Wraz z przystąpieniem Polski do strefy euro Narodowy Bank Polski stanie się jednym z narodowych banków centralnych Eurosystemu. Polska będzie więc zobowiązana do wniesienia do Europejskiego Banku Centralnego części swoich rezerw walutowych. W zamian uzyskamy prawo do uczestniczenia w procesie zarządzania rezerwami EBC, według określonych przez ten bank zasad, oraz uczestniczenia w podziale zysku wypracowanego przez te rezerwy. – Do najważniejszych decyzji NBP w zakresie inwestowania rezerw będzie należało określenie, jaki procent rezerw utrzymywać w walucie europejskiej, a jaki w innych walutach – tłumaczy Bożena Graczyk, partner w dziale doradztwa gospodarczego KPMG.

EBC przejmie rezerwy

Rezerwy dewizowe Narodowego Banku Polskiego zapewniają wiarygodność i stabilność finansową kraju. W Polsce rezerwami dewizowymi zarządza NBP, który robi to w taki sposób, aby zapewnić dochodowość i jednocześnie bezpieczeństwo inwestowanych środków. – Po przystąpieniu Polski do Eurosystemu nastąpi przejęcie przez rezerwy Europejskiego Banku Centralnego (EBC) funkcji związanych z realizacją polityki monetarnej i kursowej – czytamy w raporcie na temat skutków integracji walutowej dla procesu zarządzania rezerwami dewizowymi w NBP. – Rezerwy walutowe NBP denominowane w euro przestaną być rezerwami walutowymi, a staną się rezerwami krajowymi – dodaje Bożena Graczyk.

Proporcjonalny udział

Wielkość polskiego udziału w rezerwach ECB uzależniona będzie proporcjonalnie od udziału Polski w kapitale EBC, o którym zadecyduje Rada Prezesów EBC. Jednak rezerwy NBP nie zmniejszą się w sposób znaczący, gdyż tylko niewielka ich część będzie przekazana do wspólnej rezerwy zarządzanej przez Europejski Bank Centralny. Zarząd pozostałą częścią w dalszym ciągu będzie należeć do NBP. W październiku 2009 roku rezerwy walutowe NBP były warte ok. 240 mld zł, a więc ok. 58 mld euro. W tym czasie ogół rezerw walutowych EBC wynosił ok. 133  mld euro. Przyjęcie euro nie powinno więc w znaczący sposób wpłynąć na wielkość rezerw walutowych Polski. – Udział Niemiec w rezerwie EBC wynosi obecnie ok. 25 mld euro, a zatem jest o połowę mniejszy niż obecne rezerwy Polski – mówi Bożena Graczyk.

Na czarną godzinę

Po wejściu do strefy euro zmieni się rola rezerw walutowych. – Od chwili przyjęcia euro rezerwy NBP przestaną pełnić rolę interwencyjną oraz zabezpieczać płynność obrotu pieniężnego, ponieważ za politykę monetarną w strefie euro odpowiedzialny będzie EBC – mówi Bożena Graczyk. Jej zdaniem umożliwi to inwestowanie rezerw w aktywa o dłuższym terminie wymagalności i jednocześnie wyższej oczekiwanej stopie zwrotu. Rezerwy walutowe NBP staną się swego rodzaju narodowym funduszem inwestycyjnym, którego rolą będzie generowanie dochodów dla Skarbu Państwa oraz gromadzenie środków na wypadek nieprzewidzianych sytuacji kryzysowych. W zależności od zmian w polityce monetarnej strefy euro EBC może zwiększać lub zmniejszać poziom utrzymywanych rezerw. W przypadku zwiększenia rezerw ECB wpłaty Polski realizowane będą właśnie z rezerw NBP.