rozwiń >

W Polsce ograniczenia w obrocie gotówką dotyczą przede wszystkim przedsiębiorców [limity transakcji gotówkowych w 2026 r.]

W Polsce przywykliśmy już do pewnych ograniczeń w obrocie gotówką. Dotyczą one jednak głównie przedsiębiorstw. Obecnie na przedsiębiorstwa narzucone są limity transakcji gotówkowych – do 15 tys. złotych (choć planowano zmniejszyć limit do 8 tys.). Transakcje przekraczające powyższą kwotę muszą być realizowane z wykorzystaniem rachunku płatniczego.

Limit ten odnosi się do wartości transakcji – bez względu na liczbę płatności dokonanych w jej ramach. Limit dotyczy również m.in. fundacji, które jednocześnie figurują w rejestrze przedsiębiorców KRS. W tej kwestii można pokusić się o stwierdzenie, że w przypadku przedsiębiorstw obrót gotówkowy jest de facto zakazany, ponieważ kwota 15 tys. zł – dla funkcjonującego przedsiębiorstwa – jest kroplą w morzu.

W pewnych sytuacjach ograniczenia w obrocie gotówką obejmują również osoby fizyczne. W jakim przypadku bank może odmówić wypłaty gotówki?

Co do zasady, dla osób fizycznych, nie istnieją odgórne limity transakcji gotówkowych – przynajmniej na razie. Z drugiej strony, nie jest tak, że za gotówkę możemy swobodnie nabyć wszystko, na co mamy ochotę.

Idealnym tego przykładem jest zakup nieruchomości. Chodź oczywiste jest, że przenoszenie walizki z pieniędzy z banku do kancelarii notarialnej wiąże się z pewnymi „ryzykami”, to właśnie w takich sytuacjach można na własnej skórze przekonać się, jak daleko idą ograniczenia nakładane przez banki.

W razie sprzedaży nieruchomości oraz posiadania na koncie kwoty w wysokości 1 miliona złotych, w przypadku przeznaczenia tej kwoty na zakup nowej nieruchomości, należy liczyć się z tym, że bank takiego przelewu nie zrealizuje. Konieczna będzie osobista wizyta w oddziale w celu zwiększenia limitu przelewu – nie da się tego zrobić online.

W praktyce bank może zgodzić się na przelew do około 200 tys. zł dziennie – po okazaniu odpowiednich dokumentów, np. umowy rezerwacyjnej zakupu nieruchomości czy umowy deweloperskiej. Powodem jest ochrona przed finansowaniem terroryzmu.

Co więcej, transakcje powyżej 15 tys. euro są automatycznie rejestrowane przez banki i przekazywane do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF) – m.in. właśnie w tym celu. Wszystko to wskazuje na to, że banki w Polsce w dużej mierze odciążają służby specjalne i odgrywają szczególną rolę w walce z terroryzmem.

W niektórych krajach UE, wypłata gotówki bardziej przypomina uzyskanie administracyjnego zezwolenia

Tak daleko idące ograniczenia zaczęły obowiązywać w Hiszpanii. Każda wypłata powyżej 3000 euro wymaga wcześniejszego zgłoszenia do hiszpańskiego odpowiednika urzędu skarbowego – Agencia Tributaria.

W przypadku kwot przekraczających 100 000 euro zgłoszenia trzeba dokonać co najmniej 72 godziny wcześniej. Zgłoszenie będzie można złożyć online, jednak po gotówkę trzeba będzie udać się ze „świstkiem” osobiście do banku. Co więcej, w przypadku braku dokonania takiego zgłoszenia, ryzykuje się grzywną w wysokości od 600 euro do nawet 150 000 euro. Celem wprowadzenia tych regulacji jest oczywiście walka z finansowaniem terroryzmu, a także ograniczenie szarej strefy.

Nowe limity transakcji gotówkowych od 2027 roku. Nowe ograniczenia odgórnie narzuca UE

Od 2027 r. państwa członkowskie będą zobowiązane do wprowadzenia limitów w obrocie gotówką. Maksymalny limit wyniesie 10 tys. euro, a w państwach, które nie posługują się tą walutą – równowartość tej kwoty.

UE chce zadbać o to, aby duże przepływy gotówkowe nie były wykorzystywane w niewłaściwy sposób. Zmiana ma również na celu ograniczenie wprowadzania do obiegu środków pieniężnych niewiadomego pochodzenia.

Państwa członkowskie będą mogły wprowadzać niższe limity – np. 3 tys. euro. W Polsce już obowiązują limity dla przedsiębiorców, więc nowe regulacje nie będą szczególnie odczuwalne. Powyższe zmiany pokazują jednak ogólny trend odchodzenia od transakcji gotówkowych.

