Wirtualny asystent w mObywatelu

Od 31 grudnia 2025 r. w aplikacji mObywatel dostępny jest wirtualny asystent oparty o polski model sztucznej inteligencji PLLuM. Asystent odpowiada na pytania związane z ponad 70 usługami, z których można skorzystać w mObywatelu, na podstawie wiedzy zaczerpniętej z rządowej domeny gov.pl. Asystent może też podać biografie byłych i obecnych członków rządu.

Jak wskazał w rozmowie z PAP lider projektu wirtualnego asystenta Filip Płosiński z Centralnego Ośrodka Informatyki (COI), największym wyzwaniem dla twórców było oczekiwanie przez użytkowników dokładanych odpowiedzi, 100-procentowo zgodnych z faktami. Jak wskazał ekspert, nie jest to do końca wykonalne w żadnych modelach językowych, gdyż nie odpowiadają one w 100-proc. poprawnie m.in. dlatego, że halucynują, czyli podają fałszywe informacje, które brzmią jak prawdziwe.

- Zdajemy sobie sprawę, że w obszarze administracji publicznej poprawność informacji musi być na bardzo wysokim poziomie, dlatego od początku projektowaliśmy rozwiązanie w taki sposób, aby minimalizować ryzyko i opierać odpowiedzi wyłącznie na rzetelnych i oficjalnych źródłach - podkreślił Płosiński.

Drugi etap testów. O co mogą pytać użytkownicy?

Wskazał, że drugim istotnym wyzwaniem była ewaluacja rozwiązania. - Na etapie prac wytwórczych testowaliśmy wirtualnego asystenta z wykorzystaniem zestawów pytań, które układaliśmy samodzielnie w zespole. Bazowaliśmy na naszych przypuszczeniach, o co mogą pytać użytkownicy. To był oczywiście niezbędny etap, ale dopiero uruchomienie rozwiązania w środowisku produkcyjnym pokazało nam, o co faktycznie pytają użytkownicy i z jakimi problemami się mierzą. W praktyce oznacza to, że teraz wchodzimy w najważniejszą fazę rozwoju, w której możemy ulepszyć wirtualnego asystenta w oparciu o rzeczywiste potrzeby obywateli - mówił lider projektu.

Płosiński pytany, jakie błędy zgłaszali użytkownicy po szerokim udostępnieniu asystenta, przekazał, że początkowo nieaktualne były niektóre informacje dotyczące procesów związanych z Doręczeniami. Wyjaśnił, że było to skutkiem tego, iż udostępnienie wirtualnego asystenta zbiegło się w czasie z uruchomieniem e-Doręczeń oraz dynamicznymi zmianami w treściach publikowanych w portalu gov.pl.

Nieprecyzyjne lub skrótowe pytania

- Zdarzają się też sytuacje, w których użytkownicy zadają nieprecyzyjne lub skrótowe pytania i oczekują, że wirtualny asystent będzie wiedział, o co chodzi - mówił. Zauważył, że przykładowe pytanie „Jak wyrobić legitymację?” może dotyczyć wielu różnych dokumentów: szkolnych, studenckich czy służbowych. - W takiej sytuacji asystent nie zawsze ma wystarczający kontekst do udzielenia jednoznacznej odpowiedzi - wskazał ekspert.

Płosiński podkreślił, że wszystkie błędne odpowiedzi i problematyczne przypadki są przez zespół COI systematycznie analizowane. - Wyciągamy z nich wnioski i staramy się ulepszać rozwiązanie, tak aby kolejne wersje wirtualnego asystenta odpowiadały na pytania jeszcze lepiej - zaznaczył.

Polski model sztucznej inteligencji PLLuM

PLLuM to rodzina polskich modeli językowych stworzonych dla administracji, firm i naukowców, a także dla obywateli. PLLuM miał swoją premierę pod koniec lutego 2025 r. Ministerstwo Cyfryzacji ogłosiło wtedy powołanie HIVE AI, czyli konsorcjum polskich ośrodków naukowych oraz instytucji skupionych wokół usług cyfrowych, na czele którego stoi NASK-PIB.

Niedawno członkowie HIVE AI podsumowali swoje działania podczas konferencji. Wśród osiągnięć wymieniono wdrożenie PLLuM w mObywatelu, ale także w Ministerstwie Cyfryzacji w formie wewnętrznego asystenta oraz w dwóch urzędach miejskich – Gdyni i Poznania.

Kierowniczka HIVE AI dr Agnieszka Karlińska przekazała podczas konferencji, że pod koniec stycznia br. konsorcjum zaprezentuje aktualizację 11 dotychczasowych modeli - o rozmiarach 8, 12 i 70 miliardów parametrów, a także nowość w rodzinie – model o rozmiarze 4 miliardów parametrów. Jak wyjaśniała dr Karlińska, mniejszy model został stworzony z myślą o instytucjach z ograniczoną infrastrukturą obliczeniową. Ma to być narzędzie do konkretnych zadań, takich jak klasyfikacja dokumentów.

W tym roku ukazać ma się również model opracowany we współpracy z francuską firmą Mistral AI, o roboczej nazwie Polstral. Był on trenowany na „stosunkowo dużej puli” wysokiej jakości danych angielskich i polskich - podali twórcy.

- W 2026 r. planujemy dalszy rozwój modeli z rodziny PLLuM, lepsze dostosowanie do potrzeb sektora publicznego, ale także biznesu. Chcemy, żeby modele zyskiwały nowe kompetencje, na przykład analizy dokumentów już nie tylko w formie tekstowej, ale także w formie dokumentów zeskanowanych czy też w plikach graficznych - przekazał w rozmowie z PAP dr hab. inż. Szymon Łukasik, dyrektor Ośrodka Badań nad Bezpieczeństwem Sztucznej Inteligencji NASK PIB.

Dodał, że w planach jest też dalsza pomoc we wdrożeniach PLLuM np. w mObywatelu i w jednostkach administracji samorządowej oraz budowa społeczności ekspertów, czyli ekosystemu, który będzie stanowił wsparcie dla jednostek publicznych we wdrażaniu AI.

Aplikacji mObywatel ma ponad 10 milionów użytkowników, którym wirtualny asystent oparty na PLLuM może pomóc w znalezieniu właściwych wniosków i formularzy. Podpowie też, jak załatwić formalności i poinformuje o możliwościach aplikacji. Według statystyk podanych podczas konferencji, wirtualny asystent otrzymuje od 30 do 40 pytań dziennie.

Monika Blandyna Lewkowicz