są niezawodowymi członkami sądu orzekającego, którzy przy rozstrzyganiu spraw mają równe prawa z sędziami oraz asesorami sądowymi. W zakresie orzekania pozostają niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Kandydatów do sprawowania tej funkcji wybierają rady gmin w głosowaniu tajnym.
Ławnikiem może zostać osoba, która:
- posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich,
- jest nieskazitelnego charakteru,
- ukończyła 30 lat,
- jest zatrudniona, prowadzi działalność gospodarczą lub mieszka w miejscu kandydowania co najmniej od roku,
- nie przekroczyła 70 lat,
- jest zdolna, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków ławnika,
- posiada co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe.
nie mogą natomiast być:
- osoby zatrudnione w sądach powszechnych i innych sądach oraz w prokuraturze,
- osoby wchodzące w skład organów, od których orzeczenia można żądać skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego,
- funkcjonariusze policji oraz inne osoby zajmujące stanowiska związane ze ściganiem przestępstw i wykroczeń,
- adwokaci i aplikanci adwokaccy,
- radcy prawni i aplikanci radcowscy,
- duchowni,
- żołnierze w czynnej służbie wojskowej,
- funkcjonariusze Służby Więziennej,
- radni gminy, powiatu i województwa.
otrzymuje rekompensatę pieniężną za czas wykonywania czynności w sądzie, czyli za udział w rozprawie lub posiedzeniu, uczestnictwo w naradzie nad wyrokiem, sporządzenie uzasadnienia lub uczestnictwo w posiedzeniu rady ławniczej, której jest członkiem. Za jeden dzień pełnienia swoich obowiązków otrzymuje zapłatę w wysokości 2,64% podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, to jest . Ławnikom przysługuje także ryczałt na pokrycie kosztów dojazdu do sądu środkami komunikacji miejscowej w wysokości 0,25% podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, co stanowi Ławnicy zamieszkali poza siedzibą sądu otrzymują diety oraz zwrot kosztów przejazdu oraz noclegu według zasad ustalonych w tym zakresie dla sędziów, to jest na zasadach obowiązujących przy ustalaniu wysokości należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.
Warto przy tym zaznaczyć, iż może zostać wyznaczony do udziału w maksymalnie dwunastu rozprawach w ciągu roku. Liczba ta może zostać zwiększona tylko z ważnych przyczyn. Niemożliwe jest przy tym sprawowanie funkcji ławnika jednocześnie w więcej niż jednym sądzie.
>>> Czytaj też: Sektor publiczny jest na bakier ze stawką godzinową
