Milion wniosków o rentę wdowią
Renta wdowia była jedną z najważniejszych zmian w systemie emerytalnym wprowadzonych w ostatnich latach. Wcześniej po śmierci małżonka wdowa lub wdowiec musieli zdecydować, które świadczenie chcą pobierać. Mogli otrzymywać własną emeryturę albo rentę rodzinną po zmarłym współmałżonku. Przepisy nie pozwalały natomiast na jednoczesne pobieranie obu świadczeń.
To zmieniło się w 2025 roku. Od lipca zaczęły być wypłacane pierwsze renty wdowie. Tym, którzy spełniają ustawowe warunki, nowe przepisy pozwoliły połączyć własne świadczenie z częścią renty rodzinnej po zmarłym małżonku albo odwrotnie.
Pomysł szybko zyskał ogromną popularność. Do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynęło już ponad milion wniosków o ustalenie zbiegu świadczeń. Z danych za maj 2026 roku wynika natomiast, że z renty wdowiej korzysta 988,8 tys. osób.
Nie wszystkie sprawy zakończyły się jednak pozytywnie. ZUS wydał już blisko 200 tys. decyzji odmownych. W części przypadków problemem nie było niespełnienie warunków określonych w przepisach, lecz błędy formalne popełnione przy składaniu wniosku.
Jedno świadczenie w całości, drugie tylko jako dodatek
Seniorzy korzystający z renty wdowiej nie otrzymują obecnie obu świadczeń w pełnej wysokości. Do końca 2026 roku obowiązują przepisy przejściowe. Jedno świadczenie jest wypłacane w całości, natomiast drugie stanowi 15 proc. jego wartości.
Z początkiem stycznia 2027 roku sytuacja się zmieni. Udział drugiego świadczenia wzrośnie z 15 do 25 proc. ZUS ma dokonać przeliczenia automatycznie. Oznacza to, że osoby już pobierające rentę wdowią nie będą musiały składać kolejnego wniosku tylko po to, aby zwiększyć wysokość drugiej części świadczenia.
To, które świadczenie warto pozostawić w pełnej wysokości, zależy od indywidualnej sytuacji seniora. Jeżeli własna emerytura jest wyższa niż renta rodzinna po zmarłym małżonku, korzystniejsze może być pozostawienie własnego świadczenia w całości i pobieranie dodatkowo 15 proc. renty rodzinnej.
Jeżeli natomiast wyższa jest renta rodzinna, bardziej opłacalne może okazać się pobieranie jej w pełnej wysokości i otrzymywanie 15 proc. własnej emerytury. Trzeba jednak pamiętać o jeszcze jednym ograniczeniu. Renta wdowia ma ustawowy limit i nie może być wypłacana bez względu na wysokość obu świadczeń.
Jest ustawowy limit
Łączna kwota świadczeń wypłacanych w ramach renty wdowiej nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. Po waloryzacji przeprowadzonej w marcu 2026 roku najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto.
W efekcie maksymalna łączna kwota renty wdowiej wynosi obecnie 5935,47 zł brutto. Jeżeli suma własnego świadczenia i renty rodzinnej przekracza tę granicę, ZUS odpowiednio ograniczy wypłatę.
Oznacza to, że samo spełnienie wszystkich warunków do korzystania z renty wdowiej nie gwarantuje otrzymywania pełnej wartości obu świadczeń w ustawowej proporcji. Jeżeli ich suma przekracza określony limit, senior nie dostanie nadwyżki ponad maksymalną kwotę.
ZUS wskazuje, gdzie seniorzy najczęściej popełniają błąd
Ubiegający się o rentę wdowią muszą złożyć formularz ERWD, czyli wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną. I właśnie ten dokument może okazać się dla części seniorów problemem.
Formularz ma sześć stron, ale szczególną uwagę trzeba zwrócić na stronę trzecią. Znajduje się tam sekcja dotycząca oświadczenia wnioskodawcy. Jak wskazuje ZUS, to właśnie w tej części seniorzy najczęściej zaznaczają niewłaściwą odpowiedź.
– Najczęściej popełnianym błędem jest niewłaściwe wypełnienie rubryk na stronie trzeciej wniosku, w sekcji dotyczącej oświadczenia wnioskodawcy – zauważa Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa podlaskiego, cytowana przez Polsat News.