Niektóre państwa, sprzeciwiając się kierunkowi zmian, za wszelką cenę starają się chronić obrót gotówkowy

Przykładem są Węgry, gdzie płatność gotówką została niedawno objęta ochroną konstytucyjną. Przeciwko ograniczeniom w tym zakresie najczęściej występują środowiska prawicowe, które argumentują, że ograniczenie płatności gotówkowych to również ograniczenie wolności obywatelskich. Wśród najczęściej podnoszonych argumentów pojawiają się obawy o inwigilację społeczeństwa oraz utrudniony dostęp do własnych pieniędzy. Obawy te nie wzięły się jednak znikąd.

Warto wspomnieć o sytuacji w Kanadzie, kiedy to premier Justin Trudeau zapowiedział, że w celu zakończenia protestów i blokad sięgnie po tzw. Emergencies Act, czyli przepisy dotyczące sytuacji nadzwyczajnych. Zagroził wówczas, że uczestnicy protestów mogą zostać odcięci od swoich kont bankowych. Informowało o tym m.in. BBC.

Całkowita likwidacja obrotu gotówką może jednak nieść pewne korzyści – niemal całkowicie eliminuje szarą strefę, ogranicza przestrzeń do handlu narkotykami, a także może znacznie zwiększyć wpływy do budżetu państwa. Aby jednak wprowadzić tak drastyczne zmiany, z pewnością konieczna byłaby ogólnokrajowa debata, uwzględniająca głos każdej grupy społecznej.

19 lutego weszły w życie nowe limity wypłat gotówki w bankomatach w Polsce. Jakiej kwoty już nie wypłacimy? [nowe ograniczenia w wypłacie gotówki]

Limit 200 zł dla jednorazowej wypłaty gotówki przy użyciu kodu BLIK – o nowych ograniczeniach w wypłatach poinformowała spółka Euronet Polska. Jak czytamy w oficjalnym komunikacie, limit obowiązuje do odwołania i obejmie wszystkie wypłaty realizowane kodem BLIK w bankomatach oraz recyklerach należących do sieci Euronet Polska.

Zmiany mają ograniczyć straty generowane przez transakcje gotówkowe. Obecnie – zgodnie z publicznie dostępnymi analizami – są one realizowane przez operatorów bankomatów w Polsce po stawkach dwukrotnie niższych niż koszty, jakie ponoszą oni w związku ze świadczeniem tej usługi.

Wypłaty gotówki za pomocą BLIK po prostu się spółce nie opłacały

Jak czytamy w komunikacie, stawki ustalane przez Polski Standard Płatności (BLIK) dla wypłat kodem BLIK pozostają na poziomie, który nie pokrywa kosztów tej usługi po stronie operatorów bankomatów.

Euronet Polska odniósł się również do informacji dotyczących zmian w wysokości tzw. interchange bankomatowego, wprowadzanych przez Mastercard i Visa. Nowe stawki pokryją większą niż dotychczas część kosztów krajowej transakcji wypłaty, ponoszonych przez operatorów. Wciąż jednak pozostaną one niższe niż rzeczywiste koszty wskazywane w publicznie dostępnych raportach i opracowaniach naukowych, znanych również organizacjom płatniczym.

Czy transakcje gotówkowe odejdą w niepamięć? Spółka prognozuje, że pozostaje otwarta na dalszy dialog z uczestnikami rynku oraz regulatorami, szczególnie w celu utrzymania dostępu do gotówki dla wszystkich klientów w Polsce, także w mniejszych miejscowościach.

W tych bankomatach dalej będzie można swobodnie wypłacać gotówkę

Użytkownicy BLIKA nadal mogą swobodnie korzystać z większości bankomatów działających w sieciach największych banków oraz innych operatorów, gdzie obowiązują standardowe limity transakcyjne – informuje operator systemu.

Użytkownicy BLIKA wciąż mają do dyspozycji ponad 13 000 bankomatów w całym kraju, w tym ponad 8 000 urządzeń w sieciach własnych banków, gdzie limity transakcyjne pozostają na "wyższym, komfortowym poziomie". Należą do nich bankomaty sieci:

  • ING
  • mBank
  • Millenium bank
  • PKO Bank Polski
  • Santander
  • Bank Pekao
  • BNP Paribas
  • SGB Grupa
  • Grupa BPS
  • Planet Cash

Jak wylicza Bank.pl, w 2025 roku użytkownicy wykonali w bankomatach 79 mln operacji BLIKIEM, co stanowiło 2,7 proc. wszystkich transakcji BLIKIEM zrealizowanych w ubiegłym roku.

euroweeklynews.com/europe-consommateurs.eu/BBC

bank.pl

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2024 poz. 236)

rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1624 w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu