Nie świętujemy w tym roku stu lat niepodległości, lecz setną rocznicę jej odzyskania. Najpierw na krótko, na czas dwudziestolecia międzywojennego, a teraz – miejmy nadzieję – już na dobre (licząc, jak kto woli, od przełomu w czerwcu 1989 r., od zaprzysiężenia Lecha Wałęsy na prezydenta w 1990 r., od pierwszych po wojnie demokratycznych i wolnych wyborów w 1991 r. lub od wycofania wojsk sowieckich z Polski w 1993 r.).
Jednakże zawsze – w trudnych okresach wskrzeszania suwerennej państwowości, w koszmarnych latach wojny, w długich czasach komunistycznej pogardy – przez całe te 100 minionych lat byli tacy, dzięki którym, mówiąc najprościej, niepodległa Polska trwała. Którzy o nią walczyli bądź się o nią troszczyli. Którzy dla niej pracowali, rozsławiali ją lub nie pozwalali o niej zapomnieć. Którzy w taki lub inny sposób jej się przysłużyli. Którzy, wreszcie, choćby wzbudzając kontrowersje, coś dobrego dla niej, a więc i dla nas, zrobili. Takie postaci zamieściliśmy na naszej liście.
Nie jest zaczerpnięta z podręcznika do historii. Nie jest przesiąknięta patosem ani pokryta patyną. Niektóre nazwiska wydadzą się oczywiste, inne mniej; niektóre mogą być dyskusyjne. To nie jest spis bohaterów, choć i tych nie brakuje. Nie jest to też oczywiście żaden ranking (stąd alfabetyczna kolejność). To wybór postaci, które do 100-letniego polskiego zbioru coś niezaprzeczalnie cennego wniosły.
1. Władysław Anders. Dowódca spod Monte Cassino
2. Henryk
3. Leszek
4. Władysław . Ten jest z ojczyzny mojej
5. Mieczysław
6. Robert
7. Zbigniew
8. Jan
9. Ignacy
10. Roman
11.
12. lwowsko-warszawska. Tytani logiki
13. Kazimierz
14. Jerzy
15. Witold
16. Roman
17. Kazimierz
18. Władysław
19. Henryk
20. Oskar
21. Zbigniew
22. Gustaw
23. Ludwik
24. Józef
25.
26. Jacek
27. Michał
28. Janusz
29. Jacek 16 bitów szybszych od Jobsa
30. Jan
31. Jan
32. Wojciech
33. Stefan
34. Ryszard
35. Halina
36. Hilary
37.
38. Janusz
39. Wojciech
40. Zofia
41. Ryszard
42. Eugeniusz
43. Karolina
44. Stanisław
45. Rafał
46. Witold
47. matematyczna
48. prawa
49. Józef
50. Bronisław
51. Adam
52. Jerzy
53. Tadeusz Pierwszy premier III RP
54. Kazimierz
55. Halina
56. Czesław
57. Ignacy
58. Sławomir
59. Jan
60. Jerzy
61. w procesach politycznych lat 80.
62. Ignacy
63. Krzysztof
64. Witold
65. Józef
66. filmowa
67. Podziemne
68. Jerzy
69. Warszawy. Zryw, jakiego nigdy nie było
70. Kazimierz
71. Ludomił
72. Janusz
73.
74. Zbigniew
75. Eugeniusz
76. Józef
77. Tadeusz
78. Artur
79. Wanda Jerzy
80. Tadeusz
81. Władysław
82.
83. Krystyna
84. Maria
85.
86. Kazimierz
87. Feliks
88. Stefan
89. Irena
90. Wisława
91. Józef
92. Stanisław
93. Andrzej
94. Anna
95. Lech
96. Kazimierz
97. Wincenty
98. Stefan
99. Jan
100. Stefan
