Największą część przychodów Grupy Azoty w dalszym ciągu stanowią nawozy, ale ich udział w obrotach firmy stopniowo spada. Jeszcze w 2016 roku ten segment działalności odpowiadał za 57 proc. wpływów, w 2017 roku było to już 52 proc. Inwestycje, które podejmuje Grupa mają doprowadzić do dalszego zmniejszenia uzależnienia od tej branży.

Eksportowy hit

Grupa Azoty stawia przede wszystkim na rozwój produkcji segmentu chemicznego i tworzyw sztucznych. Z jednej strony powiększy to gamę produktów oferowanych przez firmę, z drugiej zmniejszy wpływ na wyniki finansowe cykli koniunkturalnych w branży rolniczej.

Jedną z inwestycji prowadzących w tym kierunku jest ukończona we wrześniu zeszłego roku nowa wytwórnia poliamidów. Przed uruchomieniem tej inwestycji Grupa Azoty wytwarzała ok. 100 tys. ton tego produktu rocznie. Nowa fabryka zlokalizowana w zakładach w Tarnowie zwiększyła moce produkcyjne o kolejne 80 tys. ton. Specjalizuje się ona w wytwarzaniu Poliamidu 6. To jedno z najważniejszych tworzyw konstrukcyjnych na świecie, które dzięki szczególnym cechom wytrzymałościowym i zmęczeniowym, odporności cieplnej i chemicznej znajduje zastosowanie w wielu branżach, m.in. motoryzacji, przemyśle opakowaniowym, włókienniczym, elektrotechnicznym, elektronicznym czy medycynie. Pod względem wielkości produkcji poliamidu 6 Azoty są liderem w Polsce i plasują się na trzecim miejscu w Unii Europejskiej.

Poliamid 6 jest jednym z podstawowych produktów eksportowych Grupy Azoty. Sprzedawany w formie granulatu pod nazwami handlowymi Alphalon i Tarnamid zdobył w zeszłym roku tytuł „Eksportowego Produktu Roku 2017” od Stowarzyszenia Eksporterów Polskich.

W zeszłym roku przychody z tytułu sprzedaży poliamidu sięgnęły 1 mld zł i były wyższe niż rok wcześniej o 40 proc. Żaden z innych podstawowych produktów wytwarzanych przez spółkę nie zanotował w zeszłym roku równie dużego wzrostu sprzedaży. Głównie z tego powodu znacznie poprawiły się zyski segmentu tworzyw. Wynik EBITDA wyniósł 221 mln zł w zeszłym roku, wobec 28 mln zł straty rok wcześniej.

Rozwój produkcji poliamidu to także sposób Azotów na zagospodarowanie kaprolaktamu. To związek, który jest surowcem wykorzystywanym wyłącznie do produkcji poliamidu 6. Ze względu na minimalizację ryzyka braku dostępności surowca, konieczność utrzymywania kontaktu z rynkiem, monitorowanie trendów rynkowych oraz możliwość szybkiego reagowania na zmiany, w ramach strategii firma zdecydowała się na utrzymywanie stałej sprzedaży niewielkich ilości kaprolaktamu, przy równoczesnym zakupie brakujących do pełnego zbilansowania produkcji PA6 wolumenów od dostawców zewnętrznych.

Dla milionów użytkowników

W segmencie chemicznym, który w zeszłym roku dostarczył 29 proc. przychodów spółki, Azoty rozwijają między innymi produkcję plastyfikatorów w zakładach w Kędzierzynie. Plastyfikatory to dodatki, które pozwalają na istotną zmianę parametrów danej substancji. Są szeroko wykorzystywane w przetwórstwie tworzyw sztucznych (PCW) oraz w branży budowlanej, na przykład w celu poprawy właściwości betonu. W drugiej połowie roku Grupa Azoty Kędzierzyn zwiększy moce produkcyjne plastyfikatorów nieftalanowych o 15 tys. ton, do 65 tys. ton rocznie. Spółka jest największym w Europie producentem nieftalanowego plastyfikatora DEHT/DOTP, sprzedawanego pod handlową nazwą Oxioviflex®.

Kolejną inwestycją spółki, planowaną na przyszły rok, będzie uruchomienie instalacji estrów specjalistycznych. Jednocześnie spółka kończy produkcję plastyfikatorów ftalanowych, które w wyniki europejskiego rozporządzenia REACH zostały uznane za mogące mieć negatywny wpływ na zdrowie.

Według firmy analitycznej MarketsandMarkets popyt na plastyfikatory nieftalanowe będzie rósł w skali globu w kilku najbliższych latach w niemal 9-proc. tempie. Wartość tego rynku zwiększy się z 1,6 mld dol. w 2017 roku, do 4,5 mld dol. w 2022 roku.

Plastyfikatory wciąż znajdują nowe zastosowanie. W Kędzierzynie powstała instalacja doświadczalna, na której prowadzone są prace nad syntezą nowych produktów mogących poszerzyć portfolio Grupy Azoty.

– Prace mają na celu nie tylko doskonalenie samych produktów, ale także dalsze rozwijanie naszych kompetencji jako profesjonalnego dostawcy produktów specjalistycznych. Tworzenie palety nowych produktów estrowych to ogromne wyzwanie. Wraz z wykwalifikowanym zespołem zadbamy o to, aby wytwarzane przez nas plastyfikatory, wykorzystywane do produkcji przedmiotów użytkowych, stosowanych codziennie przez miliony ludzi na całym świecie, gwarantowały bezpieczeństwo i pozostawały w harmonii z naturą – wyjaśnia Barbara Siwik, kierownik Biura Technologicznego Segmentu OXO w Grupie Azoty Kędzierzyn.

W zeszłym roku przychody segmentu chemicznego Grupy Azoty wzrosły o 14 proc., do 2,8 mld zł. Wynik EBITDA zwiększył się o 16 proc., do 348 mln zł.

Inwestycja za 5 mld zł

Kolejnym etapem dywersyfikacji działalności Grupy Azoty jest budowa fabryki polipropylenu w Policach. Polimery Police to największa w historii inwestycja Grupy, na którą planuje wydać ok. 5 mld zł. W styczniu powołana w celu realizacji inwestycji spółka PDH Polska podpisała umowę na zakup licencji na technologię produkcji polipropylenu oraz dostawy katalizatorów.

PDH posiada już wszystkie kluczowe dla procesu technologicznego licencje. Grupa pracuje nad pozyskaniem finansowania dla projektu. Zgodnie z założeniami 50 proc. wydatków ma być pokryte ze środków własnych Grupy Azoty, połowę stanowić będzie dług. Finansowaniem inwestycji zainteresowane jest kilkadziesiąt banków z Europy, Azji i Ameryki. Trwa także proces wyboru generalnego wykonawcy inwestycji. Rozpoczęcie budowy planowane jest na koniec roku 2019. Inwestycja powinna zostać ukończona w ciągu trzech lat, do 2022 r.

Polipropylen jest jednym z dwóch najczęściej stosowanych w przemyśle tworzyw sztucznych. Jest nietoksyczny i nieszkodliwy dla ludzi. Ma zastosowanie w produkcji opakowań produktów spożywczych, sprzętu laboratoryjnego i medycznego, izolacji kabli i przewodów, części samochodowych, zabawek czy mebli.