Strefa Czystego Transportu w Krakowie obejmuje ponad 60% miasta. Ograniczenia dla pojazdów spalinowych

Największy szum w mediach budzi obecnie strefa czystego transportu w Krakowie, która zaczęła ona obowiązywać od 1 stycznia 2026 r. Aby móc korzystać z około 60% obszaru Krakowa, posiadany pojazd musi spełniać określone normy emisji spalin.

O jakich normach mowa? Samochody benzynowe (w tym na LPG) mogą swobodnie wjeżdżać do strefy, jeśli spełniają normę Euro 4 lub zostały wyprodukowane w roku 2005 albo później. Samochody z silnikiem diesla muszą spełnić bardziej rygorystyczne wymogi. Dla pojazdów osobowych do 3,5 tony jest to norma Euro 6 lub rok produkcji 2014 (czyli auta mające maksymalnie 12 lat!). W przypadku większych aut ciężarowych z silnikiem diesla muszą one spełniać normę Euro VI lub być wyprodukowane w roku 2012 albo później.

Brzmi skomplikowanie? Dla osób mniej zorientowanych w normach spalania, miasto utworzyło specjalą stronę internetową, na której można m.in. sprawdzić uprawnienia pojazdu do wjazdu do centrum miasta oraz mobilnie opłacić wjazd. Link do strony znajduje się poniżej:

sct.zdmk.krakow.pl

Ważne

Osoby zameldowane w Krakowie i płacące w Krakowie podatki otrzymały bezterminowe zwolnienie dla pojazdów, które posiadały przed 26 czerwca 2025 roku – niezależnie od tego, jak stare są te samochody.

Miasto przewidziało również inne zwolnienia. Mogą z nich skorzystać:

  • Osoby z niepełnosprawnością – jeśli posiadają kartę parkingową UE dla osoby z niepełnosprawnością, mogą zgłosić jeden pojazd, który będzie zwolniony z opłat i będzie mógł wjeżdżać do strefy bez ograniczeń. Karta musi być ważna, a podczas zgłaszania pojazdu należy przedstawić kopię karty z widoczną datą ważności oraz imieniem i nazwiskiem osoby uprawnionej.
  • Pacjenci korzystający ze specjalistycznych świadczeń medycznych – jeśli regularnie korzystają ze specjalistycznych świadczeń medycznych w krakowskich placówkach ochrony zdrowia finansowanych ze środków publicznych (np. rehabilitacja, dializy, chemioterapia, radioterapia). Takie osoby również możesz uzyskać zwolnienie, jednak przed wjazdem do strefy należy zgłosić swoją wizytę w systemie SCT oraz potwierdzić ją na miejscu w placówce - co stanowi jednak dodatkowe utrudnienie.
  • Właściciele pojazdów zabytkowych – jeśli dysponują pojazdem zabytkowym wpisanym do rejestru zabytków przez wojewódzkiego konserwatora, mogą również ubiegać się o zwolnienie.
  • Pojazdy specjalne – właściciele pojazdów specjalnych, takich jak kampery czy food trucki, mogą wjeżdżać do strefy po uprzednim zgłoszeniu pojazdu w systemie. Zwolnienie będzie przyznawane na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów (wpisu w dowodzie rejestracyjnym).

Powodem kontrowersji są wprowadzone opłaty. Po ich uiszczeniu auto staje się "ekologiczne”

Dla osób spoza Krakowa, posiadających pojazdy niespełniające powyższych wymogów SCT i nieposiadających uprawnień do zwolnienia, wprowadzono trzyletni okres przejściowy (2026–2028), podczas którego będzie można wjeżdżać do strefy po uiszczeniu odpowiedniej opłaty. System opłat przedstawia się następująco:

  • Opłata godzinowa – wynosi 2,50 zł za godzinę;
  • Opłata dzienna – w roku 2026 wniesienie opłaty za dwie godziny z rzędu jest równoznaczne z dopuszczeniem auta do poruszania się po SCT do końca danego dnia. W roku 2027 taka opłata dzienna będzie wynosiła 15 zł (opłata za 6 godzin z rzędu);

Władze miasta wprowadziły rónież abonament miesięczny – dla osób regularnie dojeżdżających do pracy:

  • w 2026 roku: 100 zł miesięcznie,
  • w 2027 roku: 250 zł miesięcznie,
  • w 2028 roku: aż 500 zł miesięcznie.

