Wielu Polaków, nie znając samej definicji klasy średniej, uważa, że do niej należy. Tymczasem kryteria dla tej grupy są jasne: przynależność do klasy średniej zależy przede wszystkim od zarobków, ale nie tylko. Ważna jest też liczba osób w gospodarstwie domowym czy to, gdzie mieszkamy.
Czym właściwie jest klasa średnia?
Najprościej ujmując, klasa średnia jest grupą społeczną, która w hierarchii dochodowej i zawodowej znajduje się pomiędzy klasą niższą a klasą wyższą. Przedstawiciele klasy średniej nie powinni specjalnie narzekać na zarobki, daleko im jednak do sytuacji, w której w ogóle nie muszą dbać o swoje wydatki. Tu jednak pojawia się swego rodzaju pułapka: takie same progi kwotowe dla klasy średniej w różnych miejscowościach (w zależności od zarobków w danym regionie i wielkości miasta) nie pozwalają na to, by żyć na dokładnie takim samym poziomie. To dlatego zdefiniowanie klasy średniej w skali całego kraju jest trudne.
Według Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) do klasy średniej należą gospodarstwa domowe, których dochód na osobę wynosi od 75 proc. do 200 proc. mediany (wartości środkowej) krajowych zarobków.
Z kolei wg Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) klasa średnia to te gospodarstwa domowe, których dochód mieści się w przedziale od 67 proc. do 200 proc. mediany dochodów w kraju.
Ważne
Kluczowy jest również dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie: ten minimalny (po odliczeniu tzw. stałych danin) powinien wynosić co najmniej 2 300 zł netto na osobę.
Ile trzeba zarabiać, żeby należeć do klasy średniej?
Przyjmując dane GUS za marzec 2026 r. oznacza to konkretne widełki kwotowe:
- 75 proc. mediany: 7530,45 × 0,75 = 5647,84 zł brutto,
- mediana: 7530,45 zł brutto,
- 200 proc. mediany: 7530,45 × 2 = 15 060,90 zł brutto.
Według tego uproszczonego kryterium klasa średnia zaczynałaby się od ok. 5648 zł brutto i kończyła na ok. 15 061 zł brutto miesięcznie. Nietrudno stwierdzić, że singlowi żyjącemu w stolicy i zarabiającemu 5700 zł brutto, który znaczną część tej kwoty przeznaczy na wynajem, daleko do osoby, która dobrze zarabia, skoro koszty życia są wysokie.
Klasa średnia w Warszawie - progi kwotowe
Mediana wynagrodzeń w stolicy Polski wynosi (wg obecnych danych GUS) 10 017 zł brutto miesięcznie. To oznacza, że aby zaliczać się do klasy średniej trzeba zarabiać między 7 513 a 20 034 zł brutto miesięcznie.
Zupełnie inaczej sytuacja będzie wyglądać w mniejszych miastach. Kryteria wejścia do klasy średniej różnią się w zależności od regionu. Przyjmując próg 75 - 200 proc. mediany wynagrodzeń i odnosząc go do lokalnych median zarobków, można oszacować, że klasa średnia w Zamościu zaczyna się od 5673 zł brutto, w Giżycku 5 638 zł brutto, w Lublinie - 5775 zł brutto.
