Możliwość zastosowania 50-proc. kosztów uzyskania przychodów to rozwiązanie atrakcyjne, choć dostępne tylko dla wybranych. Oprócz osób uzyskujących przychody z działalności wykonywanej osobiście (jak np. przychody z działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej
i publicystycznej) mogą z nich korzystać także pracownicy. 50-proc. kosztów nie mogą natomiast zastosować przedsiębiorcy.

50-proc. tylko przy przenoszeniu praw

Z 50-proc. kosztów mogą korzystać m. in. twórcy z tytułu korzystania z praw autorskich albo uzyskujący przychody z tytułu przeniesienia praw własności wynalazku czy wzoru użytkowego.

Koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe. Oznacza to, że gdy pracownik, w ramach jednego stosunku pracy, obok tworzenia z przenoszeniem praw autorskich wykonuje także inne obowiązki, niewiążące się z przeniesieniem np. praw autorskich, to umowa powinna określać procentowo, jaki udział wynagrodzenia przypada na przeniesienie praw autorskich, a jaki na wykonywanie pozostałych obowiązków. Jest to potrzebne także do określenia kosztów, które w takiej sytuacji muszą być wyliczone w odpowiedniej proporcji – 50-proc. do przychodów z praw autorskich i kwotowe koszty do pozostałej części wynagrodzenia.

Urlop bez tworzenia

W czasie urlopu pracownik nie pracuje, więc również nie przenosi praw autorskich, a to oznacza, że kwotowo określone koszty uzyskania przychodu ze stosunku pracy (111,25 zł miesięcznie w przypadku zatrudnienia u jednego pracodawcy) znajdą zastosowanie do 100% przychodów przypadających na okres urlopu. Oznacza to, że chociaż wynagrodzenie brutto pracownika nie ulegnie zmianie, to faktycznie otrzyma niższą kwotę za miesiąc, w którym był na urlopie.

Pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Na wniosek pracownika urlop może być podzielony na części. W takim jednak przypadku co najmniej jedna część wypoczynku powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych.
Za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Zmienne składniki wynagrodzenia mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu.

Zakładając, że uzyskiwane przez pracownika wynagrodzenie wynosi 7 tys. brutto, z czego 80% stanowi wynagrodzenie za przeniesienie praw autorskich, to w przypadku urlopu dwutygodniowego w związku z utratą prawa do 50-proc. kosztów uzyskania przychodu otrzyma na rękę o około 197 zł mniej. 

Wysokość wynagrodzenia brutto

zastosowanie 50-proc. kosztów

Wynagrodzenie netto

Różnica w wynagrodzeniu netto za miesiąc, w którym pracownik był na urlopie trwającym 14 kolejnych dni

3 tys.

do 80% przychodów

2 342 zł

ok. 84 zł

5 tys.

do 80% przychodów

3 861 zł

ok. 141  zł

7 tys.

do 80% przychodów

5 379 zł

ok. 197 zł

10 tys.

do 80% przychodów

7 655 zł

ok. 282 zł

Od 2013 r. będą ograniczenia

Opracowany przez rząd projekt (12 lipca br. skierowany do Sejmu) zakłada wprowadzenie rocznego limitu w zakresie stosowania 50-proc. kosztów uzyskania przychodów. Projekt zmian podatkowych zakłada, że np. twórca czy wynalazca uzyskujący odpowiednio przychód z praw autorskich lub z przeniesienia prawa własności wynalazku będzie mógł zastosować 50-proc. koszty do momentu, aż przekroczą one 42 764 złotych.