Tegoroczna nagroda Nobla z dziedziny nauk ekonomicznych została przyznana trzem obywatelom USA. Laureatami zostali Eugene Fama i Lars Peter z University of Chicago oraz Robert Shiller z Yale University. Amerykanie zostali wyróżnieni za empiryczną analizę cen aktywów i obserwację trendów na rynkach akcji i obligacji. „Ich prace pomogły zrozumieć, jak działają rynki finansowe” - tłumaczył profesor Per Stromberg z Komitetu Noblowskiego.
Eugene F. Fama urodził się w 1939 roku w Bostonie w stanie Massachusetts. W 1964 roku zrobił doktorat na University of Chicago, gdzie pracuje jako profesor finansów.
Lars Peter Hansen urodził się w 1952 roku w USA, od 1978 roku ma doktorat University of Minnesota w stanie Minneapolis. Jest profesorem ekonomii i statystyki na Universytecie w Chicago, podobnie jak Hansen.
Robert J. Shiller urodził się w 1946 roku w Detroit w USA. Doktoryzował się w 1972 roku w Massachusetts Institute of Technology. Jest profesorem ekonomii na Yale University.
Nobliści badali, czy ceny aktywów da się przewidzieć w dłuższym i krótszym okresie. Eugene Fama wykazał, że w krótkim okresie ceny z przeszłości nie mogą posłużyć do przewidywania cen w przyszłości. Shiller udowodnił, że zyski z aktywów da się przewidzieć w dłuższym okresie - od 3 do 5 lat, a Hansen opracował metody badawcze, które pomagają oszacować różnego rodzaju teorie dotyczące cen aktywów.
"Chciałbym, aby dziedzina finansów dalej się rozwijała w służbie ludziom. Uważam, że ekonomia to fascynujące pole do badań" - powiedział prof. Schiller podczas otwartej rozmowy telefonicznej z Komitetem Noblowskim na konferencji prasowej. Telefon zastał go w New Haven w Connecticut, gdzie wówczas była 7 rano.
Amerykanie podzielą się nagrodą o łącznej wartości 8 milionów koron szwedzkich, czyli prawie miliona euro.
Nagroda Nobla z ekonomii przyznawana jest od 1969 roku i jest najmłodszą ze wszystkich noblowskich wyróżnień. W przeciwieństwie do innych nobli, nagroda z dziedziny nauk ekonomicznych jest ufundowana przez Szwedzki Bank Narodowy.
Tegoroczne prognozy Reutersa zakładały, że Nobel z ekonomii 2013 może trafić w ręce Joshua D. Angrista z Massachusetts Institute of Technology), Davida E. Carda z University of California lub Alana B. Kruegera z Princeton University, którzy prowadzili badania w dziedzinie empirycznej mikroekonomii.
Z kolei szwedzkie media, powołując się na ranking sporządzany przez profesora Huberta Fromleta, spekulowały, że tegorocznym faworytem był Francuz Jean Tirole z Uniwersytetu w Tuluzie, badający mechanizmy kryzysów finansowych oraz fiński naukowiec Bengt Hölmström z Massachusetts Institute of Technology w Cambridge w USA.
W zeszłym roku ekonomicznego Nobla otrzymali Alvin E. Roth oraz Lloyd S. Shapley. W uzasadnieniu Komitet Noblowski podał, że nagroda dla pracującego na Harvardzie Rotha oraz związanego z Uniwersytetem Kalifornijskim Shapleya, została przyznana za prace nad głównym problemem ekonomii - jak dopasować do siebie w sposób możliwie najlepszy różne czynniki (więcej na ten temat).
Na liście dotychczasowych noblistów z ekonomii dominują Amerykanie – zdobyli do tej pory 65 proc. wszystkich wyróżnień. Najwięcej laureatów było pracownikami University of Chicago. Nobel z ekonomii tylko raz w historii trafił w ręce kobiety. W 2009 roku, za osiągnięcia w dziedzinie zarządzania ekonomicznego, została nim uhonorowana Elinor Ostrom.
|
Lista laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii |
|
|
2013 |
Eugene Fama |
|
Lars Peter Hansen |
|
|
Robert Shiller |
|
|
2012 |
|
|
2011 |
|
|
2010 |
|
|
2009 |
|
|
2008 |
|
|
2007 |
Leonid Hurwicz |
|
Eric S. Maskin |
|
|
Roger B. Myerson |
|
|
2006 |
|
|
2005 |
Robert J. Aumann |
|
Thomas C. Schelling |
|
|
2004 |
Finn E. Kydland |
|
Edward C. Prescott |
|
|
2003 |
Robert F. Engle III |
|
Clive W.J. Granger |
|
|
2002 |
Daniel Kahneman |
|
2001 |
George A. Akerlof |
|
2000 |
James J. Heckman |
|
Daniel L. McFadden |
|
|
1999 |
|
|
1998 |
Amartya Sen |
|
1997 |
Robert C. Merton |
|
Myron S. Scholes |
|
|
1996 |
James A. Mirrlees |
|
William Vickrey |
|
|
1995 |
Robert E. Lucas Jr. |
|
1994 |
John C. Harsanyi |
|
John F. Nash Jr. |
|
|
Reinhard Selten |
|
|
1993 |
Robert W. Fogel |
|
Douglass C. North |
|
|
1992 |
Gary S. Becker |
|
1991 |
Ronald H. Coase |
|
1990 |
Harry M. Markowitz |
|
Merton H. Miller |
|
|
William F. Sharpe |
|
|
1989 |
Trygve Haavelmo |
|
1988 |
|
|
1987 |
|
|
1986 |
James M. Buchanan Jr. |
|
1985 |
Franco Modigliani |
|
1984 |
Richard Stone |
|
1983 |
Gerard Debreu |
|
1982 |
George J. Stigler |
|
1981 |
|
|
1980 |
Lawrence R. Klein |
|
1979 |
Theodore W. Schultz |
|
Sir Arthur Lewis |
|
|
1978 |
Herbert A. Simon |
|
1977 |
Bertil Ohlin |
|
James E. Meade |
|
|
1976 |
|
|
1975 |
Leonid Vitaliyevich Kantorovich |
|
Tjalling C. Koopmans |
|
|
1974 |
Gunnar Myrdal |
|
1973 |
Wassily Leontief |
|
1972 |
John R. Hicks |
|
Kenneth J. Arrow |
|
|
1971 |
Simon Kuznets |
|
1970 |
|
|
1969 |
Ragnar Frisch |
|
Jan Tinbergen |
