W mediach pełno już wyliczeń, ile to emeryci dostaną nowej emerytury od 1 marca 2027 r., łącznie z informacjami o decyzjach podjętych już przez rząd i wyliczeniach ZUS. Praktycznie wszystko to są fakty medialne – z pełną odpowiedzialnością do lutego 2027 można mówić o prognozach – mniej lub bardziej prawdopodobnych, ale jednak z możliwością zupełnie innych finalnych rozstrzygnięć.
Waloryzacja emerytur 2027: czy znany jest już wskaźnik waloryzacji
By ustalić wskaźnik waloryzacji emerytur, rent i innych świadczeń od marca kolejnego roku potrzebne są trzy twarde dane: średnioroczna inflacja, realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia oraz odsetek tego wynagrodzenia, który będzie brany pod uwagę.
Znamy tylko ten trzeci – według przepisów ustawowych nie może być on niższy od 20 proc., ale rząd ma upowaźnienie do zastosowania wyższego.
Wiadomo już, że w 2027 r. nie skorzysta z tej możliwości – już bowiem obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów z 28 lipca 2026 r., zgodnie z którym wskaźnik waloryzacji emerytur będzie ustalany z uwzględnieniem 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia.
Na sam wskaźnik realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia trzeba poczekać do 9-11 lutego 2027 bo w tym terminie musi być ogłoszony przez prezesa GUS.
Wcześniej, bo w połowie stycznia prezes GUS ogłosi jaki jest średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w 2026 r.
Tak więc to praktycznie 9-11 lutego 2027 r. będzie znany oficjalny gwarantowany wskaźnik waloryzacji emerytur, rent i innych świadczeń z ZUS od marca 2027 r.
Emeryci: waloryzacja emerytur 2027 stanowczo za niska
Czy więc zmartwienia emerytów są na zapas? Nie, są jak najbardziej racjonalne, bo nawet najbardziej optymistyczne prognozy wskazują na waloryzację na poziomie 4,16 procent, a więc praktycznie bliską wrześniowej inflacji.
A przecież waloryzacja czyli nominalna podwyżka w granicach inflacji czy nieco ponad nią to w praktyce realny spadek dochodów seniorów z emerytur, bo nie wyrówna on nawet skutków rosnących kosztów utrzymania – a słowo podwyżka brzmi w tym kontekście jak cyniczna kpina.
Najniższa emerytura po waloryzacji 2027: 2 047,34 zł brutto czy 2 056 zł brutto
Pierwsza prognoza wskazywała na wzrost emerytur po marcowej waloryzacji jedynie o 3,48 proc. Tak wynikało z prognoz średniorocznej inflacji oraz realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia na etapie powstawania założeń do budżetu państwa na 2027 r.
Tak niski wskaźnik waloryzacji sprawiłby, iż najniższa emerytura netto po odjęciu składki na ubezpiecze-nie zdrowotne po raz kolejny w 2027 r. nie przekroczyłaby symbolicznej bariery 2 tys. zł – wyniosłaby 2047,34 zł czyli wzrosłaby nominalnie o 68,85 zł brutto a więc „na rękę” 62,65 zł.
Przypomnijmy, że obecnie w 2026 roku emerytura minimalna to 1 978,49 zł czyli do rąk seniora trafia 1 800,42 zł.
Wskutek wzrostu inflacji, która we wrześniu osiągnęła poziom 4,1 proc. prognozy zostały zweryfikowane i obecnie rząd i ZUS szacują, iż wskaźnik przyszłorocznej inflacji ulokuje się w przedziale 3,96-4,16 procent a więc nawet 0 0,7 proc. więcej od pierwotnych założeń.
Jednak nawet gdyby ostatecznie było to 4,16 proc. to waloryzacyjny wzrost emerytur, rent i innych świad-czeń nadal nie będzie adekwatny do wzrostu kosztów utrzymania: nowa najniższa emerytura w 2027 r. wy-niosłaby wówczas 2 060,80 zł czyli 1 875,32 zł na rękę a więc faktyczny o 74,90 zł.
Co z drugą w roku waloryzacją emerytur 2027
Mechanizm inflacyjny zakładający więcej niż jedną obowiązkową waloryzację dotyczy w Polsce od dawna minimalnego wynagrodzenia za pracę. gdy inflacja jest wyższa od 5 procent, rząd ma obowiązek – poza waloryzacją najniższej krajowej z dniem 1 stycznia kolejnego roku – zwaloryzować płacę minimalną po raz drugi, od 1 lipca.
Przepisy te miały praktyczne zastosowanie w ostatnich latach gdy w związku z pandemią COVID-19 inflacja była bardzo wysoka.
Niestety, nie ma takiej prawnej gwarancji dla emerytur, rent i innych świadczeń w ZUS – tu waloryzacja związana z inflacją jest obowiązkowa tylko raz w roku i odbywa się z dniem 1 marca.
Gdy więc nawet inflacja będzie wyższa od 5 procent, nie ma gwarancji drugiej w roku waloryzacji.
Miało się to zmienić wraz ze zmianą rządu. Rada Ministrów kierowana przez Donalda Tuska ostatecznie jednak we wrześniu 2024 roku nie zdecydowała się na skierowanie do Sejmu projektu ustawy wprowadzającej drugą waloryzację emerytur gdy inflacja w pierwszej połowie roku przekroczy 5 procent.
Projekt ten został przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Taka druga waloryzacja miała następować automatycznie z dniem 1 września.
Czy więc takiej drugiej w roku waloryzacji nie będzie w 2027 nawet jeśli inflacja nadal będzie rosła?
Podejmując taką decyzję Rada Ministrów oświadczyła jednak, że „powróci do procedowania projektu, jeżeli pojawi się ryzyko przekroczenia 5 proc. inflacji.
Dziennikarz i redaktor od 1978 r. Z marką INFOR związany od 1995 r. z przerwą w latach 2011-2023. Najpierw był autorem artykułów i redaktorem papierowych czasopism m.in. naczelnym Prawa i Życia, Adwokata Domowego oraz I zastępcą redaktora naczelnego Dziennika Gazety Prawnej. Teraz, od października 2023 r. już jako dziennikarz i redaktor internetowy przygotowuje i publikuje artykuły na portalu INFOR.pl.
