Przyjęty plan obejmuje zarówno spółki z tak ważnych sektorów jak finanse, energetyka, chemia czy przemysł naftowy, jak i przemysł maszynowy, metalowy, elektroniczny, spirytusowy, spożywczy, drzewny, papierniczy, odzieżowy, transport i spedycja. Włączone są do niego również spółki z Programu NFI.

Chodzi o 30 mld złotych

Resort Skarbu Państwa zakłada, że z prywatyzacji uda się pozyskać przychody w wysokości 30 mld zł. Kluczowy dla jego powodzenia będzie rok 2010. Zgodnie z ustaleniami Rady Ministrów z lipca 2009 r. minister skarbu przedstawił program przyspieszenia procesów prywatyzacyjnych w 2009 i właśnie w 2010 r. Przyszły rok będzie przełomowy pod względem zakładanych przychodów z prywatyzacji sięgających 25 mld zł. Proces sprzedaży państwowego majątku w przyszłym roku będzie realizowany z większym niż do tej pory wykorzystaniem giełdy i aukcji ogłoszonej publicznie.

Jednym z elementów przyspieszenia procesów prywatyzacyjnych jest uchwalona przez Sejm w grudniu 2008 r. nowelizacja ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji z 2002, która dopuszcza prywatyzację w trybie aukcji także tych spółek, które w 100 proc. są własnością Skarbu Państwa. Aukcje są więc nowym narzędziem prywatyzacji majątku. W tym trybie sprzedanych zostanie w tym i w przyszłym roku 68 spółek.

Dochody i efektywność

Przyspieszenie prywatyzacji i nadanie jej nowego impulsu wynika z dwóch powodów. Po pierwsze, pozyskanie maksymalnie dużych środków, które mogą zniwelować tzw. dziurę budżetową w 2010 r., sięgającą według projektu budżetu na przyszły rok 55 mld zł. Po drugie, przekazanie w ręce prywatne tak potężnego majątku państwowego ma poprawić efektywność jego wykorzystania, odpolitycznić zarządzanie i w efekcie zwiększyć zatrudnienie w tych firmach i całych branżach. Chodzi także o unowocześnienie przedsiębiorstw. Rachunek korzyści, w przypadku powodzenia planu, to również zwiększone wpływy podatkowe ze sprywatyzowanych spółek.

W cieniu kryzysu

Te ambitne cele nie będą łatwe do osiągnięcia. Działania prywatyzacyjne MSP uwarunkowane będą sytuacją makroekonomiczną oraz koniunkturą na rynkach światowych i na rynku krajowym. Recesja gospodarcza obniża bowiem możliwości skutecznej realizacji przekształceń własnościowych. Ale doświadczenia 2008 roku pokazują, że prywatyzacja w okresie kryzysu jest możliwa.

Poza dekoniunkturą poważny wpływ na powodzenie planów prywatyzacyjnych ma niekorzystna, a czasami wręcz zła, sytuacja ekonomiczno-finansowa niektórych spółek przeznaczonych do sprzedaży. Niektóre z nich obciążone są roszczeniami reprywatyzacyjnymi, inne posiadają nieunormowaną sytuację prawną swojego majątku trwałego. Nie bez znaczenia dla płynności procesów sprzedaży jest wymóg uzyskania przez kupującego niezbędnych zgód udzielanych przez Urząd Ochrony Konsumentów i Konkurencji (UOKiK) oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA). To w wielu przypadkach odsuwa w czasie przelanie pieniędzy przez nowych właścicieli na konto Skarbu Państwa z tytułu zakupionego mienia. Oto jak wyglądają plany prywatyzacyjne w najważniejszych sektorach polskiej gospodarki.

Instytucje finansowe

Najbardziej spektakularna będzie prywatyzacja Giełdy Papierów Wartościowych (GPW), w której Skarb Państwa (SP) posiada 98,82 proc. udziałów. Obecnie trwa weryfikacja złożonych wstępnych ofert inwestorów. Nie mniej ważny będzie proces sprzedaży przez SP tzw. resztówek udziałów w bankach. W 2010 r. do inwestorów trafią akcje Pekao, BZ WBK, BPH, Banku Handlowego. Do 2011 r. MSP planuje prywatyzację czterech instytucji finansowych. Jak zaznacza MSP w dokumencie „Kierunki prywatyzacji majątku skarbu Państwa w 2010 r.” prace nad planami związanymi z bankami uległy intensyfikacji w związku z poprawą sytuacji na rynku giełdowym. Resort zakłada zbycie bankowych pakietów w najszybszym możliwym terminie.

Sektor elektroenergetyczny

W 2010 r. oczekiwać można częściowej prywatyzacji spółki Tauron Polska Energia poprzez zbycie pakietu akcji w takiej wielkości, która pozwoli zachować SP władztwo korporacyjne w spółce. Będzie to zgodne z przyjętym przez Radę Ministrów dokumentem z sierpnia 2009 r. „Kluczowe spółki do prywatyzacji w latach 2009–2010”.

Spółka Energa, zarządzająca grupą 44 spółek, zostanie sprywatyzowana w 2010 r. w trybie publicznego zaproszenia do negocjacji (zbycie 85 proc. pakietu). Po przeprowadzonym w październiku br. IPO Polskiej Grupy Energetycznej na 2010 r. MSP przewiduje zbycie kolejnych pakietów akcji w kilku transzach poprzez warszawską GPW. W trybie negocjacji SP zamierza też sprzedać w roku przyszłym Zespół Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin. Pod młotek trafi 50-procentowy pakiet udziałów.

