Wymogi prawne dotyczące świadectw energetycznych i kontroli ogrzewania

Świadectwo charakterystyki energetycznej stanowi dokument wymagany prawem od właścicieli nieruchomości przeznaczonych na sprzedaż lub wynajem. Ten obowiązek dotyczy wszystkich budynków wzniesionych po roku 2009. Dodatkowo, w kwietniu 2023 roku weszły w życie regulacje wprowadzające konieczność cyklicznych inspekcji systemów ogrzewania w nieruchomościach.

Kto i dlaczego musi posiadać świadectwo energetyczne?

Świadectwo energetyczne jest dokumentem informującym o rocznym zapotrzebowaniu danej nieruchomości na energię, co umożliwia szacunkowe określenie przyszłych kosztów eksploatacyjnych związanych z zasilaniem urządzeń. W przypadku istotnej termomodernizacji lub innego remontu zmieniającego profil energetyczny budynku, właściciel jest zobligowany do sporządzenia nowego świadectwa. Obowiązek posiadania tego dokumentu dotyczy właścicieli nieruchomości wzniesionych po 2009 roku, a także właścicieli budynków starszych (powstałych przed 2009 rokiem) w momencie, gdy planują ich zbycie lub wynajem. Oznacza to, że właściciele budynków postawionych przed 2009 rokiem nie muszą posiadać świadectwa, o ile wykorzystują nieruchomość wyłącznie na własny użytek prywatny. Każda decyzja o wprowadzeniu budynku na rynek, czy to poprzez sprzedaż, czy najem, generuje jednak konieczność wyrobienia tego dokumentu. Niedopełnienie tego wymogu może skutkować nałożeniem na właściciela kary grzywny w wysokości do 5000 złotych.

Koszty i kwalifikacje do sporządzenia świadectwa energetycznego

Koszt sporządzenia świadectwa energetycznego zazwyczaj wynosi kilkaset złotych, a jego ostateczna cena jest uzależniona głównie od wielkości i lokalizacji nieruchomości. Mimo że stawki te uległy nieznacznemu obniżeniu w stosunku do okresu wprowadzenia przepisów, orientacyjny koszt audytu energetycznego dla domu wynosi około 349 złotych. Dla lokali usługowych cena ta może być wyższa i sięgać 499 złotych. Dokument musi zostać sporządzony przez firmy lub osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje budowlane, zgodnie z wymogami Prawa budowlanego, lub przez wyspecjalizowane podmioty przeprowadzające audyty energetyczne.

Okresowe przeglądy i kontrole systemów grzewczych

Wraz z wprowadzeniem obowiązku posiadania świadectw energetycznych, ustawa nałożyła również wymóg cyklicznych kontroli systemów ogrzewania. Częstotliwość tych inspekcji jest zróżnicowana i zależy od rodzaju paliwa oraz nominalnej mocy cieplnej źródła ciepła. Wizyty kontrolne muszą być realizowane w następujących odstępach czasu: co dwa lata w przypadku kotłów opalanych paliwem stałym lub ciekłym o nominalnej mocy cieplnej powyżej 100 kW; co trzy lata dla źródeł ciepła niewymienionych w innych kategoriach oraz dla dostępnych części systemu ogrzewania lub połączonego systemu ogrzewania i wentylacji, których łączna nominalna moc cieplna przekracza 70 kW; co cztery lata dla kotłów zasilanych gazem o nominalnej mocy cieplnej powyżej 100 kW; oraz co pięć lat dla kotłów o nominalnej mocy cieplnej z zakresu od 20 kW do 100 kW.

Kluczowe zmiany w świadectwie charakterystyki energetycznej w 2025 roku - podsumowanie najważniejszych informacji

Świadectwo charakterystyki energetycznej informuje o jakości energetycznej budynku i jego rzeczywistym zapotrzebowaniu na energię. W roku 2025 w Polsce planowane jest zaostrzenie i uporządkowanie przepisów, głównie w celu implementacji nowych dyrektyw Unii Europejskiej, których celem jest promowanie efektywności energetycznej. Najważniejszą planowaną zmianą jest wprowadzenie klas energetycznych, analogicznie jak w przypadku urządzeń AGD. Budynki będą klasyfikowane na skali od A+ do G, gdzie A+ oznacza najwyższą efektywność. Klasyfikacja ta będzie oparta głównie na wskaźniku zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną (wskaźnik EP). Celem tych modyfikacji jest zwiększenie przejrzystości, ułatwienie porównania obiektów oraz walka z nierzetelnymi świadectwami poprzez położenie większego nacisku na wiarygodność danych i konieczność weryfikacji faktycznego stanu budynku przez audytora. Obowiązek posiadania aktualnego świadectwa pozostaje kluczowy i jest bezwzględnie wymagany przy sprzedaży lub wynajmie budynku, lub lokalu, a jego brak przy transakcji notarialnej nadal może skutkować karą do 5000 zł. Ponadto, kluczowe wskaźniki energetyczne muszą być obligatoryjnie podawane w ogłoszeniach o sprzedaży lub najmie, a dokument ten jest również niezbędny dla nowo powstających budynków przy zawiadomieniu o zakończeniu budowy. Ważność sporządzonego świadectwa wynosi obecnie 10 lat, jednak traci ono moc natychmiast po przeprowadzeniu istotnych prac termomodernizacyjnych, które wpływają na charakterystykę energetyczną obiektu, takich jak docieplenie, wymiana okien czy zmiana źródła ciepła. Posiadanie rzetelnego świadectwa może stać się również formalnym wymogiem do uzyskania dotacji na termomodernizację w ramach planowanych zmian w systemach dofinansowania, takich jak "Czyste Powietrze".