Dotychczas w Polsce ograniczenia w obrocie gotówką dotyczyły głównie przedsiębiorców

W Polsce przywykliśmy już do pewnych ograniczeń w obrocie gotówką. Dotyczą one jednak głównie przedsiębiorstw. Obecnie na przedsiębiorstwa narzucone są limity transakcji gotówkowych – do 15 tys. złotych (choć planowano zmniejszyć limit do 8 tys.). Transakcje przekraczające powyższą kwotę muszą być realizowane z wykorzystaniem rachunku płatniczego.

Limit ten odnosi się do wartości transakcji – bez względu na liczbę płatności dokonanych w jej ramach. Limit dotyczy również m.in. fundacji, które jednocześnie figurują w rejestrze przedsiębiorców KRS. W tej kwestii można pokusić się o stwierdzenie, że w przypadku przedsiębiorstw obrót gotówkowy jest de facto zakazany, ponieważ kwota 15 tys. zł – dla funkcjonującego przedsiębiorstwa – jest kroplą w morzu.

W pewnych sytuacjach ograniczenia w obrocie gotówką obejmują również osoby fizyczne

Co do zasady, dla osób fizycznych, nie istnieją odgórne limity transakcji gotówkowych – przynajmniej na razie. Z drugiej strony, nie jest tak, że za gotówkę możemy swobodnie nabyć wszystko, na co mamy ochotę.

Idealnym tego przykładem jest zakup nieruchomości. Chodź oczywiste jest, że przenoszenie walizki z pieniędzy z banku do kancelarii notarialnej wiąże się z pewnymi „ryzykami”, to właśnie w takich sytuacjach można na własnej skórze przekonać się, jak daleko idą ograniczenia nakładane przez banki.

W razie sprzedaży nieruchomości oraz posiadania na koncie kwoty w wysokości 1 miliona złotych, w przypadku przeznaczenia tej kwoty na zakup nowej nieruchomości, należy liczyć się z tym, że bank takiego przelewu nie zrealizuje. Konieczna będzie osobista wizyta w oddziale w celu zwiększenia limitu przelewu – nie da się tego zrobić online.

W praktyce bank może zgodzić się na przelew do około 200 tys. zł dziennie – po okazaniu odpowiednich dokumentów, np. umowy rezerwacyjnej zakupu nieruchomości czy umowy deweloperskiej. Powodem jest ochrona przed finansowaniem terroryzmu.

Co więcej, transakcje powyżej 15 tys. euro są automatycznie rejestrowane przez banki i przekazywane do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF) – m.in. właśnie w tym celu. Wszystko to wskazuje na to, że banki w Polsce w dużej mierze odciążają służby specjalne i odgrywają szczególną rolę w walce z terroryzmem.

Nowe limity transakcji gotówkowych od 2027 roku. Nowe ograniczenia narzuca odgórnie UE

Od 2027 r. państwa członkowskie będą zobowiązane do wprowadzenia limitów w obrocie gotówką. Maksymalny limit wyniesie 10 tys. euro, a w państwach, które nie posługują się tą walutą – równowartość tej kwoty.

UE chce zadbać o to, aby duże przepływy gotówkowe nie były wykorzystywane w niewłaściwy sposób. Zmiana ma również na celu ograniczenie wprowadzania do obiegu środków pieniężnych niewiadomego pochodzenia.

Państwa członkowskie będą mogły wprowadzać niższe limity – np. 3 tys. euro. W Polsce już obowiązują limity dla przedsiębiorców, więc nowe regulacje nie będą szczególnie odczuwalne. Powyższe zmiany pokazują jednak ogólny trend odchodzenia od transakcji gotówkowych.

19 lutego wchodzą w życie nowe limity wypłat gotówki w bankomatach w Polsce. Jakiej kwoty już nie wypłacimy?

Limit 200 zł dla jednorazowej wypłaty gotówki przy użyciu kodu BLIK – o nowych ograniczeniach w wypłatach poinformowała spółka Euronet Polska. Jak czytamy w oficjalnym komunikacie, limit będzie obowiązywał do odwołania i obejmie wszystkie wypłaty realizowane kodem BLIK w bankomatach oraz recyklerach należących do sieci Euronet Polska.

Zmiany mają ograniczyć straty generowane przez transakcje gotówkowe. Obecnie – zgodnie z publicznie dostępnymi analizami – są one realizowane przez operatorów bankomatów w Polsce po stawkach dwukrotnie niższych niż koszty, jakie ponoszą oni w związku ze świadczeniem tej usługi.

Wypłaty za pomocą BLIK po prostu się spółce nie opłacały – jak czytamy w komunikacie, stawki ustalane przez Polski Standard Płatności (BLIK) dla wypłat kodem BLIK pozostają na poziomie, który nie pokrywa kosztów tej usługi po stronie operatorów bankomatów.

Euronet Polska odniósł się również do informacji dotyczących zmian w wysokości tzw. interchange bankomatowego, wprowadzanych przez Mastercard i Visa. Nowe stawki pokryją większą niż dotychczas część kosztów krajowej transakcji wypłaty, ponoszonych przez operatorów. Wciąż jednak pozostaną one niższe niż rzeczywiste koszty wskazywane w publicznie dostępnych raportach i opracowaniach naukowych, znanych również organizacjom płatniczym.

Czy transakcje gotówkowe odejdą w niepamięć? Spółka prognozuje, że pozostaje otwarta na dalszy dialog z uczestnikami rynku oraz regulatorami, szczególnie w celu utrzymania dostępu do gotówki dla wszystkich klientów w Polsce, także w mniejszych miejscowościach

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2024 poz. 236)

rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1624 w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu