Via Carpatia: Malownicza trasa przez Karpaty
Z wiaduktami o wysokości 80 metrów i tunelami przez góry droga S19, znana również jako Via Carpatia, będzie jedną z najbardziej malowniczych tras w Polsce. Pomysł jej budowy pojawił się w 2005 roku, jednak pierwsze przetargi ogłoszono dekadę później. W założeniu trasa ma łączyć Polskę i kraje bałtyckie z Węgrami, Rumunią oraz Grecją.
W Polsce szlak o długości 592 km oznaczono jako S19. Przebiega on przez:
- Rzeszów,
- Lublin,
- Białystok.
Obecnie w budowie pozostaje 228 km trasy.
Via Carpatia w budowie. Co zostanie otwarte w tym roku?
Po inwazji Rosji na Ukrainę dokończenie S19 stało się inwestycją priorytetową. To najbardziej wysunięta na wschód droga ekspresowa w Polsce, istotna dla sprawnego przemieszczania wojsk na tzw. wschodniej flance NATO.
W tym roku do użytku zostanie oddany łącznik (ok. 2 km) przy granicy z Białorusią, a także cztery odcinki na Podlasiu:
- Krynice – Dobrzyniewo – Białystok Zachód (10,2 km),
- Deniski – Haćki (6,5 km),
- Boćki – Malewice (15,9 km),
- Malewice – Chlebczyn (25,1 km).
Pierwszy z nich stanowi zachodnią obwodnicę Białegostoku. Pierwotnie miał być gotowy w 2024 roku, jednak decyzja środowiskowa została zaskarżona, co znacząco opóźniło realizację. Obecnie otwarcie planowane jest na jesień.
Pozostałe trzy odcinki będą oddawane stopniowo. Połączą się z dwoma fragmentami uruchomionymi jesienią ubiegłego roku, tworząc około 70-kilometrowy, nieprzerwany odcinek S19 sięgający południowej granicy województwa podlaskiego.
Na Podlasiu do realizacji pozostaje jeszcze fragment w kierunku Białegostoku, na który kierowcy poczekają około dwóch lat, a także odcinek wychodzący ze stolicy regionu.
Co z brakującym odcinkiem S19 na Mazowszu?
Droga S19 przebiega również przez województwo mazowieckie. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
(GDDKiA) zdecydowała, że za przygotowanie tego fragmentu odpowiadać będzie oddział w Lublinie. Inwestycja jest na etapie przygotowywania. Powstanie 32 km drogi podzielonej na dwa odcinki.
Jak ustalił „Forsal”, raczej nie powstaną w tej dekadzie. Złożono odwołanie od decyzji środowiskowej, a sprawa utknęła w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (GDOŚ). Drogowcy szacują, że fragment ten zostanie oddany jako ostatni – dopiero około 2031 roku.
Nowa zgoda na budowę: S19 w Lubelskim
Zdecydowanie lepiej wygląda sytuacja w województwie lubelskim. Kilka dni temu GDDKiA poinformowała o uzyskaniu decyzji ZRID dla odcinka S19 między Kockiem a Lubartowem (15,8 km). Droga ma być gotowa w ciągu dwóch lat.
Do tego czasu w regionie powinny zostać ukończone kolejne odcinki o łącznej długości około 100 km.
– Chodzi o sześć odcinków na południe od granicy z województwem mazowieckim. Pięć z nich jest już w budowie, a ostatni (Międzyrzec Podlaski – Radzyń Podlaski) czeka na decyzję ZRID. Obwodnica Kocka zostanie otwarta jeszcze w tym roku, a pozostałe w 2028 roku – mówi „Forsalowi” Łukasz Minkiewicz z GDDKiA w Lublinie.
Jak dodaje, budowa odcinka Międzyrzec Podlaski – Radzyń Podlaski może potrwać do 2029 roku. Ostateczny termin zależy od momentu wydania decyzji ZRID przez wojewodę.
Wiadukty i tunele w Karpatach na S19
Najbardziej spektakularne są odcinki realizowane na południe od Rzeszowa. Podzielono je na sześć fragmentów. W ich ramach powstaje m.in. dwukilometrowy tunel oraz wiadukt, którym kierowcy pojadą nawet 80 metrów nad ziemią.
Wiadukt ma być gotowy jeszcze w tym roku. Tunel zostanie oddany do użytku w 2028 roku, natomiast cała trasa do granicy ze Słowacją – dopiero w 2031 roku.
Latem gotowa będzie również druga jezdnia trasy na Podkarpaciu, na północ od Rzeszowa. Chodzi o odcinek Sokołów Małopolski – Jasionka (13,88 km). Początkowo droga miała przekrój 2×1 (po jednym pasie w każdą stronę), jednak w ostatnich latach zdecydowano o jej rozbudowie.
Redaktor Forsal.pl, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w tematach związanych z inwestycjami oraz transportem. Od lat obserwuje wielkie budowy, opisuje rynek nieruchomości, a także zawiłości systemu transportowego.
Autor reportażu "Żarnowiec. Sen o polskiej elektrowni jądrowej" nagrodzony Grand Press 2023 w kategorii książka reporterska roku. Finalista m.in. Pomorskiej Nagrody Literackiej oraz konkursu dziennikarskiego "Biały Kruk".