Subskrybuj nas na Youtube
Zapisz się na newsletter
Komu należy się świadczenie kompensacyjne
Świadczenie kompensacyjne nie jest dostępne dla wszystkich. To przywilej wyłącznie dla nauczycieli, którzy przez lata pracowali w trudnych warunkach, z ogromnym zaangażowaniem, często kosztem zdrowia. Aby je otrzymać, trzeba spełnić kilka warunków. Kobieta musi mieć ukończone 55 lat, a mężczyzna 60. Łączny staż pracy, obejmujący zarówno okresy składkowe, jak i nieskładkowe, powinien wynosić co najmniej trzydzieści lat. Z tego minimum dwadzieścia lat musi przypadać na pracę nauczycielską, wykonywaną przynajmniej w połowie etatu.
Świadczenie przysługuje pedagogom zatrudnionym w określonych placówkach edukacyjnych – w szkołach publicznych i niepublicznych z uprawnieniami szkół publicznych, w placówkach kształcenia ustawicznego, a także w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i specjalnych ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych. To rozwiązanie dla tych, którzy przez lata byli na pierwszej linii kontaktu z młodzieżą, często w środowiskach wymagających szczególnego podejścia i cierpliwości.
Potrzebny jest wniosek i komplet dokumentów
Wniosek o świadczenie kompensacyjne należy złożyć w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Trzeba dołączyć do niego pełną dokumentację potwierdzającą przebieg pracy zawodowej – przede wszystkim okres zatrudnienia w oświacie, ale także inne okresy, które wliczają się do stażu. ZUS bierze pod uwagę między innymi czas prowadzenia działalności gospodarczej, służbę wojskową, okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, urlopu wychowawczego oraz nauki w szkole wyższej.
Konieczne jest także przedstawienie dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia sprzed stycznia 1999 roku oraz zestawienia wszystkich okresów składkowych i nieskładkowych. Urzędnicy przywiązują dużą wagę do kompletności dokumentacji, dlatego każdy brak może przedłużyć całą procedurę.
Ile pieniędzy można dostać?
To nie są astronomiczne kwoty, ale dla wielu nauczycieli – prawdziwe wybawienie. Średnia wysokość świadczenia kompensacyjnego stopniowo rośnie. Na koniec grudnia 2024 roku było to 4054 zł. Z danych z końca 2025 roku wynika, że jego przeciętna wysokość wynosiła już około 4 526,16 zł.
Dla części nauczycieli to pieniądze, które pozwalają odejść z zawodu bez lęku o byt i z poczuciem, że po latach pracy przysługuje im godne zabezpieczenie.
Świadczenie kompensacyjne a powrót do zawodu
ZUS stawia sprawę jasno. Jeśli po przyznaniu świadczenia kompensacyjnego nauczyciel zdecyduje się wrócić do pracy w szkole, wypłata zostanie wstrzymana. Nie ma znaczenia, czy chodzi o pół etatu, kilka godzin w tygodniu, czy zajęcia dodatkowe. Można jednak podjąć zatrudnienie w innym zawodzie, pod warunkiem, że dochody nie przekroczą określonych limitów. W takiej sytuacji ZUS może zmniejszyć wysokość świadczenia, stosując zasady identyczne jak w przypadku emerytur i rent.
Zmiany w nauczycielskim świadczeniu kompensacyjnym od 2026 roku
Od stycznia 2026 roku ze świadczenia kompensacyjnego mogą skorzystać nauczyciele pracujący w znacznie szerszym katalogu placówek niż dotychczas. Nowe przepisy umożliwiają ubieganie się o to świadczenie także nauczycielom zatrudnionym w dodatkowych placówkach, takich jak publiczne i niepubliczne placówki oświatowo-wychowawcze, centra kształcenia zawodowego i branżowe centra umiejętności, placówki artystyczne, ośrodki doskonalenia nauczycieli, biblioteki pedagogiczne, kolegia pracowników służb społecznych, okręgowe ośrodki wychowawcze oraz zakłady poprawcze i schroniska dla nieletnich. Kryteria wieku i stażu nie ulegają zmianie.
