Wytyczne OECD dla firm wielonarodowych to zalecenia rządów państw członkowskich bądź współpracujących z tą organizacją. Nie zastępują one prawa krajowego, nie są też prawnie wiążące, ale - jak stwierdza organizacja - to jedyny uzgodniony przez strony i promowany przez rządy kompleksowy kodeks odpowiedzialnej postawy biznesowej.
W najnowszej wersji do wytycznych OECD dodano dziewiąty rozdział o prawach człowieka. Pozostałe dotyczą ogólnych zasad prowadzenia biznesu, ujawniania informacji, zatrudnienia i stosunków pracowniczych, środowiska, zwalczania korupcji, interesów konsumenta, nauki i technologii, konkurencji oraz opodatkowania.
"Prawo ustanawia minimalne standardy, natomiast wytyczne (OECD- PAP) ustawiają je wyżej. To odpowiedź na fakt, że coraz więcej firm zaczyna działać ponad granicami, dlatego słabnie nad nimi kontrola państw macierzystych. Wytyczne kładą nacisk m.in. na to, żeby firmy analizowały swoją działalność pod kątem skutków nie tylko bezpośrednich, ale i (o ich wpływie - PAP) np. na społeczeństwo czy środowisko" - tłumaczyła Katarzyna Kościesza z Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych (PAIiIZ).
CSR (Corporate Social Responsibility - społeczna odpowiedzialność biznesu) to już nie jest działanie dobrowolne, coraz częściej to konieczność biznesowa - podkreślił Łukasz Makuch z firmy doradczej PwC.
Jak tłumaczył, są różne sposoby pojmowania CSR: filantropia, zarządzanie ryzykiem albo budowanie wartości. "Filantropia z punktu widzenia biznesu ma wpływ tylko na wizerunek, nie przynosi korzyści. Można podejść do CSR jako zarządzania ryzykiem na zasadzie 'Zróbmy coś, żeby nic się nie wydarzyło, zapobiegnijmy czemuś, żebyśmy nie mieli kosztów'. Ale nie jest to generowanie przychodów i tworzenie nowych wartości" - dodał Makuch, mówiąc, że wymierne korzyści firmie przynosi tylko budowanie wartości.
Podał przykład wycieku ropy do Zatoki Meksykańskiej z platformy koncernu BP, kiedy spadek wartości akcji firmy był znacznie większy, niż biznesowe skutki katastrofy. "Społeczeństwo i inwestorzy zareagowali na koszty środowiskowe całej sytuacji" - ocenił.
Jeśli firma budująca drogi czy mosty nie ma dobrych stosunków ze społecznością lokalną, pojawia się ryzyko protestów, które oznaczają przestoje, rosnące koszty, opóźnienia harmonogramu - wyjaśniał finansowe znaczenie relacji społecznych.
Makuch podkreślał, że 30 lat temu wartość niematerialna firmy była szacowana na średnio 20 proc., a teraz to 70-80 proc. "To jest innowacyjność, patenty, ludzie, ich myślenie, pomysły, marka. Wystarczy porównać wycenę i analizę fundamentalną firmy Apple, rozrzut jest dość duży" - zauważył.
Katarzyna Rózicka - koordynator projektu Koalicja na rzecz Odpowiedzialnego Biznesu - wyraziła opinię, że różne organizacje wywierają na przedsiębiorców coraz silniejszą presję, by wdrażali wytyczne ze sformułowanego przez Koalicję Kodeksu Odpowiedzialnego Biznesu, zawierającego m.in. wytyczne OECD.
Rózicka podkreśliła, że Koalicja liczy ponad 30 firm, a przestrzeganie Kodeksu zadeklarowały spółki, m.in. PKN Orlen, Gaz-System, BOŚ, BGK, JSW, KHW, Polkomtel.
Przy PAIiIZ działa Krajowy Punkt Kontaktowy OECD, który m.in. zajmuje się promocją wytycznych organizacji. Polskie firmy mogą sprawdzić, czy ich standardy odpowiadają wytycznym i uzyskać odpowiedni certyfikat, który również jest publikowany w internecie.
OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) to organizacja międzynarodowa o profilu ekonomicznym, która skupia państwa wysoko rozwinięte i demokratyczne.
