Zakaz handlu w niedziele obowiązuje już od niemal 8 lat

1 marca 2018 r. był ważnym dniem dla tysięcy pracowników, ponieważ właśnie wtedy weszła w życie ustawa z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni. To ona określa, kiedy sklepy mogą być otwarte, a kiedy muszą pozostać zamknięte.

Jak w praktyce wygląda zakaz, wie już niemal każdy. Zasadą jest, że w niedziele i święta w placówkach handlowych nie prowadzi się handlu ani czynności bezpośrednio z nim związanych. Nie chodzi więc wyłącznie o samą sprzedaż, lecz także o powierzanie pracownikom pracy przy obsłudze klientów, wykładaniu towaru czy realizacji zamówień.

Przepisy przewidują jednak wyjątki. Handel jest dopuszczalny:

  • w trzy kolejne niedziele poprzedzające Wigilię Bożego Narodzenia (przy czym pracownik może pracować maksymalnie w dwie z nich),
  • w niedzielę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy,
  • w ostatnią niedzielę stycznia, kwietnia, czerwca i sierpnia – o ile nie przypada wówczas święto.

Ustawa zawiera również katalog placówek, których zakaz nie obejmuje. Należą do nich m.in. stacje paliw, apteki, kwiaciarnie (jeśli handel kwiatami jest działalnością przeważającą), placówki pocztowe, sklepy w hotelach, na dworcach i lotniskach, piekarnie, cukiernie, lodziarnie czy lokale gastronomiczne.

W praktyce oznacza to, że choć niedziela co do zasady pozostaje dniem bez handlu, system zawiera szereg wyjątków dostosowanych do potrzeb społecznych i gospodarczych.

Coraz więcej Polaków za opowiada się za zwiększeniem liczby niedziel handlowych

Jak podaje TVN24, powrotu zakupów w niedzielę, choć w różnych wariantach, chce połowa badanych Polaków. Z kolei 36 proc. respondentów jest przeciwnych, a 14 proc. nie ma zdania w tej sprawie.

Dla jednej czwartej badanych optymalny będzie wariant zakładający, że każda niedziela będzie handlowa. Taki sam wynik uzyskała odpowiedź - dwie niedziele w miesiącu wystarczą. Dla 16 proc. badanych wystarczająca będzie jedna niedziela handlowa w miesiącu. Z drugiej strony, jedna piąta respondentów jako optymalny wariant wskazała "niedziele bez zakupów" - dowiadujemy się z badania przeprowadzonego przez ARC Rynek i Opinia przytoczonego przez TVN24.

Ile niedziel handlowych przypada w 2026 r.? Sprawdź, w które niedziele jeszcze będzie można zrobić zakupy

Do końca roku, Polacy będą mieli do dyspozycji jeszcze siedem niedziel handlowych. Są to:

  • 29 marca,
  • 26 kwietnia,
  • 28 czerwca,
  • 30 sierpnia,
  • 6 grudnia,
  • 13 grudnia,
  • 20 grudnia.

Być może w tym roku ta liczba ulegnie zmianie. W Sejmie trwają bowiem prace nad projektem, zmieniającym obowiązujące zasady dotyczące niedziel handlowych.

Projekt ograniczający zakaz handlu w niedzielę jest procedowany przez Sejm

21 marca 2024 r. grupa posłów ówczesnego Klubu Parlamentarnego Polska 2050 – Trzecia Droga złożyła projekt nowelizacji ustawy o zmianie ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni oraz ustawy - Kodeks pracy. Celem projektu jest zmiana zasad prowadzenia handlu w niedziele.

Nowela proponuje, aby zakaz nie obowiązywał:

  • w pierwszą i trzecią niedzielę każdego miesiąca (chyba że przypadałoby wówczas święto),
  • w pierwszą niedzielę grudnia oraz w dwie kolejne niedziele poprzedzające Boże Narodzenie (z wyłączeniem niedzieli przypadającej 24 grudnia),
  • w niedzielę bezpośrednio poprzedzającą Wielkanoc.

Najistotniejsza zmiana polegałaby na odejściu od obecnej zasady „ostatnich niedziel” w wybranych miesiącach i wprowadzeniu dwóch handlowych niedziel w każdym miesiącu.

Projekt przewiduje jednocześnie mechanizmy ochronne dla pracowników. Każdy z nich miałby zagwarantowane co najmniej dwie wolne niedziele w miesiącu. Za pracę w niedzielę przysługiwałoby podwójne wynagrodzenie oraz dodatkowy dzień wolny udzielony w określonym terminie.

Autorzy projektu wskazują, że obowiązujące od 2018 r. przepisy nie przyniosły oczekiwanego wsparcia dla małych sklepów, a opinie społeczne w tej sprawie pozostają podzielone. W ich ocenie proponowane rozwiązanie ma charakter kompromisowy.

Na jakim etapie są obecnie prace nad projektem? Czy będzie więcej niedziel handlowych?

Projekt został już poddany pierwszemu czytaniu na posiedzeniu Sejmu 28 czerwca 2024 r. Wniosek o jego odrzucenie w pierwszym czytaniu nie uzyskał większości głosów, dlatego projekt skierowano do dalszych prac w sejmowych Komisjach Gospodarki i Rozwoju oraz Polityki Społecznej i Rodziny. Na tym etapie analizowane są szczegółowe rozwiązania i ewentualne poprawki, które przesądzą o ostatecznym kształcie proponowanych zmian.

25 lipca 2025 r., podczas prac komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Polityki Społecznej i Rodziny, zdecydowano o przedłużeniu prac nad ustawą do 31 października 2025 r. Od tego czasu minęły już niemal trzy miesiące, a prace nad ustawą nie ruszyły do przodu.

tvn24

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 10.01.2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 301)

Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni oraz ustawy – Kodeks pracy (druk sejmowy nr 384)