W dłuższym okresie czasowym nośniki energii (prąd i gaz) wciąż drożały. Od 2008 roku ceny energii elektrycznej w UE wzrosły o jedną trzecią, a gaz podrożał o 14 proc. I tak w drugiej połowie 2015 r. unijni konsumenci za prąd elektryczny płacili średnio 21,1 euro za 100 kWh, z czego 33 proc. to podatki i opłaty. Natomiast 100 kWh energii wytworzonej z gazu kosztowało obywateli wspólnoty średnio 7,1 euro. W przypadku gazu podatki i opłaty to prawie jedna czwarta (23 proc.) ceny.

Wśród państw członkowskich UE, najniższa cena energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w drugiej połowie 2015 roku obowiązywała w Bułgarii, gdzie za 100 kWh płacono poniżej 10 euro. Najwięcej prąd kosztował w Danii - ponad 30 euro za 100 kWh.

Ceny gazu dla gospodarstw domowych w drugiej połowie 2015 roku wahały się od nieco ponad 3 euro za 100 kWh w Rumunii i na Węgrzech do prawie 12 euro za 100 kWh w Szwecji.

Ceny energii elektrycznej i gazu dla gospodarstw domowych w Europie, w tym wszystkie podatki i opłaty

Miejsce Polski?

Polska w tym zestawieniu wypada przeciętnie. Cena prądu wyrażona w euro dla polskiego konsumenta to 14,2 EUR za 100 kWh – podał Eurostat. Kwota taka w porównaniu do ceny, jaką musieli zapłacić Duńczycy (30,4 euro za 100 kWh), czy Niemcy (29,5 euro za 100 kWh) wydaje się niewielka.

Podobnie było w przypadku ceny gazu wyrażonej we wspólnej walucie. W Polsce w drugiej połowie 2015 r. gaz kosztował 5 euro za 100 kWh. W Szwecji, gdzie błękitne paliwo było najdroższe konsumenci płacili 11,7 euro za 100 kWh. Polska znów plasuje się więc w dolnym przedziale cenowym, płacąc za gaz niewiele więcej niż w Rumunii, gdzie paliwo to było najtańsze w całej UE (licząc w euro).

Czy polski konsument może narzekać na wysokie ceny energii? Otóż może, bo sytuacja zmienia się diametralnie, gdy ten sam ranking zostanie wyrażone w standardzie siły nabywczej (PPS), sztucznej jednostce walutowej używanej przez Eurostat. Teoretycznie, za jeden PPS można kupić tę samą ilość dóbr i usług w danym kraju.

I tak po uwzględnieniu siły nabywczej, można zauważyć, że w stosunku do kosztów innych towarów i usług, najwyższe ceny energii elektrycznej dla gospodarstw domowych odnotowano w Portugalii (29,3 PPS), Niemczech (28,3 PPS), Hiszpanii i Rumunii (po 26,5 PPS). Na kolejnym miejscu, z ceną prądu na poziomie 24,9 PPS, znalazła się Polska. Także w przypadku cen gazu Polska znajduje się wśród państw gdzie błękitne paliwo kosztuje najwięcej. Najdrożej za gaz płaciło się w Portugalii (12,6 PPS), Hiszpanii (10,4 PPS), Grecji i Szwecji (po 9,2 PPS), Czechach (9,1 PPS) i we Włoszech (9,0 PPS). Następna była Polska z ceną gazu na poziomie 8,8 PPS za 100 kWh.

Jako, że w każdym domu jest i gaz i prąd sprawdziliśmy, jak wygląda zestawienie kosztów energii po zsumowaniu cen obu tych nośników energii. I okazało się, że polskie gospodarstwa domowe płacą za energię pawie najdrożej w UE. Na pierwszym miejscu znalazła się Portugalia, gdzie łączna cena 100 kWh prądu i takiej samej ilości energii z gazu to 41,9 PPS. Kolejne były Hiszpania (36,9 PPS) i Niemcy (34,8 PPS). Polska uplasowała się na czwartym miejscu z ceną łączną prądu i gazu na poziomie 33,7 PPS.

Średnia energii cena za 100 kWh w 2. połowie 2015 roku w PPS

Gdzie energia tanienie, a gdzie drożeje?

We wszystkich państwach członkowskich UE, najwyższy wzrost cen energii elektrycznej dla gospodarstw domowych wyrażonych w walucie krajowej odnotowano na Łotwie. Pomiędzy drugą połową 2014 i na drugim półroczem 2015 roku prąd dostarczany do łotewskich domów podrożał o 26,8 proc. Następne w kolejności najwyższych wzrostów cen prądu były: Belgia (+ 15,1 proc.), Bułgaria (+ 6,9 proc.), Rumunia (+ 6,1 proc.), Holandia (+ 5,8 proc.), Włochy (+ 3,8 proc.), Francja (+ 3,4 proc.) i Portugalia (+ 2,4 proc.). Najbardziej zauważalny spadek odnotowano na Cyprze (-22,0 proc.). Kolejne były Litwa (-5,8 proc.), Irlandia (-3,2 proc.), Estonia (-2,6 proc.), Chorwacja (-1,5 proc.) i Wielka Brytania (-1,4 proc.). W Polsce w tym okresie cena prądu wzrosła o 1,5 proc.

Ceny gazu dla gospodarstw domowych wyrażone w walucie krajowej spadły w większości państw członkowskich, przy czym najmocniej błękitne paliwo potaniało w Estonii (-22,3 proc.), w Bułgarii (-19,1 proc.), Danii ( -12,8 proc.) i na Litwie (-12,6 proc.). Niestety Polska nie znalazła się w gronie krajów, które odnotowały spadki cen gazu. Pomiędzy drugą połową 2014 r. i na drugim półroczem 2015 roku gaz w Polsce podrożał o 0,4 proc. Natomiast największy wzrost zaobserwowano w Rumunii (+ 7,2 proc.) i Szwecji (+ 4,4 proc.).

Zmiana ceny w walucie krajowej, w %