Wolne dni dla pracowników
Co do zasady pracownikom przysługuje urlop wypoczynkowy. Jego podstawowy wymiar jest obecnie uzależniony od stażu pracy (do którego zaliczane są również okresy nauki) i może wynosić w skali roku 20 lub 26 dni. Istnieją jednak grupy zawodowe, w przypadku których liczba dni wolnych może być inna. Dotyczy to na przykład nauczycieli, czy sędziów. Z dodatkowego zwolnienia od pracy mogą również korzystać osoby niepełnosprawne. Przepisy prawa praca przewidują też szereg innych zwolnień, niż urlop wypoczynkowy, np. na opiekę nad dzieckiem w określony wieku, czy zwolnienie z powodu siły wyższej. Niektóre grupy zawodowe mogą również skorzystać z urlopu dla poratowania zdrowia.
6 dni dodatkowego wolnego na podnoszenie kwalifikacji zawodowych
Przepisy ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy przewidują również możliwość udzielenia 6 dni dodatkowego wolnego szczególnej grupie pracowników. Chodzi o osoby podnoszące kwalifikacje. Jak wynika z art. 1031 kp, przez podnoszenie kwalifikacji zawodowych rozumie się zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika, z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą. Pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe przysługują:
- urlop szkoleniowy,
- zwolnienie z całości lub części dnia pracy, na czas niezbędny, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania.
Co istotne, zarówno za czas urlopu szkoleniowego, jaki za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Urlop szkoleniowy przysługuje w wymiarze:
- 6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminów eksternistycznych;
- 6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminu maturalnego;
- 6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie lub egzaminu zawodowego;
- 21 dni w ostatnim roku studiów – na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.
Termin urlopu szkoleniowego trzeba uzgodnić z pracodawcą
Przepisy przewidują, że urlopu szkoleniowego udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. Może być udzielany w częściach, a jego wymiar nie jest uzależniony od tego, w ciągu ilu dni jest przeprowadzany egzamin. Nie można zapominać o tym, że urlop szkoleniowy ma charakter celowy, co oznacza, że jeśli pracownik wykorzysta go niezgodnie z przeznaczeniem, to naruszy obowiązki pracownicze. Oznacza to również, że jeśli ustanie cel (np. pracownik zda już egzamin), to ustaje również prawo do urlopu, a pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia z tego tytułu ekwiwalentu.
Przyjmuje się, że choć termin urlopu szkoleniowego ze względu na jego cel musi być powiązany z terminami egzaminów, to jednak pracownik nie może samodzielnie o nim zdecydować i każdorazowo musi ustalać go z pracodawcą. Należy również pamiętać, że do urlopu szkoleniowego mają prawo pracownicy podnoszący kwalifikacje na polecenie pracodawcy lub za jego zgodą. W przypadku pracowników zdobywających lub uzupełniających wiedzę i umiejętności na innych zasadach, mogą być przyznane:
1) zwolnienie z całości lub części dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia,
2) urlop bezpłatny
- w wymiarze ustalonym w porozumieniu zawieranym między pracodawcą i pracownikiem.
Podstawa prawa
- art. 1031 i art. 1032 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 ze zm.)
- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 927)
