Séverin Cabannes ma proste i wymowne wyjaśnienie pędu europejskich banków po nowe pieniądze od udziałowców. – Na rynku otworzyła się taka możliwość. I nikt nie wie, czy utrzyma się długo – mówi zastępca dyrektora naczelnego Société Générale, jednego z największych francuskich pożyczkodawców, który w październiku przyłączył się do fali emitentów praw poboru.

Pierwszy był BNP Paribas, w jego ślady szybko poszły SocGen, włoski Unicredit, norweski DnB Nor, szwedzki Swedbank, Alpha Bank z Grecji i holenderski ING. W ciągu ostatnich paru tygodni siedem z największych banków kontynentalnej Europy zwróciło się do do akcjonariuszy w sumie o jakieś 25 mld euro świeżych funduszy na spłacenie rządowej pomocy.

Obecnie inwestorzy szykują się na posunięcia ze strony dwóch największych uratowanych przez państwo banków brytyjskich – Lloydsa (w którym państwo ma 43,5 proc. kapitału) i Royal Bank of Scotland (70 proc.). Lloyds opracował plan zgromadzenia 15–20 mld funtów nowych pieniędzy, żeby spłacić rządową pomoc, a RBS chce zebrać 5 mld funtów.

Zaczęło się od HSBC

Zaledwie rok od apogeum kryzysu finansowego, który zmusił rządy na całym świecie do wpompowania miliardów w krajowe banki, wiele z tych instytucji zdecydowanie dąży do wyzwolenia się spod kontroli państwa. Nagle poczuły one przed sobą perspektywy na tyle korzystne, że chcą być znowu samodzielne. „Ratunkowe” pieniądze – w postaci akcji, akcji uprzywilejowanych, obligacji podporządkowanych – oddają najszybciej, jak tylko mogą, pozbywają się też rządowych gwarancji dla swojego zadłużenia.

Matthew Westerman, szef działu rynków akcji w Goldman Sachs, początek tego zjawiska datuje na wiosnę bieżącego roku, kiedy to bank HSBC akurat w momencie najgłębszego o sześciu lat „dołka” na giełdach podjął śmiałą decyzję o emisji praw poboru o wartości 12,5 mld funtów: była to największa odnotowana w historii emisja tego typu. Od tego czasu Światowy Indeks Banków FTSE wzrósł o 155 proc. – HSBC jest głównym sprawcą zarówno fali praw poboru, jak i zmiany nastawienia wobec akcji instytucji finansowych – mówi Matthew Westerman, który doradza HSBC. Dodaje też, że wskutek kryzysu zaangażowanie wielu inwestorów w tym sektorze jest „relatywnie za małe”.

Optymizm rynków w miesiącach letnich był dla banków podwójnie korzystny. Z jednej strony – emisja praw poboru przy lepszych cenach oznacza mniejsze „rozwodnienie” wartości akcji dotychczasowych udziałowców. Z drugiej – ożywienie na rynkach jest korzystne dla istotnych sfer działalności banków: wiele z nich ma własne spółki bankowości inwestycyjnej, które zarabiają na ożywieniu rynków akcji i obligacji. Jednak zwyżka na giełdach to tylko częściowe wyjaśnienie. Najistotniejszą przyczynę fali emisji praw poboru stanowi wrześniowe spotkanie Grupy 20, na którym nakreślono zasady przyszłych regulacji wobec sektora bankowego.