rozwiń >

Rozwód rodziców to jedno z najbardziej stresujących doświadczeń w życiu dziecka

Rozwód należy do najbardziej stresujących wydarzeń w życiu dziecka. Towarzyszą mu często bardzo silne emocje: smutek, złość, poczucie winy czy lęk o przyszłość. To, jak dziecko przejdzie przez ten okres, zależy od wielu czynników – jego wieku, relacji z rodzicami oraz atmosfery, w jakiej dochodzi do rozstania.

Duże znaczenie ma także sposób, w jaki dorośli rozmawiają z dzieckiem o zmianach w rodzinie i czy potrafią zapewnić mu poczucie bezpieczeństwa. Wsparcie emocjonalne i spokojna komunikacja mogą znacząco złagodzić skutki rozwodu i pomóc dziecku odnaleźć się w nowej rzeczywistości.

W przypadku rozwodu jedną z najtrudniejszych rzeczy dla zdrowia psychicznego dziecka jest utrata kontaktu z jednym z rodziców. Dzieci, które nie mogą regularnie utrzymywać z nim kontaktu, mogą czuć się odrzucone. Często błędnie przypisują sobie winę za tę sytuację, co może prowadzić do obniżenia samooceny i problemów emocjonalnych. Co więcej, brak możliwości utrzymania bliskiej relacji z obojgiem rodziców może prowadzić do zaburzeń lękowych, depresji oraz problemów z adaptacją społeczną.1

W Polsce rocznie dochodzi do około 15 tys. rozwodów

Z danych statystycznych GUS wynika, że liczba rozwodów w Polsce od kilku lat utrzymuje się na podobnym poziomie. We wrześniu 2025 r. odnotowano około 14,5 tys. rozwodów, podczas gdy rok wcześniej było to 13,1 tys.

Współczynnik rozwodów wyniósł 1,6% (rok wcześniej było to 1,5%). Separację orzeczono wobec około 400 małżeństw, czyli podobnie jak w poprzednim roku.2

Ministerstwo sprawiedliwości: zmienia się model rodziny

Jak podkreśla Ministerstwo Sprawiedliwości, propozycja wprowadzenia pieczy współdzielonej jest odpowiedzią na zmiany społeczne. Odchodzi się od stereotypowego podejścia do pełnienia ról rodzicielskich ze względu na płeć Coraz częściej oboje rodzice angażują się w wychowanie dzieci. Kobiety powszechnie pracują zawodowo, a ojcowie coraz częściej uczestniczą w codziennej opiece nad dzieckiem – nie tylko w wyjątkowych sytuacjach, ale także w zwykłych, codziennych sprawach.

W efekcie zmienia się też sposób myślenia o opiece nad dzieckiem po rozwodzie. Coraz rzadziej zakłada się, że dziecko powinno mieszkać wyłącznie z jednym z rodziców.

Chodzi o to, by dziecko nie traciło jednego z rodziców

Projektowane przepisy mają przede wszystkim wzmocnić więź dziecka z obojgiem rodziców. Punktem wyjścia jest założenie, że dziecko ma prawo wychowywać się zarówno przy matce, jak i przy ojcu – także wtedy, gdy rodzice nie są już razem.

Umożliwienie każdemu z rodziców realnego udziału w życiu dziecka po rozstaniu ma służyć przede wszystkim jego dobru. Zdaniem projektodawców model pieczy współdzielonej może sprzyjać stabilności emocjonalnej dziecka i ograniczać sytuacje konfliktowe między rodzicami.

W tym celu ustawodawca wprowadza do prawa polskiego pojęcie pieczy współdzielonej

Choć w praktyce sądy już dziś stosują rozwiązania zbliżone do opieki naprzemiennej, w polskich przepisach brakuje jednoznacznej definicji pieczy współdzielonej oraz jasnych zasad jej orzekania. Obecnie sądy opierają się przede wszystkim na art. 58 § 1 i 1a oraz art. 107 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekunczego, które pozwalają ustalić naprzemienne okresy pobytu dziecka u każdego z rodziców. Nowe przepisy mają to uporządkować i wprost wprowadzić do prawa pojęcie pieczy współdzielonej.

Zdaniem ministerstwa sprawiedliwości, piecza współdzielona nie powinna być narzucana rodzicom przez sąd

Ministerstwo podkreśla, że piecza współdzielona nie ma być rozwiązaniem narzucanym przez sąd. Ma stanowić jedną z możliwych form uregulowania opieki nad dzieckiem po rozwodzie, separacji lub rozstaniu rodziców.

Co ważne, w projektowanych przepisach sąd będzie mógł orzec pieczę współdzieloną nawet wtedy, gdy rodzice nie przedstawią wspólnego porozumienia w tej sprawie. W takim modelu dziecko spędza porównywalną ilość czasu z każdym z rodziców. Nie musi to być dokładnie połowa czasu. Projekt zakłada jednak, że dziecko powinno przebywać z każdym z rodziców co najmniej przez około 30 proc. czasu. Kontakt ten ma obejmować zarówno dni powszednie, jak i weekendy oraz święta – tak, aby każdy z rodziców mógł rzeczywiście uczestniczyć w wychowaniu dziecka.

Kwestia alimentów oraz pobytu dziecka w razie orzeczenia pieczy współdzielonej

W przypadku pieczy współdzielonej miejsce pobytu dziecka będzie naprzemiennie u każdego z rodziców. W praktyce oznacza to, że oboje rodzice uczestniczą w kosztach jego utrzymania.

Nie oznacza to jednak automatycznie braku alimentów. Sąd może je zasądzic, choć ich wysokość często bywa niższa niż wtedy, gdy opiekę nad dzieckiem sprawuje tylko jeden z rodziców. Możliwa jest także sytuacja, w której alimenty nie zostaną zasądzone w ogóle – zwłaszcza gdy rodzice mają podobne możliwości finansowe. Wtedy każdy z nich pokrywa bieżące wydatki na dziecko w czasie, gdy sprawuje nad nim opiekę, a pozostałe koszty dzielone są po połowie.3

Rodzice mogą też sami uzgodnić zasady finansowania potrzeb dziecka. Jeśli jednak nie dojdą do porozumienia, decyzję podejmie sąd, biorąc pod uwagę przede wszystkim możliwości finansowe rodziców oraz potrzeby dziecka.

Kiedy zmiany wejdą w życie?

Projekt ustawy przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości znajduje się obecnie na etapie opiniowania. Zgodnie z założeniami nowe przepisy mają wejść w życie po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy.

Z pełną treścią projektu można zapoznać się klikając poniższy link:

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (UD349)

1Beata Ritter - psycholożka. cbt.pl

2Sytuacja społeczno-gospodarcza kraju 23.10.2025 r. Raport GUS

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. 2026 poz. 236)

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (UD349)