W Warszawie SCT dawkowane jest od 2024 r. Już wkrótce nowe ograniczenia dla aut benzynowych i diesli

Strefa swoim zakresem obejmuje większość Śródmieścia oraz fragmenty otaczających je dzielnic. Podobnie jak w przypadku Krakowa utworzona została strona internetowa, na której można sprawdzić, czy dane auto jest uprawnione do wjazdu do strefy:

sprawdzsct.zdm.waw.pl

Dotychczas zakaz obejmował auta benzynowe oraz LPG niespełniające normy Euro 2 oraz starsze niż rocznik 1997. W przypadku diesla zakaz wjazdu obejmuje auta niespełniające normy Euro 4 oraz starsze niż rocznik 2006. Wprowadzenie strefy podzielono na 5 etapów. Planowane restrykcje będą „dawkowane” stopniowo aż do 2032 r.

SCT w Warszawie wchodzi na "wyższy poziom”. Mieszkańcy płacący podatki również zostaną objęci strefą

Póki co władze miasta wdrożyły drugi etap ograniczeń, który od 1 stycznia 2026 r. zakazuje wjazdu pojazdów z silnikiem benzynowym (w tym LPG) starszych niż 26 lat lub niespełniających normy Euro 3, a także pojazdów z silnikiem diesla starszych niż 17 lat lub niespełniających normy Euro 5.

W kolejnym etapie (wchodzącym w życie w 2028 r.) zakaz obejmie również mieszkańców płacących podatki i rozliczających się w Warszawie. Obecnie korzystają oni ze specjalnych warunków. Ostatecznie po centrum Warszawy będą mogły poruszać się auta mające maksymalnie 17 lat w przypadku silników benzynowych oraz 11 lat w przypadku diesla.

Katowice pracują nad wprowadzeniem SCT. Strefa Czystego Transportu wkracza do polskich miast

Kolejnym miastem w Polsce, które przygotowuje się do wprowadzenia SCT, są Katowice. Powodem jest fatalna jakość powietrza w stolicy województwa. Dane z pomiarów stężenia szkodliwych dla zdrowia tlenków azotu (NO₂) wykonała Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia (GZM). Złą sytuację potwierdza również raport Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska.

Jak podaje SmogLab, z największych w historii pomiarów zanieczyszczeń powietrza na Śląsku z 2025 roku wynika, że na 122 punkty pomiarowe w Katowicach aż 119 nie spełnia zaktualizowanych norm dla tlenków azotu (20 μg/m³). Polska jest na etapie ich wdrażania i wprowadzi je najpóźniej w 2030 roku. Ponad to, żaden z katowickich punktów nie spełnia wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia (10 μg/m³), a dopiero ten poziom uznawany jest za bezpieczny dla zdrowia i życia mieszkańców.

Badania ilościowe przeprowadzone przez Opinia24 na reprezentatywnej próbie 500 mieszkańców Katowic w lipcu 2025 roku wskazują, że 3/4 mieszkańców Katowic dostrzega problem jakości powietrza w mieście, a 80 proc. z nich odpowiedzialnością za rozwiązanie tego problemu obarcza władze miasta.

Mieszkańcy pytani o SCT jeszcze przed ogłoszeniem konieczności jej wprowadzenia w większości są jej przychylni.55 proc. respondentów zgadza się na ograniczenie wjazdu najbardziej zanieczyszczających pojazdów. Przeciwko jest 34 proc., natomiast 11 proc. nie ma zdania.

Źródła:

ztp.krakow.pl

sctwarszawa.pl

smoglab.pl