Po raz pierwszy do ograniczenia produkcji OZE doszło w grudniu 2022 roku. Polskie Sieci Elektroenergetyczne ogłosiły wtedy konieczność zbilansowania systemy ze względu na niskie zapotrzebowanie mocy konieczna była redukcja generacji wiatrowej na terenie całego kraju w wysokości od 400 MW do 800 MW. Od tego czasu curtailment, czyli wymuszone ograniczenie produkcji energii elektrycznej przez operatora, powtórzył się już kilka razy.
Forum Energii zwraca uwagę, w marcu tego roku do sieci nie trafiły 44 Gwh z farm fotowoltaicznych. Ale już w połowie kwietnia w ciągu zaledwie jednego tygodnia ograniczenia dotknęły kolejnych 50 GWh.
Infrastruktura energetyczna w Polsce została zaprojektowana z myślą o sterowalnych i scentralizowanych elektrowniach węglowych, co daje o sobie znać dobie przyspieszonego przechodzenia na zieloną energię. Problemy z dystrybucją energii są coraz częściej odczuwalne dla prosumentów, gdy ich falowniki automatycznie wyłączają się w okresach wzmożonej produkcji energii i przeciążenia sieci.
Monika Morawiecka z Regulatory Assistance Project zawraca uwagę, że po te same mechanizmy sięga się dziś nie tylko w Polsce. – W Niemczech w ubiegłym roku aż 22 proc. energii z morskich farm wiatrowych nie trafiło do sieci z powodu braku odpowiedniej infrastruktury przesyłowej z północy na południe kraju – zauważa.
Powody odcinania OZE
PSE może „obcinać” odnawialne źródła energii z dwóch powodów – sieciowych i bilansowych. O ile w samej sieci energia z OZE by się zmieściła, to system musi się dostosować do pracy najważniejszych źródeł – czyli mało elastycznych elektrowni węglowych, które wolno się „rozpędzają”. Gdyby PSE pozwoliło na pełną produkcję z PV, to większość elektrowni węglowych trzeba by wyłączyć całkowicie. Po zachodzie słońca nie zdążyłyby się „podnieść” bo uruchomienie bloku węglowego zajmuje kilka godzin.
Na swoiste marnotrawienie energii uwagę zwraca także SolarPower Europe i 18 innych europejskich stowarzyszeń zajmujących się odnawialnymi źródłami energii. – Przymusowe ograniczanie produkcji energii ze źródeł odnawialnych, a zwłaszcza z wielkoskalowej fotowoltaiki to problem, który z roku na rok staje się coraz bardziej poważny.
Nie tylko z perspektywy branży słonecznej, ale także całej gospodarki, jest to po prostu marnotrawienie taniej zielonej energii, której potrzebuje chociażby polski przemysł, aby zachować konkurencyjność swoich produktów na rynkach zagranicznych. Im więcej rodzimej produkcji z OZE, tym także mniejsze uzależnienie gospodarki od importu węglowodorów – mówi Dariusz Mańka z Polskiego Stowarzyszenia Fotowoltaiki, jednego z sygnatariuszy apelu.
