Flaga kraju pochodzenia na owocach i warzywach

Nowe regulacje wprowadziły obowiązek prezentowania grafiki z flagą państwa pochodzenia przy świeżych owocach, warzywach oraz bananach sprzedawanych bez opakowań. Ma to zapewnić konsumentom bardziej czytelną informację o kraju pochodzenia produktów – zarówno w formie słownej, jak i graficznej.

Rozporządzenie wdraża również przepisy unijnej dyrektywy 2024/1438 dotyczącej składu i etykietowania miodu, dżemów owocowych, soków owocowych oraz produktów pokrewnych. Zgodnie z nowymi regulacjami:

  • etykiety miodu będą musiały wskazywać państwa pochodzenia w kolejności malejącej wraz z procentowym udziałem miodu z danego kraju,
  • z etykiet dżemów, galaretek i marmolad usunięto obowiązek podawania informacji o zawartości cukrów,
  • wprowadzono nową kategorię soków owocowych o obniżonej zawartości naturalnie występujących cukrów.

Przepisy dyrektywy 2024/1438 zostały równolegle wdrożone do krajowych aktów prawnych dotyczących jakości handlowej dżemów, konfitur, galaretek, marmolad, powideł oraz soków i nektarów owocowych.

Nowe przepisy już obowiązują. Oznaczenia nie powinny zostawiać wątpliwości

Nowe przepisy zaczęły obowiązywać 17 lutego 2026 r. Natomiast regulacje dotyczące etykietowania miodu, soków oraz dżemów wejdą w życie 14 czerwca 2026 r., równolegle z wejściem w życie nowych wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Produkty wprowadzone do obrotu przed tą datą i oznakowane zgodnie z dotychczasowymi zasadami będą mogły pozostawać na rynku do wyczerpania zapasów.

Oznakowanie kraju pochodzenia pod lupą UOKiK

Po tym, jak do UOKiK zaczęły napływać skargi konsumentów dotyczące błędów w oznakowaniu kraju pochodzenia warzyw i owoców, Prezes UOKiK postanowił sprawdzić, w jaki sposób sklepy informują o pochodzeniu produktów.

W 2020 r. wszczęto postępowania przeciwko Jeronimo Martins Polska – właścicielowi sieci sklepów Biedronka – oraz spółce Kaufland Polska Markety. Kontrole Inspekcji Handlowej potwierdziły, że klienci tych sieci byli wprowadzani w błąd. Informacje umieszczone na wywieszkach różniły się od danych znajdujących się na opakowaniach lub wynikających z dokumentów dostawy.

Nieprawidłowości stwierdzono w 27,8 proc. sklepów Biedronka oraz w 38 proc. sklepów Kaufland skontrolowanych przez Inspekcję Handlową.

Za błędne oznakowanie nałożono ponad 70 mln zł kar

Postępowania zakończyły się wydaniem w 2021 r. dwóch decyzji dotyczących błędnego oznaczania kraju pochodzenia warzyw i owoców. Na Jeronimo Martins Polska Prezes UOKiK nałożył karę przekraczającą 60 mln zł, natomiast na Kaufland Polska Markety – 13,2 mln zł.

Sądy potwierdziły zasadność rozstrzygnięć Prezesa UOKiK. Decyzja dotycząca Jeronimo Martins Polska jest już prawomocna, a spółka wpłaciła karę do budżetu państwa. W przypadku Kaufland Polska Markety sprawa jest obecnie rozpatrywana przez sąd apelacyjny.

W trzecim i czwartym kwartale 2025 r. pracownicy Inspekcji Handlowej ponownie skontrolowali sklepy tych sieci, aby sprawdzić, czy błędy w oznakowaniu nadal występują. Dobrą wiadomością dla konsumentów jest fakt, iż liczba stwierdzonych nieprawidłowości jest obecnie znikoma.

– Rzetelna i prawdziwa informacja o produkcie to jedno z najważniejszych praw konsumenta. W trakcie naszych postępowań potwierdziło się, że klienci sklepów Biedronka i Kaufland nie mieli jasnej informacji o tym, skąd pochodzą warzywa i owoce. Inny kraj widniał na wywieszce, a inny na opakowaniu. Działania UOKiK i kontrole Inspekcji Handlowej sprawiły, że obecnie wywieszki w sklepach w większości przypadków prawidłowo informują o kraju pochodzenia warzyw i owoców. Dla wielu osób ważne jest wspieranie polskich dostawców i wybieranie polskich produktów, dlatego sklepy nie powinny wprowadzać konsumentów w błąd – mówi prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Co zrobić, gdy widzisz nieprawidłowości w oznakowaniu?

W przypadku zauważenia nieprawidłowości należy zgłosić je do Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS). Obecnie to ta – podległa Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi – instytucja kontroluje jakość i oznakowanie produktów w sklepach. Przejęła te zadania od Inspekcji Handlowej. Jak wskazano wcześniej, od 17 lutego 2026 r. warzywa i owoce sprzedawane w sklepach muszą być oznaczone flagą kraju pochodzenia.

Źródła

UOKiK

Podstawa prawna

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 listopada 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1574)

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 22 lipca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej dżemów, konfitur, galaretek, marmolad, powideł śliwkowych oraz słodzonego przecieru z kasztanów jadalnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 991)

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 lipca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej soków i nektarów owocowych (Dz.U. z 2025 r. poz. 965)