Różnica jest taka, że sklep, któremu nie zapłacono raty za telewizor wie o tym i tylko niedbalstwo może spowodować brak reakcji przez trzy lata. Dlatego kara w postaci przedawnienia jest słuszna. Inaczej z emerytem. Emeryt nie wie o tym, że ZUS się pomylił np. 20 lat temu i przez 240 miesięcy wypłacał emeryturę w zaniżonej o 250 zł wysokości. Co jak się ZUS zorientuje? Odda pieniądze za 3 lata (36 miesięcy). ZUS przeprosi i zastosuje art. 133 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten stanowi m.in. że jeżeli ZUS popełni błąd, to oddaje pieniądze tylko za trzy lata wstecz. Jak liczymy termin? Od dnia złożenia wniosku przez poszkodowanego emeryta.
Przykład
W styczniu 2020 r. emeryt poinformował ZUS. że się pomylił i od 2005 r. źle nalicza emeryturę. ZUS sprawdził i przeprosił. Pieniądze oddał za okres styczeń 2017 r. - 2020 r. Pieniądze za okres 2005 r. - 2016 r. przepadają
Przeliczenie emerytury na podstawie art. 113 ustawy o emeryturach i rentach
W ZUS obowiązuje zasada zasada wyrównywania świadczeń niewypłaconych lub zaniżonych na skutek błędu organu rentowego maksymalnie za trzy lata wstecz. To art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Artykuł 133 obowiązuje także w sytuacjach, gdy błąd ZUS jest wynikiem zawinienia jego pracownika.
Przepis nie daje również żadnej podstawy prawnej do przyznania podwyższonych świadczeń od daty powstania prawa do nich, jeżeli prawo powstało wcześniej niż trzy lata przed zgłoszeniem wniosku, nawet w przypadku, jeżeli niezrealizowanie tego było następstwem błędu ZUS
Ważne
Użyte w tym przepisie określenie „błąd organu rentowego” obejmuje wszystkie sytuacje, w których organ rentowy miał podstawy do przyznania podwyższonego świadczenia, lecz z przyczyn leżących po jego stronie tego nie uczynił.
Jednoznacznie potwierdzają to sądy:
1) W wyroku z dnia 19 lutego 2002 roku, sygn. II UKN 116/01 (LEX) Sąd Najwyższy wprost uznał, że przepis ten nie wyłącza ograniczenia czasu wypłaty świadczeń nawet w sytuacjach, gdy błąd organu rentowego jest wynikiem zawinienia jego pracownika. SN przyjął, że krótki trzyletni okres wyrównania błędów ZUS wynika z ogólnych zasad przedawnień. Np. tak jest przy świadczeniach powtarzających się typu najem (art. 118 k.c.) i roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych (art. 442 § 1 k.c.). SN przyjął, że nawet zawinione działanie organu rentowego, które w swej konsekwencji prowadzić może także do pozbawienia uprawnionego części lub całości świadczenia, nie powoduje powstania obowiązku jego wypłaty za cały okres pokrzywdzenia ubezpieczonego, nawet jeżeli okres pokrzywdzenia jest dłuższy niż trzy lata
2) Tak samo orzekł Sąd Apelacyjny w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2014 roku, IIIAUa 756/14 i w postanowieniu z dnia 12 marca 2015 roku, III AUa 883/14).
W konsekwencji stwierdzić należy, że organ rentowy zasadnie przyznał ubezpieczonemu wyrównanie świadczenia emerytalnego wyłącznie za okres 3 lat poprzedzających datę złożenia przez ubezpieczonego przedmiotowego wniosku, a nie za cały wnioskowany okres.
