rozwiń >

Podatek katastralny a podatek od nieruchomości - dwa systemy podatkowe, jeden cel. Czym się różnią?

W Polsce obowiązuje obecnie podatek od nieruchomości. Muszą go płacić właściciele, posiadacze samoistni lub użytkownicy wieczyści:

  • gruntów (z wyjątkiem rolnych i leśnych),
  • budynków,
  • mieszkań i lokali użytkowych posiadających księgę wieczystą.

Wysokość tego podatku zależy od powierzchni nieruchomości oraz stawek ustalonych przez gminę (nie wyższych niż określone w ustawie). To gmina co roku przesyła decyzję z wyliczeniem kwoty do zapłaty – nie trzeba liczyć jej samodzielnie.

Natomiast w przypadku podatku katastralnego wysokość daniny uzależniona jest nie od metrażu, lecz od wartości rynkowej nieruchomości. Im droższe mieszkanie czy dom, tym wyższy podatek. System ten działa m.in. w Niemczech, Francji, Belgii, Wielkiej Brytanii czy Hiszpanii.

Podatek od nieruchomości w Polsce – jakie stawki podatku obowiązują w 2026 roku?

Zgodnie z art. 20 ustawy stawki podatków i opłat lokalnych są co roku waloryzowane wskaźnikiem inflacji ogłaszanym przez Główny Urząd Statystyczny. Według danych GUS inflacja za pierwsze półrocze 2025 roku wyniosła 4,5 proc. Oznacza to, że właśnie o taki procent wzrosną maksymalne stawki podatku od nieruchomości w 2026 roku.

W związku z powyższym Ministerstwo Finansów ogłosiło maksymalne stawki podatku od nieruchomości na 2026 rok. Przedstawiają się one następująco:

  • dla budynków mieszkalnych – 1,25 zł od 1 m² powierzchni użytkowej (1,19 zł w 2025 roku),
  • dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej – 35,53 zł od 1 m² powierzchni użytkowej (34,00 zł w 2025 roku),
  • dla budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym – 16,64 zł od 1 m² powierzchni użytkowej (15,92 zł w 2025 roku),
  • dla budynków związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń – 7,27 zł od 1 m² powierzchni użytkowej (6,95 zł w 2025 roku),
  • dla budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego – 12,00 zł od 1 m² powierzchni użytkowej (11,48 zł w 2025 roku).

Podatek katastralny w Hiszpanii - wysokie opłaty za posiadanie nieruchomości

W Hiszpanii podatek katastralny (IBI – Impuesto sobre Bienes Inmuebles) zależy od wartości katastralnej nieruchomości, którą ustalają rzeczoznawcy z lokalnych urzędów. Stawki mieszczą się w przedziale 0,4–1,4 proc. i różnią się w zależności od gminy.

Dla przykładu:

  • w Marbelli stawka wynosi 0,64 proc.,
  • w Benalmadenie – 0,4 proc.,
  • w Esteponie – 0,51 proc.

Oznacza to, że mieszkanie warte 329 tys. euro w Marbelli generuje podatek ok. 2100 euro rocznie (przy obecnym kursie jest to prawie 9 tys złotych).

„Średnio to wydatek od 300 do 1500 euro rocznie, w zależności od wartości i lokalizacji nieruchomości” – wyjaśnia Joanna Ossowska-Rodziewicz, współwłaścicielka agencji By-Bright.

Podatek ten płacą zarówno hiszpańscy rezydenci, jak i cudzoziemcy – w tym Polacy kupujący mieszkania na Costa del Sol czy w Barcelonie.

Podatek od nieruchomości oraz podatek katastralny - zwolnienia oraz ulgi

Jeżeli nie prowadzi się działalności gospodarczej, w wielu przypadkach nie trzeba płacić podatku od nieruchomości. Zwolnienie obejmuje m.in. budynki i grunty wykorzystywane w rolnictwie, leśnictwie czy rybactwie. Z podatku zwolnione są również obiekty przeznaczone pod uprawy szklarniowe, pasieki, hodowle zwierząt, a także zabytki objęte właściwą ochroną konserwatorską.

Podatek nie jest pobierany także od nieużytków, użytków ekologicznych, działek przyzagrodowych należących do członków spółdzielni rolniczych oraz od altan i niewielkich budynków gospodarczych w rodzinnych ogrodach działkowych. Warto dodatkowo sprawdzić uchwały własnej gminy – mogą one przewidywać kolejne zwolnienia.

