Forsal logo

"Odzyskane" wspomnienia. Pamięć bywa bardzo zawodna i podatna na manipulacje [RECENZJA]

Ten tekst przeczytasz w 3 minuty
15 sierpnia 2021, 18:56
mózg
<p>mózg</p>/Shutterstock
„Szatan w naszym domu. Kulisy śledztwa w sprawie przemocy rytualnej” Lawrence'a Wrighta to jednak książka o pamięci: o tym, jak bardzo bywa zawodna, jak podatna na manipulacje, jak silne społecznie jest to, co wydaje się każdemu człowiekowi jego intymną własnością.

Olympia to stolica amerykańskiego stanu Waszyngton (północno-zachodnie pogranicze z Kanadą), ale jest to miasto niewielkie – liczy zaledwie ok. 50 tys. mieszkańców. Nic dziwnego, że w lokalnym biurze szeryfa wszyscy się znają. A teraz proszę sobie wyobrazić taką sytuację: zastępca szeryfa zostaje oskarżony przez swoje dwie w zasadzie już dorosłe córki o to, że w dzieciństwie molestował je seksualnie.

Zatrzymać, a następnie przesłuchać muszą go koledzy – zarazem kumple i podwładni. Zastępca szeryfa, ojciec piątki dzieci, jest konserwatystą (przewodniczącym miejscowego oddziału Partii Republikańskiej) i człowiekiem głęboko religijnym (członkiem wspólnoty zielonoświątkowców). Podczas przesłuchania podejrzany deklaruje, że wie o oskarżeniach córek, ale żadnych takich zdarzeń nie pamięta. Po kilku godzinach rozmowy z przesłuchującymi wygłasza oświadczenie: „Jestem przekonany, że zarzuty wobec mnie są zasadne i że krzywdziłem swoje córki, prawdopodobnie przez dłuższy czas, lecz to wyparłem”. To w zasadzie przyznanie się do winy. Jest jesień 1988 r., podejrzany to 43-letni Paul Ingram, a śledczy jeszcze nie wiedzą, w jakie osobliwe zakamarki zaprowadzi ich ta sprawa: ku satanistycznym sektom rytualnie gwałcącym dzieci i ćwiartującym noworodki.

Jeszcze ciekawszy jest jednak inny aspekt tej historii – kwestia „odzyskanych wspomnień”: wspomnienia „odzyskują” tu wszyscy członkowie rodziny Ingramów, łącznie z samym zastępcą szeryfa, który co prawda nadal realnie nic nie pamięta, ale w sekwencjach kolejnych przesłuchań, a także w rezultacie sugestywnych konwersacji z psychologiem i pastorem, „przypomina” sobie, jak przez długie lata wraz z połową kolegów z komisariatu gwałcił własne potomstwo.

Podstawowy problem, jaki mają policja oraz wymiar sprawiedliwości z Ingramem i jego potrzaskaną familią, jest taki, że na pewnym poziomie komplikacji konfesji, wyznań i zeznań, nie sposób już odsiać prawdy od zmyślenia, rzeczywistości od fantazji. Ale policja i wymiar sprawiedliwości gubią się także we własnych czynnościach: angażują się emocjonalnie, nie prowadzą śledztwa, lecz „ścigają potwora”, polegają na psychologicznych teoryjkach rodem z poradników i kolorowych czasopism, myślą tunelowo, nie potrafiąc dostrzec szerszego kontekstu wydarzeń. W efekcie kwestia tego, co faktycznie zdarzyło się (bądź zdarzało się regularnie) w rodzinnych pieleszach państwa Ingramów, w ogromnym zamieszaniu schodzi na dalszy plan.

Źródło: MAGAZYN DGP
Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Piotr Kofta
Piotr Kofta

Pisarz, krytyk literacki, publicysta

Zobacz wszystkie artykuły tego autora
Zapisz się na newsletter
Zapraszamy na newsletter Forsal.pl zawierający najważniejsze i najciekawsze informacje ze świata gospodarki, finansów i bezpieczeństwa.

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj