Kamizelki kuloodporne i hełmy dla każdej osoby fizycznej. Co dokładnie zakłada projekt?
Poselski projekt, oznaczony jako druk sejmowy nr 1316, przewiduje zmianę ustawy z 13 czerwca 2019 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym. Najważniejsza z punktu widzenia konsumentów zmiana polegałaby na dodaniu przepisu pozwalającego na sprzedaż do własnego użytku kamizelek kuloodpornych, w tym kamizelek wykorzystujących wkłady balistyczne, samych wkładów balistycznych, a także hełmów wojskowych.
Zakupu mogłyby dokonywać osoby fizyczne, które ukończyły 18 lat i posiadają obywatelstwo Polski, innego państwa Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwa EFTA będącego stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Projekt określa więc zarówno minimalny wiek nabywcy, jak i krąg osób, które mogłyby skorzystać z nowych przepisów. Przy zakupie konieczne byłoby okazanie dokumentu potwierdzającego tożsamość.
Wpływ zniesienia ograniczeń w dostępie do kamizelek kuloodpornych oraz hełmów wojskowych na poziom bezpieczeństwa publicznego
Obowiązujące regulacje ograniczają krąg nabywców wyrobów formalnie zakwalifikowanych jako przeznaczone do zastosowań wojskowych lub policyjnych. Ustawa wskazuje m.in., że kamizelki kuloodporne, hełmy wojskowe i policyjne oraz niektóre inne środki ochrony mogą być sprzedawane określonym podmiotom. Są wśród nich m.in.
- przedsiębiorcy posiadający koncesję na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie ochrony osób i mienia,
- podmioty posiadające wewnętrzne służby ochrony,
- szkoły kształcące pracowników ochrony oraz p
- przedsiębiorcy prowadzący odpowiednie szkolenia.
Trzeba przy tym rozróżnić wyroby formalnie klasyfikowane jako przeznaczone do zastosowań wojskowych lub policyjnych od całego rynku produktów ochronnych. Obowiązujący wykaz wyrobów o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym obejmuje m.in. hełmy wojskowe i policyjne oraz kamizelki kuloodporne i odłamkoodporne. W przypadku hełmów przewidziano jednak wyjątek dotyczący konwencjonalnych hełmów stalowych bez określonych akcesoriów lub modyfikacji.
Ważne
Według autorów projektu, zniesienie wyżej wymienionych ograniczeń nie będzie mieć negatywnego wpływu na poziom bezpieczeństwa publicznego, ponieważ środki ochrony osobistej są wyposażeniem czysto pasywnym.
W praktyce – ograniczenie dostępu do środków ochrony osobistej jest stosowane rozszerzająco
Jak uzasadniają autorzy projektu, choć na rynku znajdują się kamizelki kuloodporne przeznaczone dla osób cywilnych, lub mówiąc szerzej, o przeznaczeniu innym niż ściśle wojskowe lub policyjne – to w praktyce ich sprzedaż przez podmioty koncesjonowane, nie jest dokonywana osobom cywilnym.
Na rynku obraca się hełmami starszego typu, traktowanymi jako przedmioty o charakterze kolekcjonerskim i z tego powodu dostępnymi dla każdego. Nie chodzi jednak wyłącznie o hełmy z okresu drugiej wojny światowej, ale również o hełmy kompozytowe, np. te stosowane w operacji „Pustynna Burza”, które mimo posiadania walorów zabytkowych, pod względem niektórych cech – nie różnią się wiele od dzisiejszych wyrobów.
Wojna na Ukrainie jednym z argumentów za zmianą przepisów
Poselski projekt argumentuje zmianę prawa ze względu na trwającą wojnę na Ukrainie. Trudno odmawiać obywatelom Polski, szczególnie tym którzy zamieszkują wschodnie rejony – dostępu do środków ochrony osobistej. Obecnie osoby podejmujące działania w kierunku zwiększenia swojego bezpieczeństwa, z jednej strony narażają się na zarzut łamania prawa, a z drugiej strony - wystawiają sią na działanie różnego rodzaju oszustów, oferujących atrapy środków ochrony osobistej, trudnych do odróżnienia dla osób nie posiadających fachowego przygotowania w tej dziedzinie.