Chodzi o pytanie dotyczące tego, czy osoba składająca wniosek ma przyznane inne świadczenie albo oczekuje na wydanie decyzji w sprawie takiego świadczenia. Dla wielu seniorów odpowiedź „Nie” może wydawać się oczywista. Skoro co miesiąc otrzymują tylko jedną wypłatę, mogą uznać, że drugiego świadczenia po prostu nie mają. Właśnie tutaj kryje się jednak pułapka.
Emerytura zawieszona nie oznacza emerytury nieprzyznanej
Szczególną ostrożność powinny zachować osoby, które po śmierci współmałżonka zdecydowały się na pobieranie wyższej renty rodzinnej. W takiej sytuacji ich własna emerytura mogła zostać zawieszona.
Senior faktycznie otrzymuje wówczas tylko jedno świadczenie. Nie oznacza to jednak, że drugie świadczenie przestało istnieć. Emerytura nadal jest przyznana, tylko pozostaje zawieszona.
I właśnie ta różnica ma ogromne znaczenie przy wypełnianiu formularza ERWD. Jeżeli senior ma przyznaną własną emeryturę, ale jej wypłata została zawieszona, powinien odpowiednio zaznaczyć to w oświadczeniu. W takiej sytuacji właściwa jest odpowiedź „Tak”, a nie „Nie”.
Pozornie niewielkie zaznaczenie jednej kratki może więc mieć wpływ na prawidłowe rozpatrzenie wniosku. Dlatego przed wysłaniem dokumentu warto dokładnie przeczytać pytania, zamiast kierować się wyłącznie tym, jakie świadczenie faktycznie wpływa obecnie na konto.
Problemem może być także zagraniczna emerytura
ZUS zwraca uwagę na jeszcze jedną kwestię. Senior ubiegający się o rentę wdowią powinien poinformować Zakład również o świadczeniach otrzymywanych z zagranicy.
W sytuacji, kiedy ktoś, kto składa wniosek pobiera świadczenie z zagranicznej instytucji albo ma do niego przyznane prawo, informacja ta powinna znaleźć się w dokumentach przekazywanych do ZUS. Pominięcie takiej informacji może oznaczać konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. To z kolei może wydłużyć czas rozpatrywania sprawy, a w konsekwencji również opóźnić wypłatę pieniędzy.
Dlatego przed wysłaniem formularza ERWD warto jeszcze raz sprawdzić wszystkie zaznaczone odpowiedzi i upewnić się, że uwzględniono nie tylko świadczenia faktycznie wypłacane, ale również te, które zostały wcześniej przyznane i obecnie są zawieszone, a także świadczenia zagraniczne.
Jeden szczegół we wniosku może mieć duże znaczenie
Renta wdowia miała przede wszystkim poprawić sytuację finansową osób, które po śmierci współmałżonka musiały utrzymać gospodarstwo domowe z jednego świadczenia. Skala zainteresowania pokazuje, jak bardzo potrzebne było takie rozwiązanie. Blisko milion osób już korzysta z połączonych świadczeń, a liczba wniosków przekroczyła milion.
Jednocześnie dane ZUS pokazują, że droga do dodatkowych pieniędzy nie zawsze kończy się pozytywną decyzją. Dlatego w przypadku renty wdowiej liczy się nie tylko spełnienie ustawowych warunków. Równie ważne jest prawidłowe wypełnienie formularza.
Szczególnej uwagi wymaga trzecia strona ERWD. Senior powinien też pamiętać, że zawieszona emerytura nadal jest świadczeniem przyznanym, a zagraniczna emerytura również może mieć znaczenie dla rozpatrywanej sprawy. Warto więc przed wysłaniem wniosku dokładnie sprawdzić każdą rubrykę. W przypadku renty wdowiej jedna niewłaściwie zaznaczona odpowiedź może bowiem oznaczać dodatkowe wyjaśnienia, opóźnienie postępowania, a w niektórych przypadkach nawet odmowną decyzję ZUS.
Absolwentka politologii i dziennikarstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim, także PR-owiec. Przez blisko dziesięć lat jej pasją było radio, gdzie prowadziła audycje i robiła reportaże, ostatecznie zwyciężyła magia mediów internetowych. Bliskie są jej tematy związane z rynkiem pracy i przedsiębiorczością. Lubi rozmawiać z ludźmi i opisywać ich historie, także te biznesowe, prowadzące do sukcesu. Prywatnie wielbicielka psów i kotów, górskich wędrówek, jazdy na nartach i podróży w miejsca nieoczywiste.