W przypadku podatku katastralnego niektóre gminy oferują bonifikaty za wcześniejszą płatność podatku, np. rok z góry. Dostępne są również zwolnienia dla określonych grup: osób starszych, z niepełnosprawnością, rodzin wielodzietnych.

Ile wyniósłby podatek katastralny w Polsce?

Gdyby w Polsce obowiązywał system hiszpański, podatek mógłby być znacznie wyższy niż obecny.

  • Mieszkanie w centrum Warszawy warte 1 mln zł – przy stawce 1,4 proc. podatek wyniósłby 14 tys. zł rocznie.
  • Mieszkanie w małej miejscowości warte 300 tys. zł – przy stawce 0,4 proc. podatek wyniósłby 1200 zł rocznie.

Dla porównania obecny podatek od nieruchomości w Polsce to zwykle kilkaset złotych rocznie.

W jaki sposób płaci się podatek katastralny?

W Hiszpanii system jest zautomatyzowany. Notariusz po zakupie nieruchomości przesyła dane do urzędu, a gmina co roku pobiera podatek – często wprost z konta bankowego właściciela. W niektórych gminach można rozłożyć go na raty, a nawet uzyskać zniżkę za wcześniejszą płatność.

W Polsce natomiast podatek od nieruchomości opłaca się samodzielnie w czterech ratach – do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada.

Podatek katastralny w innych krajach - zasady oraz stawki

Podatek katastralny funkcjonuje w wielu krajach na świecie, jednak jego wartość oraz konstrukcja różnią się od siebie. Stawki prezentują się następująco:

  • Niemcy – od 0,26 do 1 proc. wartości nieruchomości, w zależności od landu,
  • Francja i Belgia – podatek liczony od potencjalnego dochodu z nieruchomości,
  • Wielka Brytania – stawki ustalane przez gminy, od 0,5 proc. dla tanich lokali do 1 proc. dla mieszkań średniej wartości,
  • USA – średnio 2–2,5 proc. wartości rynkowej,
  • Singapur – od 4 proc. dla mieszkań właścicieli do nawet 10 proc. dla nieruchomości wynajmowanych.

Czy podatek katastralny zostanie wprowadzony w Polsce?

Jak podaje RMF FM, Lewica szykuje projekt ustawy wprowadzającej podatek katastralny. Zgodnie z założeniami projektu daniną mieliby zostać objęci właściciele co najmniej trzech nieruchomości. Jaką dokładnie stawkę przewiduje projekt – tego politycy Lewicy na razie nie ujawniają.

Wiadomo natomiast, że nad propozycją pracuje wiceminister gospodarki Tomasz Lewandowski, odpowiedzialny w resorcie za kwestie związane z mieszkalnictwem. Projekt ustawy o podatku katastralnym ma być projektem poselskim, a nie rządowym.

Aktualizacja:

W poniedziałek, 16 marca 2026 r., podczas konferencji prasowej posłów Lewicy, w której uczestniczyli marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty oraz wiceminister ds. mieszkalnictwa Tomasz Lewandowski (Lewica), zapowiedziano, że projekt ustawy wprowadzającej podatek katastralny to kwestia kilku dni.

– Planujemy wnieść taki projekt. Ostatnio na posiedzeniu naszego klubu dyskutowano gotową treść projektu ustawy. Stanie się to w ciągu najbliższych dni – powiedział rzecznik Nowej Lewicy Łukasz Michnik podczas poniedziałkowej konferencji.

Minister Finansów o wprowadzeniu w Polsce podatku katastralnego

Minister finansów odniósł się do kwestii podatku katastralnego. Domański zapewnił podczas konferencji, że rząd nie prowadzi prac nad wprowadzeniem podatku od pustostanów ani podatku katastralnego. Obecny na konferencji prasowej wiceminister rozwoju Tomasz Lewandowski dodał, że do końca roku ma zostać przyjętych kilkanaście ustaw reformujących obszar mieszkalnictwa.

- Jeśli chodzi o podatek katastralny czy podatek od pustostanów, to rząd w tej chwili nie prowadzi takich prac - powiedział minister Domański. Zwrócił uwagę, że niektóre z tych obszarów regulują podatki i opłaty lokalne, nad którymi władztwo mają samorządy.

OECD Economic Surveys: Poland 2025

Poland: Staff Concluding Statement of the 2024 Article IV Mission October 17, 2024

top-story-kirschke-zablocki.prowly.com

tvn24

PAP

Podstawa prawna:

Obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 1 sierpnia 2025 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2026 (M.P. 2025 poz. 726)

Odpowiedź Ministra Finansów na interpelację nr 9102,

Ustawa z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2025 poz. 707).