OPEC, czyli Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową (Organization of Petroleum Exporting Countries) została założona w 1960 roku w Bagdadzie. Powstanie tej organizacji było bezpośrednia odpowiedzią na działania rządu USA, który rok wcześniej ustanowił limity eksportowe na ropę naftową. W wyniku wprowadzenia limitów w uprzywilejowanej pozycji znalazły się Meksyk i Kanada, które eksportowały ropę naftową do USA. Dla krajów Zatoki Perskiej oznaczało to marginalizację na światowym rynku tego surowca.
Wśród państw założycieli OPEC znalazły się Arabia Saudyjska, Irak, Iran, Kuwejt oraz Wenezuela. Z czasem do organizacji zaczęło przestępować coraz więcej państw. Dziś OPEC liczy 12 państw: wymienione już państwa założyciele oraz Algieria, Angola, Ekwador, Katar, Libia, Nigeria oraz Zjednoczone Emiraty Arabskie. W międzyczasie członkami organizacji były również Gabon (1975-1994) oraz Indonezja (1962-2008).
Rezerwy ropy naftowej państw skupionych w OPEC w 2010 roku wynosiły 1193 mld baryłek, co stanowiło aż 81,33 proc. światowych rezerw. Państwa nie będące członkami OPEC dysponowały w tym czasie „zaledwie” 274 mld baryłkami ropy (18,67 proc. światowych rezerw).
Spośród państw członków OPEC największe udział w rezerwach kartelu posiadają Wenezuela – 296,5 mld baryłek (24,8 proc.), Arabia Saudyjska – 264,52 mld baryłek (22,2 proc.), Iran – 152,17 mld baryłek (12,7 proc.), a także Irak – 143,1 mld baryłek (12 proc.), Kuwejt – 101,5 mld baryłek (8,5 proc.) oraz Zjednoczone Emiraty Arabskie – 97,8 mld baryłek (8,2 proc.).
Zgodnie z statutem organizacji, misją OPEC jest “koordynacja i ujednolicenie polityk krajów członków organizacji oraz dbałość o stabilizację rynków ropy w celu zapewnienia efektywnych i regularnych dostaw ropy naftowej do konsumentów oraz stałego zysku producentom…”. W praktyce jednak celem OPEC jest ograniczanie dostaw w taki sposób, aby poprzez zmniejszenie podaży ropy naftowej zwiększać jej cenę.
Członkiem obserwatorem OPEC pozostaje Rosja. Prezydent tego kraju w 2009 roku podczas pobytu w Angoli zaznaczył: "Jeśli chodzi o nasze stosunki z OPEC, nasze stanowisko jest jasne. Angola jest członkiem OPEC, podczas gdy Rosja uczestniczy w OPEC jako obserwator".
Najwyższym stanowiskiem w organizacji jest sekretarz generalny OPEC, który aktualnie zajmuje od 2007 roku Libijczyk, Abdalla Salem El–Badri.
