To jest teza pracy trzech ekonomistów: Henrika Kleven’a, Camille Landais’a i Emmanuala Saez’a zatytułowanej „Taxation and migration of international superstars: evidence from the European footbal market”.
Henrik Kleven jest wykładowcą London School of Economics, Camille Landais adiunktem w Stanford Institute for Economic Policy Research, a Emmanuel Saez – profesorem ekonomii w Center for Equitable Growth w University of California w Berkeley. Praca opublikowana w listopadzie 2010 roku przez National Bureau of Economic Research, Cambridge, Massachussets (NBER Working Paper 16545). Warto przyjrzeć się tym przemyśleniom. Nasuwają się ciekawe wnioski.
Niemal zupełnym odłogiem leży w ekonomii kwestia zależności przemieszczania się i przestrzennego rozmieszczenia talentów w zależności od obciążeń systemu podatkowego. Poważne prace na ten temat są do policzenia na palcach jednej ręki i zawężają się do migracji wewnątrz państw, np. między szwajcarskimi kantonami, czy stanami USA. Świetne pole do obserwacji tworzą europejskie boiska piłkarskie. Systemy i stawki podatkowe PIT są w Unii Europejskiej bardzo zróżnicowane. Wędrówkom do innych państw za pracą nie stoją na przeszkodzie przepisy imigracyjne i zatrudnieniowe, a jeśli istnieją jeszcze bariery, to są one łatwe do przekroczenia, albo dotyczą malejącej liczby państw członkowskich.
Piłka nożna stanowi marginalny fragment rynku pracy, ale powszechne zainteresowanie tym sportem zapewnia wielki zasób informacji. Jeszcze niedawno zawodowy piłkarz był przywiązany do klubu prawie tak mocno jak dawny chłop do swego pana i jego ziemi. W końcu ubiegłego stulecia tzw. prawo Bosmana zniosło jednak pańszczyznę w futbolu oraz zasadę, że w meczach pod auspicjami UEFA w każdym klubie może grać nie więcej niż 3 zagranicznych piłkarzy. Całkiem niedawno, wraz z zadomowieniem się tzw. prawa Webstera zerwane zostały kolejne łańcuchy utrudniające piłkarzom zmiany pracodawców.
Tu dygresja wyjaśniająca co to są prawa Bosmana oraz Webstera. Otóż po wygaśnięciu kontraktu z RFC Liege Jean-Marc Bosman chciał zmienić otoczenie. Liege zażądał jednak odstępnego od nowego klubu piłkarza. W 1995 roku Europejski Trybunał Sprawiedliwości w Strasburgu orzekł, że każdy piłkarz-obywatel państwa członkowskiego, w przypadku wygaśnięcia kontraktu ma prawo wolnej zmiany klubu, nieobwarowanej zapłatą odstępnego przez nowy klub. Ponadto uznano, że skoro pracownicy państw członkowskich mają być zgodnie z traktatami traktowani bez różnicy obywatelstwa, to kluby czy federacje piłkarskie nie mogą wprowadzać klauzul ograniczających liczbę obcokrajowców w klubach; dotyczy to jednak tylko obywateli Unii. Prawo Webstera jest rozwinięciem prawa Bosmana. Umożliwia ono piłkarzom jednostronne wypowiadanie umów z klubami po ustalonym okresie karencji.
Pełna treść artykułu: Podatki w futbolu, czyli dlaczego piłkarze wolą kopać gdzie indziej
Jan Cipiur, publicysta ekonomiczny, wieloletni szef redakcji serwisów ekonomicznych PAP, prezes spółki wydającej serwis BOSS Informacje Ekonomiczne. Obecnie publikuje w internetowym Studiu Opinii.
