenie dla sytuacji kadrowej ratownictwa medycznego. Według autora petycji mogłoby ograniczyć odpływ doświadczonych pracowników, zwiększyć atrakcyjność zawodu i podnieść jego prestiż.
Postulat nie dotyczy jednak wszystkich osób wykonujących zawód ratownika medycznego. Został skierowany do konkretnej grupy – ratowników pracujących w wyjazdowych zespołach ratownictwa medycznego.
Sejmowi eksperci: przyznanie przywilejów jest prawnie możliwe
Petycję przeanalizowało Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu. Eksperci zwrócili uwagę na podobieństwa między obowiązkami zawodowymi ratowników medycznych pracujących w karetkach a zadaniami funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej.
Porównanie obu grup obejmuje nie tylko charakter wykonywanej pracy, ale również zasady nabywania prawa do emerytury i innych świadczeń.
W opinii wskazano, że postulowana zmiana mieści się w zakresie swobody ustawodawczej. Oznacza to, że ustawodawca może zdecydować o rozszerzeniu szczególnego systemu emerytalnego na ratowników medycznych, ale nie jest do tego zobowiązany.
Eksperci zaproponowali, aby sejmowa Komisja do Spraw Petycji rozważyła wystąpienie z dezyderatem do ministra właściwego do spraw zdrowia oraz ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Podstawą takiego działania jest art. 159 ust. 1 Regulaminu Sejmu. Wybór obu resortów wynika z ich kompetencji. Minister zdrowia odpowiada między innymi za organizację i nadzór nad systemem Państwowego Ratownictwa Medycznego oraz sprawy zawodów medycznych. Z kolei minister spraw wewnętrznych zajmuje się między innymi bezpieczeństwem i ochroną ludności.
Opinia sejmowych ekspertów nie oznacza jeszcze rozpoczęcia prac nad ustawą ani przyznania ratownikom nowych uprawnień. Wskazuje natomiast, że proponowane rozwiązanie może być przedmiotem decyzji ustawodawcy, a Komisja do Spraw Petycji ma możliwość podjęcia dalszych działań w tej sprawie.
Przykład starań o przywileje emerytalne dla różnych formacji
Przykładem jest odpowiedź na interpelację nr 9740, dotyczącą wcześniejszych emerytur dla strażników miejskich i gminnych (2025 r.).
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji 15 kwietnia 2025 r. wystąpił do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z wnioskiem o rozważenie możliwości uznania pracy strażników gminnych (miejskich) za pracę o szczególnym charakterze, uprawniającą do emerytur pomostowych.
Jednocześnie minister podkreślił, że strażnicy gminni (miejscy) są pracownikami samorządowymi, a nie funkcjonariuszami służb podległych MSWiA. Dlatego resort nie prowadzi prac nad przyznaniem im dodatków służbowych i motywacyjnych finansowanych z budżetu państwa, dostępu do opieki zdrowotnej dla służb mundurowych ani świadczeń socjalnych i dodatków za pracę w godzinach nocnych na zasadach obowiązujących w Policji.
Ukończył prawo i filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pracował w kancelariach prawnych, prowadził szkolenia prawnicze. Z Grupą INFOR związany od 2003 roku.
Specjalizacja: świadczenia i ubezpieczenia społeczne, ZUS, zasiłki, prawo pracy, cywilne i gospodarcze, prawo administracyjne, podatki, ubezpieczenia społeczne, sektor publiczny.
