Zakaz importu rosyjskiego gazu. Sprawa trafi do TSUE?

Państwa UE ostatecznie zatwierdziły w poniedziałek zakaz importu rosyjskiego gazu, który ma wejść w życie w 2027 r. Nowe regulacje przewidują wstrzymanie importu rosyjskiego skroplonego gazu ziemnego (LNG) do końca 2026 r., a gazu dostarczanego rurociągami – do 30 września 2027 r. Za przyjęciem przepisów opowiedziała się większość państw członkowskich. Przeciwko głosowały Węgry i Słowacja.

W reakcji na to Budapeszt i Bratysława ogłosiły, że złożą pozwy do Trybunału Sprawiedliwości UE przeciwko zakazowi importu.

O tę zapowiedź stolic była pytana we wtorek Komisja Europejska.

Każdy członek UE ma prawo zakwestionować prawodawstwo przed TSUE

- Naszym priorytetem jest zawsze współpraca z państwami członkowskimi, a w tym przypadku szczególnie z Węgrami i Słowacją. Robimy to od samego początku, ze względu na specyficzną sytuację, w jakiej znajdują się oba kraje - powiedziała Itkonen.

Dodała, że państwa UE mają prawo zakwestionować każde prawodawstwo przed TSUE. - My, oczywiście, będziemy bronić naszego stanowiska jako Komisja Europejska - podkreśliła.

Rzeczniczka uzupełniła, że nie oznacza to jednak, że KE przestanie współpracować z Węgrami i Słowacją i wspierać je w procesie wycofywania się z dostaw gazu z Rosji.

Wysokie kary za złamanie zakazu

Nieprzestrzeganie nowych przepisów może skutkować karami - w wysokości co najmniej 2,5 mln euro dla osób fizycznych i co najmniej 40 mln euro dla firm, a także, w przypadku przedsiębiorstw - w wysokości równej co najmniej 3,5 proc. całkowitego światowego obrotu firmy lub 300 proc. szacowanego obrotu transakcyjnego.

Plan dywersyfikacji dostaw surowca

Zgodnie z nowymi przepisami, do 1 marca 2026 r. kraje UE muszą przygotować krajowe plany dywersyfikacji dostaw gazu i zidentyfikować potencjalne wyzwania związane z zastąpieniem gazu rosyjskiego. W tym celu firmy będą zobowiązane do powiadomienia władz i Komisji o wszelkich obecnie obowiązujących kontraktach na rosyjski gaz.

W przypadku ogłoszenia stanu nadzwyczajnego i poważnego zagrożenia bezpieczeństwa dostaw w jednym lub kilku krajach UE, Komisja może zawiesić zakaz importu na okres do czterech tygodni.

Ropa naftowa z Rosji także z zakazem?

Komisja planuje również zaproponować przepisy mające na celu stopniowe wycofywanie importu rosyjskiej ropy naftowej do końca 2027 r.

Po pełnowymiarowej agresji Rosji na Ukrainę, rozpoczętej w 2022 r., przywódcy państw UE zgodzili się w tzw. Deklaracji Wersalskiej z marca 2022 r. na jak najszybsze uniezależnienie się od rosyjskich paliw kopalnych.

W rezultacie import gazu i ropy naftowej z Rosji do UE w ostatnich latach znacznie się zmniejszył. Choć import ropy spadł do poziomu poniżej 3 proc. całkowitej wielkości dostaw w 2025 r., rosyjski gaz stanowił w ubiegłym roku około 13 proc. importu do UE, o wartości ponad 15 mld euro rocznie.

Z Brukseli Łukasz Osiński