Sektor chemiczny i tworzyw sztucznych

Zgodnie ze „Strategią dla przemysłu chemicznego w Polsce” na 2010 r. przewidziana jest kontynuacja rozpoczętej w tym roku sprzedaży Zakładów Azotowych Puławy, Zakładów Chemicznych Police oraz ZCH Organika-Sarzyna. Prywatyzacja ZCH Police oraz Zakładów Azotowych Puławy planowana jest na 2010 r. Jest to tzw. II Grupa Wielkiej Syntezy Chemicznej. I Grupa tj. Ciech, ZA Kędzierzyn i ZA Tarnów trafiły na ścieżkę prywatyzacji w trybie zaproszenia do negocjacji.

Kopalnie węgla kamiennego

Najważniejsza w tym sektorze będzie sprzedaż przez SP 55,97 proc. akcji spółki Lubelski Węgiel Bogdanka. Nastąpi to w 2010 r. na rynku regulowanym lub w trybie negocjacji. Do sprywatyzowania przeznaczone są dwie kopalnie węgla brunatnego w Koninie i w Adamowie. SP zamierza sprzedać w nich pakiety 85 proc. udziałów ze 100 proc. posiadanych w chwili obecnej. Ważnym wydarzeniem na rynku kapitałowym będzie sprzedaż w roku przyszłym na rynku regulowanym pakietu akcji KGHM Polska Miedź. Ostateczna decyzja o wielkości zbywanego pakietu zapadnie po rekomendacji doradcy prywatyzacyjnego. Bez względu jednak na jej treść SP będzie chciał zachować kontrolę nad tą spółką.

Sektor naftowy

W 2010 r. MSP planuje zbycie pakietu akcji Grupy Lotos. Po tej operacji SP zachowa władztwo korporacyjne w spółce.

Farmacja

W 2010 r. planowana jest w trybie przetargu publicznego sprzedaż 49 proc. akcji spółki Cefarm Rzeszów. Dokończona zostanie również, rozpoczęta jesienią tego roku, sprzedaż trzech spółek Polskiego Holdingu Farmaceutycznego – Polfy Warszawa, Tarchomin i Pabianice.

Zbrojeniówka

Przedsięwzięcia prywatyzacyjne w tej gałęzi są określone w Strategii konsolidacji i wspierania rozwoju polskiego przemysłu obronnego w latach 2007–2012. Z dokumentu tego, przyjętego przez rząd w sierpniu 2007 r. wynika, że w roku przyszłym nastąpi prywatyzacja m.in. Zakładu Tworzyw Sztucznych Gamrat oraz Huty Stalowa Wola – transakcje będą przeprowadzone w trybie publicznego zaproszenia do negocjacji. Do 2011 r. planowana jest prywatyzacja 27 kolejnych spółek sektora obronnego.

Transport

Na liście spółek przeznaczonych do sprzedaży jest PLL LOT, w których SP posiada 94 proc. akcji. W czteroletnim programie prywatyzacji planowana jest sprzedaż 112 kolejnych spółek sektora, w tym 85 przedsiębiorstw komunikacji samochodowej (PKS).

Handel

Pod młotek po 1 stycznia 2010 r. trafi 55,07 proc. akcji spółki Ruch, największego w Polsce dystrybutora prasy. Firma zostanie sprzedana w trybie odpowiedzi na wezwanie poprzedzone negocjacjami. Ruch jest już notowany na GPW.

Pozostałe sektory

W 2010 r. SP zamierza sfinalizować sprzedaż 85 proc. akcji Polskiej Żeglugi Bałtyckiej, a do 2011 r. 9 kolejnych spółek gospodarki morskiej. Do prywatnych inwestorów, poprzez rynek regulowany trafi 31,64 proc. akcji Mennicy Polskiej. W przetargu publicznym sprzedana zostanie firma Dipservice – 85 ze 100 proc. akcji należących do SP. Plan prywatyzacji na lata 2008–2011 przewiduje prywatyzację 6 spółek sektora stoczniowego, 16 firm sektora hodowli i upraw, 22 z sektora odzieżowego, 27 jednostek usługowych oraz 29 spółek programu NFI.

Czym jest plan prywatyzacji

Przeprowadzenie prywatyzacji w latach 2008–2011 wymagało przyjęcia przygotowanych przez Ministerstwo Skarbu Państwa zmian w ustawie o komercjalizacji i prywatyzacji zakładających:

● zwiększenie jawności i przejrzystości procesów prywatyzacyjnych,

● rozszerzenie możliwości dokonywania bezpłatnego przekazywania akcji lub udziałów należących do Skarbu Państwa jednostkom samorządu terytorialnego na wszystkie spółki z udziałem Skarbu Państwa,

● sprzedaż akcji/udziałów spółek w drodze aukcji ogłoszonej publicznie,

● uproszczenie procedur prywatyzacyjnych,

● zmniejszenie kosztów prywatyzacyjnych,

● skrócenie czasu trwania procesów prywatyzacyjnych.

Przekształcenia własnościowe w poszczególnych branżach realizowane będą zgodnie z rządowymi programami i strategiami sektorowymi, zarówno obowiązującymi, jak i zmienianymi i przyjmowanymi w trakcie realizacji programu.

Szacuje się, że do 2011 r. łączna wartość przychodów z tytułu prywatyzacji wyniesie 30 mld zł. Otrzymane w ten sposób wpływy do budżetu państwa zostaną przekazane w szczególności na wsparcie restrukturyzacji przedsiębiorców, kluczowe projekty społeczne, w tym stypendia dla młodych naukowców, oraz zadośćuczynienie dla tych, którzy utracili swoją własność.

Źródło: Ministerstwo Skarbu Państwa