Projekt jest pokłosiem prac prowadzonych na forum UE dotyczących nieuczciwych praktyk handlowych w łańcuchu dostaw żywności. Już w 2016 r. Parlament Europejski wezwał wszystkie strony uczestniczące w łańcuchu dostaw żywności do wzmocnienia przejrzystości i lepszego informowania, głównie o cenach produktów rolno-żywnościowych na wszystkich etapach tego łańcucha, a także do wzmocnienia organów i narzędzi pozyskiwania informacji z rynku, aby terminowo przekazywać rolnikom i organizacjom producentów dokładne dane rynkowe.
Wynikiem tych prac było przyjęcie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) w sprawie przekazywanych Komisji powiadomień o informacjach i dokumentach. Nowe, rozszerzone przepisy sprawozdawcze wejdą 1 stycznia 2021 r. Do tego czasu państwa członkowskie muszą przygotować i wdrożyć niezbędne rozwiązania umożliwiające ich realizację.
Projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wdraża te przepisy unijne. Ma to na celu rozwiązanie problemu związanego z dostępem do informacji o cenach produktów rolnych na poszczególnych etapach łańcucha dostaw żywności, począwszy od producenta poprzez przetwórcę, pośrednika (hurtownika) aż po handel detaliczny.
Autorzy projektu w uzasadnieniu przypominają, że rolnicze badania rynkowe są prowadzone w Polsce przez ministerstwo rolnictwa w ramach działającego już od blisko 20 lat, Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej. Zebrane informacje, głównie o cenach są prezentowane w tygodniowych lub miesięcznych biuletynach informacyjnych zamieszczanych na stronie internetowej resortu.
Ze względu na szeroki zakres proponowanych zmian, resort przygotował nowe rozporządzenie. Główne zmiany polegają na rozszerzeniu zakresu prowadzonych rolniczych badań rynkowych, w tym m.in. wprowadzeniu przepisów umożliwiających zbieranie cen wybranych, reprezentatywnych produktów od producentów żywności, pośredników/hurtowników oraz sprzedawców detalicznych działających na rynku spożywczym.
"Efektem wprowadzonych zmian będzie uzyskanie w szerszym zakresie informacji o cenach produktów rolno-żywnościowych na poszczególnych etapach łańcucha żywnościowego. Wzmocni to przejrzystość rynku i poprawi dostęp do informacji na wszystkich etapach tego łańcucha. Udoskonalenie gromadzenia danych statystycznych niezbędnych do analizy mechanizmów kształtowania cen w całym łańcuchu dostaw produktów rolnych, powinno ułatwić podmiotom gospodarczym i organom publicznym podejmowanie bardziej świadomych wyborów i pogłębić zrozumienie rozwoju sytuacji na rynku przez podmioty gospodarcze"- napisano w uzasadnieniu.
Dane rynkowe będą zbierane w zakresie poziomu ceny i wielkości obrotu i dotyczyć będą: skupu, zakupu, sprzedaży - giełdowej, targowiskowej, hurtowej; od producenta i importera.
Dane rynkowe mają być zbierane z rynków: wołowiny i cielęciny, wieprzowiny oraz zbóż; drobiu, mleka i produktów mlecznych, jaj spożywczych, cukru oraz produktów rolnictwa ekologicznego; baraniny; włókna lnianego i konopnego oraz roślin wysokobiałkowych; owoców i warzyw; roślin oleistych, chmielu oraz tytoniu; pasz dla zwierząt i kwiatów.
Projekt rozporządzenia ministra rolnictwa trafił już do prac rządowych i jest na etapie opiniowania.
