Sytuacja polskich seniorów jest trudna
Sytuacja polskich seniorów, szczególnie tych, którzy żyją w jednoosobowych gospodarstwach domowych, nieustająco budzi wątpliwości. Z jednej strony problemem może być ich samodzielność, a raczej jej brak, z drugiej zaś sytuacja finansowa, która znacząco może utrudniać codzienne funkcjonowanie choćby na podstawowym poziomie. Szczególna jest jednak w tym zakresie sytuacja najstarszych obywateli. Obowiązujące przepisy przewidują bowiem, że niezależnie od ich sytuacji i nabycia lub nie nabycia uprawnień emerytalnych, osoby te mają prawo do tzw. emerytury honorowej. Potocznie bywa ona nazywana również dodatkową emeryturą czy emeryturą dla stulatków, a prawo do niej ma każda osoba, która ukończy 100 lat i posiada polskie obywatelstwo.
Zaszły istotne zmiany w zakresie przyznawania świadczenia
Świadczenie to funkcjonuje od 1972 roku, jednak od 1 stycznia 2025 r. zasady jego przyznawania istotnie się zmieniły. Od tego dnia jego wysokość nie jest już uzależniona od wysokości kwoty bazowej, która obowiązywała w dniu setnych urodzin uprawnionego. Taka zasada sprawiała, że w zależności od tego, w którym momencie senior ukończył setny rok życia, świadczenie mogło mieć różną wysokość, a z uwagi na to, że nie podlegało ono waloryzacji i było przyznawanie dożywotnio, nie ulegała ona w późniejszych latach podwyższeniu. Oznacza to, że do chwili śmierci senior otrzymywał je w tej samej wysokości. W efekcie różnice w wysokości kwot, które trafiały do rąk honorowych emerytów były naprawdę istotne i w niektórych przypadkach sięgały nawet 100 proc. Jak zmieniły się te zasady od stycznia 2025 roku?
343,87 złotych podwyżki dla każdego - to istotne pieniądze
Na mocy ustawy z 18 października 2024 r. o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia 100 lat życia, od 1 stycznia 2025 roku wszyscy uprawnieni do świadczenia honorowego otrzymują je w takiej samej wysokości. Dodatkowo jest ono również waloryzowane na takich samych zasadach, jak inne świadczenia emerytalno-rentowe. Od 1 marca 2025 roku do stulatków trafia więc co miesiąc 6590 zł. Świadczenie wzrosło więc o 343,87 zł w stosunku do kwoty, która obowiązywała w odniesieniu do wszystkich uprawnionych od 1 stycznia 2025 roku.
Warto wiedzieć, że osoby, które ukończą 100 lat i są uprawnione do świadczeń o charakterze emerytalno-rentowym, otrzymają emeryturę honorową z urzędu, bez konieczności składania wniosku. Jeżeli jednak nie pobierają takich świadczeń, emerytura ta może zostać przyznana jedynie na wniosek.
Podstawa prawa
ustawa z 18 października 2024 r. o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia 100 lat życia (Dz.U. z 2024 r. poz. 1674)
Specjalizuje się w tematyce prawa pracy i podatków ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki jednostek budżetowych. W latach 1998–2017 związana z Wolters Kluwer Polska, a od 2017 r. z Grupą INFOR. Autorka artykułów o tematyce prawnej publikowanych zarówno w periodykach, jak i serwisach internetowych (infor.pl, forsal.pl, gazetprawna.pl, dziennik.pl).