Status małego podatnika VAT, przysługuje podatnikom podatku od towarów i usług, u których wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym równowartości 1 200 000 euro. Zatem w 2012 roku małym podatnikiem jest taki podatnik, u którego wartość sprzedaży w 2011 r. nie przekroczyła kwoty 5 324 000 zł.
Natomiast w odniesieniu do osób prowadzących przedsiębiorstwa maklerskie, zarządzających funduszami inwestycyjnymi, agentów, zleceniobiorców lub innych osób świadczących usługi o podobnym charakterze, z wyjątkiem komisu – status małego podatnika dotyczy tych, u których kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia za wykonane usługi nie przekroczyła równowartości 45 000 euro, czyli 200 000 zł.

Metoda kasowa, czyli najpierw czekasz na zapłatę

Przywilejem przysługującym tylko i wyłącznie małym podatnikom VAT, jest rozliczenie podatku od towarów i usług metodą kasową, co zostało wskazane w artykule 21 ustawy o VAT. Specyfiką tej metody jest czas przewidziany na dokonanie rozliczenia. Przy metodzie kasowej obowiązek podatkowy powstaje dopiero po uzyskaniu zapłaty (również częściowej) od kontrahenta, jednak nie później niż w ciągu 90 dni od dnia wydania towaru lub wykonania zleconej usługi. Ponadto, kwotę tę należy wykazać w rozliczeniu za kwartał, w którym powstał obowiązek podatkowy od dokonanej sprzedaży.

Ale też później odliczasz

Niestety, przedsiębiorca decydując się na tę metodę rozliczenia z fiskusem powinien także pamiętać, że odliczenie kwot podatku naliczonego od dokonanych zakupów następuje analogicznie - po faktycznym uiszczeniu za nie należności. W przypadku uregulowania należności w częściach wpłacanych na przełomie 2 kwartałów, stosowne kwoty rozliczenia należy ująć proporcjonalnie w deklaracjach za poszczególne kwartały. Natomiast w sytuacji, gdy część należności lub cała należność w ogóle nie zostanie zapłacona, podatek od towarów i usług podlega odliczeniu w deklaracji za kwartał, w którym mija 90. dzień od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.
Kolejną cechą charakterystyczną metody kasowej jest obowiązek dokonywania rozliczenia tylko i wyłącznie kwartalnie (deklarację VAT-7K, należy złożyć do urzędu skarbowego najpóźniej w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale). Dla przedsiębiorców, którzy często wykazują kwotę VAT do zwrotu, oznacza to konieczność dłuższego oczekiwania. Może to być jeden z głównych argumentów przemawiających na niekorzyść tej metody.

Tylko po zgłoszeniu

Nie jest to jednak metoda, która obowiązuje małych podatników z mocy samego prawa. Mają oni jedynie prawo do jej wyboru. Decydując się na taki sposób rozliczenia należy złożyć pisemne zawiadomienie do naczelnika urzędu skarbowego. Czas na to jest do ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego okres, w którym będzie stosowana kasowa metoda rozliczeń.

Alternatywnie kwartalnie

Ale to nie wszystko. Poza kasową metodą rozliczeń, mali podatnicy podatku VAT mogą wybrać rozliczenie kwartalne, co zostało wskazane w artykule 99 ust. 3 ustawy o VAT. Kwartalne rozliczenie wymaga jednak wcześniejszego pisemnego zgłoszenia fiskusowi (najpóźniej do 25. dnia drugiego miesiąca kwartału, za który będzie po raz pierwszy złożona kwartalna deklaracja podatkowa, a w przypadku podatników rozpoczynających w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu stosownego zawiadomienia dokonuje się w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym rozpoczęli oni wykonywanie tych czynności). Jak sama nazwa wskazuje, metoda ta charakteryzuje się tym, że deklaracje VAT-7 D składane są za okresy kwartalne. Warto przy tym pamiętać, ze nie modyfikuje ona w żaden sposób zasad powstawania obowiązku podatkowego z tytułu VAT, nie wiążąc go z wcześniejszym otrzymaniem wynagrodzenia. Ten sposób rozliczenia powoduje jedynie przesunięcie w czasie obowiązku rozliczenia VAT do 25. dnia miesiąca następującego po zakończeniu danego kwartału.

Albo na zasadach ogólnych

Ostatnią metodą rozliczeń podatku VAT to zasady ogólne. Mały podatnik może składać deklarację miesięcznie i w tym czasie dokonywać płatności podatku. Deklarację składa w takim przypadku do 25. dnia każdego następnego miesiąca. Co ważne, wyboru tej metody w przeciwieństwie do opisanych powyżej, nie trzeba zgłaszać do urzędu skarbowego.