Emerytura? "To luksus, na który nas nie stać". Dramatyczny apel pracowników 50+

Sytuacja finansowa polskich seniorów i wysokość emerytur

Z oficjalnych danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że w marcu 2025 roku średnia wartość emerytury w kraju kształtowała się na poziomie 3544,37 zł. Statystyki te kryją jednak trudną rzeczywistość blisko pół miliona osób, które są zmuszone do utrzymania się za kwotę minimalnego świadczenia wynoszącą 1878,91 zł, a w wielu przypadkach otrzymują one kwoty jeszcze niższe. Niewystarczająca wysokość tych środków sprawia, że pobieranie świadczenia coraz rzadziej oznacza zakończenie aktywności zawodowej. Pod koniec 2024 roku pracę kontynuowało ponad 872 tysiące emerytów, co oznacza, że niemal co siódmy senior pozostaje czynny na rynku pracy. Jest to wyraźny trend wzrostowy, gdyż w ciągu ostatniego dziesięciolecia liczba pracujących świadczeniobiorców zwiększyła się o ponad połowę.

Bariery finansowe i obawy pokolenia 50+ przed zakończeniem kariery

Mimo ustawowego wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn, rosnące koszty utrzymania oraz niskie prognozy finansowe powodują, że osoby po 50. roku życia z obawą patrzą w przyszłość. Raport HR & Payroll Pulse Europe 2025 opracowany przez SD Worx wskazuje, że ponad 63 proc. polskich pracowników w przedziale wiekowym 50-64 lata przewiduje trudności z przejściem na emeryturę w zamierzonym terminie z powodów ekonomicznych. Niemal 43 proc. tej grupy doświadcza stałego stresu związanego z finansami, a tylko niewielka część badanych uznaje systemy wynagradzania w swoich zakładach pracy za sprawiedliwe. Sytuację pogarsza fakt, że polskie społeczeństwo starzeje się przy jednoczesnym niskim poziomie urodzeń, co wymusza dłuższą obecność starszych kadr w strukturach zawodowych. Podsumowując, z danych ZUS (stan na marzec 2025 roku) wynika, że sytuacja finansowa seniorów jest trudna:

• Mediana świadczeń wynosi 3544,37 zł.
• Blisko pół miliona osób otrzymuje zaledwie emeryturę minimalną (1878,91 zł), a liczna grupa seniorów pobiera kwoty jeszcze niższe.
• Efekt: pod koniec 2024 roku pracowało niemal 873 tys. emerytów (wzrost o ponad 50 proc. w ciągu dekady).

Wyzwania dla pracodawców i rola polityki senioralnej w firmach

Obecna sytuacja demograficzna i rynkowa nakłada na przedsiębiorstwa obowiązek rewizji podejścia do starszych pracowników, jednak polityka senioralna wciąż pozostaje w Polsce zagadnieniem marginalnym. Jedynie 8 proc. krajowych pracodawców postrzega zarządzanie kadrą 50+ jako istotne wyzwanie dla działów kadr. Istnieje pilna potrzeba docenienia doświadczenia dojrzałych specjalistów oraz inwestowania w ich rozwój, szczególnie w obszarze kompetencji cyfrowych. Paulina Zasempa z SD Worx Poland podkreśla, że tylko około 22 proc. osób w wieku przedemerytalnym otrzymuje wsparcie w nauce nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji. Brak tych działań potęguje u pracowników poczucie niepewności oraz negatywnie rzutuje na ich dobrostan psychiczny.

Benefity emerytalne i przyszłość zarządzania talentami osób 50+

W morzu wyzwań pojawiają się jednak pozytywne sygnały dotyczące zabezpieczenia przyszłości pracowników. Co trzecia osoba w wieku 50-64 lat deklaruje posiadanie planu emerytalnego oferowanego przez firmę, a ponad połowa organizacji twierdzi, że udostępnia takie rozwiązania swoim kadrom. Mimo to, wciąż brakuje spersonalizowanego podejścia do rozwoju zawodowego starszych osób - zaledwie co piąta firma w Polsce angażuje się w indywidualne planowanie dalszej ścieżki kariery seniorów. Rozwiązanie narastającego kryzysu wymaga zatem równoległych działań: systemowych reform promujących długofalowe oszczędzanie oraz aktywności po stronie biznesu, która obejmowałaby edukację finansową i realne wsparcie w budowaniu stabilności ekonomicznej pracowników przed ich przejściem na wypoczynek.

Z najnowszych danych ZUS dowiadujemy się, że Polacy żyją coraz dłużej, dzietność jest zatrważająco niska, a obywatele pracują dalej, mimo przysługującej im emerytury. To pokazuje, że organizacje powinny wziąć na tapet politykę senioralną, którą - jak wskazuje nasze najnowsze badanie - traktują jako temat drugorzędny. Obecnie tylko 8 proc. ankietowanych pracodawców w Polsce uznało kwestię polityki senioralnej w ich firmie jako jeden z głównych wyzwań HR. Warto by biznes dostrzegł i docenił wiedzę dojrzałych pracowników i zaczął inwestować w edukację także tych pracowników, np. z zakresu nowoczesnych technologii. Jak pokazuje nasz raport, zaledwie 22,1 proc. polskich pracowników w wieku 50-64 lat przyznaje, że firma pomaga im zdobywać nowe umiejętności i doskonalić istniejące, aby przygotować ich i organizację na przyszłość opartą na sztucznej inteligencji. To rodzi stres, poczucie niepewności i wpływa na kondycję psychiczną pracowników – komentuje Paulina Zasempa, People Country Lead w SD Worx Poland.

Główne obawy pokolenia "Silversów"

Badanie "HR & Payroll Pulse Europe 2025" przeprowadzone przez SD Worx rzuca światło na nastroje pracowników w wieku 50-64 lata:

• 63,3 proc. badanych obawia się, że ich oszczędności nie pozwolą na rezygnację z pracy w ustawowym wieku (60 lat dla kobiet, 65 dla mężczyzn).
• 42,8 proc. deklaruje, że ich codzienne życie jest naznaczone stresem finansowym.
• Tylko co trzeci pracownik uważa system wynagrodzeń w swojej firmie za sprawiedliwy.

Finansowa bariera emerytalna: Dlaczego Polacy po 50. roku życia nie kończą kariery?

Współcześni pracownicy po 50. roku życia coraz częściej postrzegają przejście na emeryturę nie jako naturalny etap życia, lecz jako nieosiągalny luksus. Główną przyczyną tej zmiany są kwestie ekonomiczne oraz niewystarczająca wysokość świadczeń oferowanych przez system ubezpieczeń społecznych.

Wyzwania dla pracodawców i polityka senioralna

Mimo starzenia się społeczeństwa i niskiej dzietności, polskie firmy wciąż marginalizują potrzeby starszych kadr:

• Zaledwie 8 proc. pracodawców uznaje politykę senioralną za priorytet HR.
• Tylko 22,1 proc. pracowników 50+ czuje wsparcie firmy w zakresie podnoszenia kwalifikacji (np. nauki narzędzi AI), co pogłębia ich poczucie niepewności.
• Choć 34 proc. osób w tej grupie wiekowej posiada pracownicze plany emerytalne, tylko co piąta firma oferuje realne wsparcie w planowaniu dalszej ścieżki zawodowej dla seniorów.

Podsumowanie: Aby uniknąć kryzysu, konieczne jest systemowe wsparcie oszczędzania oraz zmiana podejścia biznesu, który powinien zacząć inwestować w potencjał i edukację doświadczonych pracowników zamiast ich pomijać.

Źródło: Informacja prasowa SD Worx