Wnioskodawca porusza również kwestię obecnych na Ukrainie misji humanitarnych oraz trwającej tam aktywności dziennikarskiej. Uczestnicy tych misji oraz dziennikarze relacjonujący wojnę, przed udaniem się w potencjalnie niebezpieczne rejony, powinni móc się wyposażyć w takie środki ochrony osobistej, które mogą uratować im życie.
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa zaleca przygotowanie plecaka ewakuacyjnego
Przygotowanie plecaka ewakuacyjnego, który – być może (jeżeli ww. poselski projekt zostanie uchwalony przez sejm, a w dalszym ciągu – zaakceptowany przez senat i prezydenta) – będzie mógł zostać uzupełniony o profesjonalną kamizelkę kuloodporną i hełm wojskowy. Jak zaleca Rządowe Centrum Bezpieczeństwa:
„W czasie wojny i kryzysu życie staje się nieprzewidywalne, a codzienność pełna jest zagrożeń i niepewności. W takich chwilach kluczowe jest zachowanie zimnej krwi, przygotowanie do ewakuacji i poszukiwanie sposobów na minimalizowanie ryzyka. (...) Dowiedz się, jak skompletować plecak ewakuacyjny który jest niezbędnym elementem przygotowań na wypadek nagłych sytuacji kryzysowych. Powinien zawierać najważniejsze rzeczy, takie jak dokumenty, leki, woda, żywność na kilka dni, latarkę czy powerbank. Przygotowanie plecaka z wyprzedzeniem zwiększa szanse na szybkie i bezpieczne działanie w przypadku ewakuacji.” – informuje RCB.
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa oraz autorzy oficjalnego „Poradnika bezpieczeństwa” prezentującą szczegółowo to, co powinno znaleźć się w takim plecaku:
Zmiany mogą pozytywnie wpłynąć na budżet państwa, rynek pracy oraz likwidację szarej strefy
Proponowana regulacja poprzez umożliwienie osobom fizycznym nabywania pasywnych środków ochrony osobistej w koncesjonowanych podmiotach operujących na rynku broni, amunicji i technologii wojskowych lub policyjnych spowoduje ograniczenie nielegalnego obrotu tymi przedmiotami oraz wzrost obrotów podmiotów legalnie działających, co spowoduje wzrost przychodów podatkowych budżetu. Przewidywany wzrost obrotu sektora od 5 do 10 mln złotych w pierwszym roku obowiązywania nowelizacji. Ponadto należy wskazać, że wraz z rozwojem kultury ochrony pasywnej w Polsce, zysk dla przedsiębiorców będzie się powiększać.
Ponad to, proponowana zmiana spowoduje powstanie nowych podmiotów produkujących przedmiotowe środki ochrony dla obywateli, co pociągnie za sobą utworzenie nowych miejsc pracy.
Kamizelki kuloodporne i hełmy dla osób fizycznych. Co stało się z projektem ustawy?
Projekt ustawy o zmianie ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym został skierowany do Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. Zakończyły się konsultacje społeczne, w ramach których do dnia 4 maja br. głos zabrały 3548 osoby.
Pierwsze czytanie odbyło się 26 czerwca 2025 r. Od tego czasu projekt nie przeszedł do kolejnego etapu procedury ustawodawczej. Zgodnie z treścią projektu, jeżeli ustawa zostałaby ostatecznie przyjęta w obecnym brzmieniu, przewidziane w niej przepisy weszłyby w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Źródła informacji:
- poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym – druk sejmowy nr 1316, wcześniej sygnatura RPW/11625/2025.
- materiały Rządowego Centrum Bezpieczeństwa oraz „Poradnik bezpieczeństwa” dotyczące przygotowania do ewakuacji i zawartości plecaka ewakuacyjnego.
Podstawa prawna:
- ustawa z dnia 13 czerwca 2019 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. 2023 poz. 1743 ze zm.);
- rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 września 2019 r. w sprawie klasyfikacji rodzajów materiałów wybuchowych, broni, amunicji oraz wyrobów i technologii o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym, na których wytwarzanie lub obrót jest wymagane uzyskanie koncesji (Dz.U. 2019 poz. 1214).
Krzysztof Rybak – prawnik, redaktor Forsal.pl, absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmuję się tematyką podatków, nieruchomości oraz prawa cywilnego i gospodarczego. W swoich tekstach wyjaśniam zmiany w przepisach i ich praktyczne skutki. Przez lata byłem związany z branżą naukową i rolniczą. Zostałem wyróżniony przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi za osiągnięcia w obszarze rynku konopnego.