Subskrybuj nas na Youtube
Zapisz się na newsletter
Harmonogram wdrażania zmian w przepisach o stażu pracy
Nadchodząca reforma systemu zliczania stażu pracy przewiduje dwuetapowe wprowadzenie nowych regulacji. W pierwszej kolejności, wraz z początkiem stycznia bieżącego roku, z modyfikacji skorzystają osoby zatrudnione w administracji publicznej oraz innych jednostkach budżetowych. Drugi etap zaplanowano na 1 maja 2026 roku, kiedy to znowelizowane przepisy zaczną w pełni obowiązywać również w sektorze prywatnym, obejmując wszystkich pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.
Nowe zasady ustalania wymiaru urlopu i dodatków stażowych
Dotychczasowy system prawny był niekorzystny dla osób, które przed podjęciem pracy na etacie realizowały aktywność zawodową w ramach prowadzenia własnej działalności gospodarczej lub wykonywały zadania na podstawie umów cywilnoprawnych. Takie osoby, mimo wieloletniego doświadczenia, w świetle Kodeksu pracy często otrzymywały uprawnienia przysługujące początkującym pracownikom, co skutkowało niższym wymiarem urlopu wypoczynkowego oraz brakiem prawa do dodatków za wieloletnią pracę. Wprowadzana reforma znosi te ograniczenia, umożliwiając zaliczenie okresów przedsiębiorczości oraz zleceń do ogólnego stażu pracy. Dzięki temu pracownik może znacznie szybciej uzyskać prawo do 26 dni urlopu oraz dodatkowych świadczeń finansowych zależnych od stażu, pod warunkiem, że w ciągu dwóch lat dostarczy pracodawcy stosowny dokument potwierdzający te okresy.
Elektroniczna procedura uzyskiwania zaświadczenia z ZUS
Formalności związane z dokumentowaniem stażu pracy zostały w pełni zdigitalizowane, co oznacza, że wnioski papierowe nie są już przyjmowane. Aby uzyskać niezbędne potwierdzenie, należy skorzystać z Platformy Usług Elektronicznych ZUS, znanej obecnie jako eZUS. Po zalogowaniu do systemu użytkownik musi odnaleźć i wypełnić formularz oznaczony symbolem USP. Proces ten jest ułatwiony dzięki automatycznemu zaciąganiu danych osobowych z bazy urzędu. Osoba ubiegająca się o zaświadczenie ma możliwość wskazania konkretnych tytułów ubezpieczeniowych lub wybrania wszystkich dostępnych okresów aktywności zawodowej. Gotowy dokument należy podpisać za pomocą profilu zaufanego lub podpisu kwalifikowanego, a następnie przesłać do urzędu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma siedem dni roboczych na wygenerowanie elektronicznego zaświadczenia.
Katalog okresów podlegających zaliczeniu do stażu pracy
Zakres działalności, które mogą obecnie zwiększyć staż pracy, jest bardzo szeroki i obejmuje nie tylko indywidualną działalność gospodarczą, ale również okresy współpracy przy jej prowadzeniu czy czas zawieszenia firmy ze względu na sprawowanie opieki nad dzieckiem. Do stażu wliczają się teraz także umowy zlecenia, umowy agencyjne oraz świadczenie usług o podobnym charakterze. Ponadto nowe przepisy uwzględniają członkostwo w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych oraz spółdzielniach kółek rolniczych. Jest to istotna zmiana dla osób, które przez znaczną część kariery nie posiadały statusu pracownika w rozumieniu Kodeksu pracy.
Ograniczenia czasowe i weryfikacja danych w systemie ZUS
Należy zwrócić szczególną uwagę na techniczne ograniczenia w wydawaniu zaświadczeń przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Urząd jest w stanie potwierdzić w sposób zautomatyzowany wyłącznie te okresy pracy i ubezpieczenia, które figurują w jego rejestrach od 1 stycznia 1999 roku. Wynika to z faktu, że systemy informatyczne ZUS przechowują szczegółowe dane dopiero od tego momentu. W przypadku osób posiadających staż pracy lub prowadzących działalność przed tą datą konieczne jest podjęcie dodatkowych kroków. Takie okresy aktywności zawodowej pracownik musi udokumentować samodzielnie, przedkładając pracodawcy odpowiednie dokumenty archiwalne lub inne zaświadczenia potwierdzające zatrudnienie w dawnych latach.
